Külüg Bilge Kağan

Külüg Baga Kağan,^{[1]Gömeç, Saadettin (2009), Uygur Kağan Soyunun Problemleri, Türkiyat Araştırmaları, s. 260.} Külüg Bilge Kağan^{[2]Ercilasun, A. Bican (2004), Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, s. 219.} veya Tolosu,^{[3]İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü.} Tun Baga Tarkan'nın ölümünden sonra Uygur Kağanlığı'nı 789-790 arasında yöneten kağandır. Babası Tun Baga Tarkan'dır.^{[4]Uygur Türkleri. 1978, s. 20.} Uygur tahtında bir yıl gibi kısa bir süre kalabilmiştir. Külüg, 790'da kardeşi veya eşi E (葉) tarafından öldürülmüştür.^{[1]Gömeç, Saadettin (2009), Uygur Kağan Soyunun Problemleri, Türkiyat Araştırmaları, s. 260.[3]İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü.} İsmi, Karabalsagun Yazıtı'nda, yaptığı töre reformları sebebiyle geçmektedir.^{[5]Gömeç, Saadetttin, Uygur Türkleri Tarihi ve Kültürü, Akçağ Yayınları, II. baskı, s.50.}

Kağanlık dönemi

Tun Baga Tarkan'ın hükümdarlığının son yıllarında Tang Hanedanlığı içerisindeki karışıklıklar dinginleşmiş ve Uygurların Çin üzerindeki etkisi zayıflamıştı. Böyle bir durumda Çin topraklarından Uygur Eli'ne dönme niyetindeydi. Böyle bir durumda, Tun Baga Tarkan Çin ile barış siyaseti güdüyordu. Ancak 789'da babası Tun Baga Tarkan'ın ölmesi üzerine, kendisi "Ay Tengride Kut Bulmış Külüg Bilge" unvanıyla tahta geçti. Hükümdarlığı süresince, en önemli icraatı gitgide Orta Asya'da büyüyen bir tehdit hâline gelen ve Beşbalık bölgesini işgal eden Tibetlilerden bu bölgeyi geri aldı.^{[3]İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü.} 790'da eşi veya kardeşi tarafından zehirlenerek öldürüldü. Bunun üzerine kardeşi kendini kağan ilan ettiyse de, Toygun kardeşinin kağanlığını kabul etmedi. Kardeşinin yerine, Külüg Baga'nın oğlu Ay-Çor (Ai-Çor) yeni Uygur Kağanı ilan edildi.^{[3]İslamiyet Öncesi Türk Türk Tarihi ve Kültürü.}

Ayrıca bakınız

• Uygur kağanları