# Kübey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCbey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kübey, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCbey (CC-BY-SA-4.0)

**Kübey Hanım** ([Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a): *Күбэй*) - [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi) ve [Altay mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_mitolojisi)nde Doğum Tanrıçası. Kubay Ana olarak da bilinir. Doğum yapan kadınları korur.[^1] Dişiliğin simgeselleştiği tanrıçadır. Böylece daha fazla süt isteyen çocuk dışarıya çıkmak ister. Çocuğa ruh verir. Yaşam ağacı [Ulukayın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulukay%C4%B1n)'ın içinde yaşar. Bu ağacın kökünden [Bengisu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82b-%C4%B1_hayat) (Yaşam Suyu)akar. Yarı beline kadar çıplaktır. Ayakları ve bacakları ağaç kökünü andırır. Göğsünden sağaltıcı özelliği olan bir süt verir. Orta yaşlı bir görünümü vardır. Bedeni şişman değildir. Ciddi bakışlıdır. Uzun saçları vardır. Çocukların ve kadınların koruyucusudur. [Yaşam ağacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9Fam_a%C4%9Fac%C4%B1) ve Kübey ışık saçarlar. Hamile kadın doğum yaparken gökten inip onun yanında durur. Fakat kadın onu göremez. Kadının ağrılarını hafifletir. Çocuk doğduktan üç gün sonra gider. Yeryüzünde saf ve temiz olan şeyleri korur. Temizlik Tanrıçası olarak da görülür.

## Etimoloji

(Küb/Küp) kökünden türemiştir. Aynı kökten geldiği [küpe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCpe)yi çağrıştırır, küp (büyük çömlek) ise şişkinlik anlamı bildirir ki, topraktan olması itibarıyla de bir çeşit ana rahmini simgeler. [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca) ve [Tunguzca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunguz_dilleri)da Küb/Kub/Kuv/Küv kökü şişkin, kabarık olayı belirtir. Temizlik anlamını içerir. Kubaşmak, yardımlaşmak anlamına gelir. Türkçede Küb kökü ([Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca)da Küye) ve Tunguzcada vurmak anlamı içerir ki, doğacak çocuğun tekmeleriyle alakalı olabilir. [Kırgızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zca)da Kübü, [Türkmence](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmence)de Göbe yine vurmayı belirtir. [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e) Kuva/Kuba, Moğolca Gova/Guva sözcükleri güzellik ve aydınlık manası da taşır. Eski Altay, Moğol ve Tunguz dillerinde Kü/Küb/Hü/Hüb/Hüv kökü bilgelik ve ün gibi manaları da barındırır.

## Dış bağlantılar

- [Kayaların Hanımı, Doğanın Anası; Engin Beksaç, Şule Nurengin Beksaç](https://web.archive.org/web/20111008034230/http://mimoza.marmara.edu.tr/~ugur/sayi5/kayalarinhanimi_sayi5.htm)
- [Kün Kübey Xotun (Ürüñ Arılı Xotun)](https://web.archive.org/web/20131002104644/http://www.turkleronline.net/turkler/sahalar/yukaridunya_tanrilari/sahalar_yukduntan_kunkubeyxotun.htm)
- [Kübey Hatun](http://turkmythology.blogspot.com/2009/02/kubey-hatun-altay-turklerine-gore-agac.html)
- [Türk Mitolojisinde Anne, Muharrem Kaya](http://xatun.blogfa.com/post-95.aspx)

[^1]: PDF. <https://www.scribd.com/document/241793667/Bahaeddin-Ogel-Turk-Mitolojisi-2>
