# Külüg Bilge Kağan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCl%C3%BCg_Bilge_Ka%C4%9Fan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Külüg Bilge Kağan, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCl%C3%BCg_Bilge_Ka%C4%9Fan (CC-BY-SA-4.0)

- **Hüküm süresi:** Uygur Kağanlığı: 789—790
- **Tam ismi:** Ay Tengride Kut Bulmış Külüg Bilge Kağan
- **Ölüm tarihi:** 790
- **Eşi:** E
- **Önce gelen:** Tun Baga Tarkan
- **Sonra gelen:** Ur Çor Kağan

**Külüg Baga Kağan**,[^1] **Külüg Bilge Kağan**[^2] veya **Tolosu**,[^3] [Tun Baga Tarkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tun_Baga_Tarkan)'nın ölümünden sonra [Uygur Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı 789-790 arasında yöneten kağandır. Babası Tun Baga Tarkan'dır.[^4] Uygur tahtında bir yıl gibi kısa bir süre kalabilmiştir. Külüg, 790'da kardeşi veya eşi E (葉) tarafından öldürülmüştür.[^5][^6] İsmi, [Karabalsagun Yazıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balasagun)'nda, yaptığı töre reformları sebebiyle geçmektedir.[^7]

## Kağanlık dönemi

Tun Baga Tarkan'ın hükümdarlığının son yıllarında [Tang Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1) içerisindeki karışıklıklar dinginleşmiş ve Uygurların Çin üzerindeki etkisi zayıflamıştı. Böyle bir durumda Çin topraklarından Uygur Eli'ne dönme niyetindeydi. Böyle bir durumda, Tun Baga Tarkan Çin ile barış siyaseti güdüyordu. Ancak 789'da babası Tun Baga Tarkan'ın ölmesi üzerine, kendisi "Ay Tengride Kut Bulmış Külüg Bilge" unvanıyla tahta geçti. Hükümdarlığı süresince, en önemli icraatı gitgide [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da büyüyen bir tehdit hâline gelen ve [Beşbalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fbal%C4%B1k) bölgesini işgal eden Tibetlilerden bu bölgeyi geri aldı.[^8] 790'da eşi veya kardeşi tarafından zehirlenerek öldürüldü. Bunun üzerine kardeşi kendini kağan ilan ettiyse de, [Toygun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toy) kardeşinin kağanlığını kabul etmedi. Kardeşinin yerine, Külüg Baga'nın oğlu [Ay-Çor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay-%C3%87or) (Ai-Çor) yeni Uygur Kağanı ilan edildi.[^9]

## Ayrıca bakınız

- [Uygur kağanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_ka%C4%9Fanlar%C4%B1_listesi)

[^1]: Gömeç, Saadettin (2009), Uygur Kağan Soyunun Problemleri, Türkiyat Araştırmaları, s. 260.
[^2]: Ercilasun, A. Bican (2004), Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, s. 219.
[^3]: İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü. <http://bizdosyalar.nevsehir.edu.tr/bf276c46219d076ea22c3ba37d04a31e/islam-oncesi-turk-tarihi-ve-kult.pdf>
[^4]: Uygur Türkleri. 1978, s. 20. <https://books.google.com.tr/books?id=Ph4hAAAAMAAJ&q=k%C3%BCl%C3%BCg+bilge+ka%C4%9Fan+789-790&dq=k%C3%BCl%C3%BCg+bilge+ka%C4%9Fan+789-790&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwjKwZSwr-nMAhVCCZoKHSYiBWo4ChDoAQg8MAc>
[^5]: Gömeç, Saadettin (2009), Uygur Kağan Soyunun Problemleri, Türkiyat Araştırmaları, s. 260.
[^6]: İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü. <http://bizdosyalar.nevsehir.edu.tr/bf276c46219d076ea22c3ba37d04a31e/islam-oncesi-turk-tarihi-ve-kult.pdf>
[^7]: Gömeç, Saadetttin, Uygur Türkleri Tarihi ve Kültürü, Akçağ Yayınları, II. baskı, s.50.
[^8]: İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü. <http://bizdosyalar.nevsehir.edu.tr/bf276c46219d076ea22c3ba37d04a31e/islam-oncesi-turk-tarihi-ve-kult.pdf>
[^9]: İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü. <http://bizdosyalar.nevsehir.edu.tr/bf276c46219d076ea22c3ba37d04a31e/islam-oncesi-turk-tarihi-ve-kult.pdf>
