Küçük Murat Reis

Küçük Murat Reis (Jan Janszoon van Haarlem) Hollanda kökenli korsandır.^{[1]Roll, William Henry. The Roll Family Genealogy.} İslam dinine geçmiş, bundan dolayı o dönemde Türk korsanı olarak bilinmiştir. 1627 senesinde Cezayir Limanı'ndan 15 pâre gemi ile yelken açıp, Cebelitarık'tan çıkmış ve kuzeye soğuk ve sisli denizlere yönelmiştir.^{[2]Wilson, Peter Lamborn. Pirate utopias: Moorish corsairs & European renegadoes. Autonomedia, 2003.} İzlandaya yaptığı sefer ile de bilinmektedir.

Rotası

Bu filo önce İspanya, Portekiz ve Fransa kıyılarını izleyip kuzeye çıkmıştır, ardından İrlanda, İskoçya, Hollanda, Danimarka, Norveç ve İzlanda'ya seferler düzenlemiştir.^{[3]Foreword - Reisubok Website.}

Seferleri

1631'de de İngiliz limanlarını yıllık vergiye bağlamıştır ve İngiltere'nin Bristol, Plymouth, Southampton ve İrlanda'nın Cork ve Baltimore^{[4]17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:127-140. Bölüm:8 Baltimore'un Talanı} gibi birçok limanlarına saldırı düzenlemiştir.

Murad Reis'in Atlas Okyanusu'na yapmış olduğu seferlerin en ünlüsü, 12'si kadırga olan 15 parçalık bir filo ile 1627 yılında yapılan İzlanda Seferi'dir. Murat Reis, bu harekâta Manş Denizi'ni geçerek başlamış, Kuzey Denizi boyunca Danimarka ve Norveç kıyılarına taarruz etmiş, 20 Haziran 1627 tarihinde İzlanda açıklarında demirlemiştir. Bu bölgede 16 Temmuz tarihine kadar 26 gün kalan Türk denizcileri, Lundy adasını kontrol altında tutmuş, 400 esir ve büyük bir ganimetle Cezayir'e geri dönmüştür.^{[5]17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:132} Yaklaşık 2800 deniz mili olan geri intikal seyri 27 günde tamamlayabilmiştir.

1631 yılında İrlanda kıyısındaki Baltimore adlı yerleşkeyi yağmalamıştır. Baltimore Talanı'nda 109 kişiyi Cezayir'e köle olarak getirmiştir.^{[6]17.Yüzyılda Akdenizde Korsanlık, Adrian Tinniswood, sayfa:139}

Popüler kültürdeki yeri

• 2009 yılında Murat Reis'in (Janszoon) korsanlık hayatını anlatan bir tiyatro eseri Karim El Guennouni tarafından yazılmıştır.^{[7]Arşivlenmiş kopya.}

• 2007 yılında Jim Billiter tarafından, Murat Reis'in 12. kuşak torunu Lorna Parker Smith'e ithafen Murat Reis'in hayatını anlatan bir "Bad Grandpa: The Ballad of Murad the Captain" adıyla bir şiir yazılmıştır.^{[7]Arşivlenmiş kopya.}

• 2021 yılında Hollandalı denizci yazar Arne Zuidhoek tarafından hayatı hakkında yazılmış kitabı piyasaya çıkmıştır.^{[8]Zuidhoek, Arne. Jan Janszoon admiraal van Salé: de 17e-eeuwse moslimpiraat uit Haarlem. Uitgeverij de Brouwerij, 2021.}