# Kötürüm Bayezid

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6t%C3%BCr%C3%BCm_Bayezid
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kötürüm Bayezid, https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%B6t%C3%BCr%C3%BCm_Bayezid (CC-BY-SA-4.0)

- **Sıra:** 6.
- **Makam:** Candaroğulları Beyi
- **Dönembaşı:** 1361
- **Dönemsonu:** 1385
- **Öncegelen:** Emir Adil Bey
- **Sonragelen:** II. Süleyman Paşa
- **Doğum tarihi:** 14. yüzyıl
- **Ölüm tarihi:** 1385
- **Ölüm yeri:** Sinop
- **Çocukları:** İsfendiyar Bey; II. Süleyman Paşa; İskender Bey

**Kötürüm Bayezid** veya **Celaleddin Bayezid**, 1361-1385 yılları arasında hüküm sürmüş [Candaroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Candaro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) Beyidir.

## Beyliğin durumu

Kötürüm Bayezid'in tahta çıkış yılı kesin olarak bilinmemek ile beraber, kendisine ithafen 1361 yılında tercüme edilmiş bir mesneviden yola çıkılarak 1361'de veya daha erken tahta geçmiş olduğu tahmin edilmektedir.[^1]

Beylik, bu dönemde [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile dostane ilişkiler içindeydi. Ancak bu ilişkiler, oğlu Süleyman'ın isyanı ve [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın Anadolu politikası sebebiyle sarsılmaya başlamıştır.

## Hükümdarlığı

Kötürüm Bayezid, tahta geçişinin ilk yıllarında [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) ve [Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)e deniz ve karadan ani baskınlar yaparak fazlaca zayiat vermelerini sağlamış; öyle ki [Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), bu baskınlara karşı [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) ile ittifak olmak için çaba sarf etmişlerdir.[^2]

Bu dönemde [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Candaroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Candaro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ilişkileri dostça sürmesine rağmen Osmanlı'nın hem Avrupa'da yaptığı fetihlerden, hem de [Germiyanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ve [Hamidoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamito%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) beyliklerinin topraklarını ele geçirmesinden endişelenmeye başlayan[^3] Kötürüm Bayezid; [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile ilişkilerini iyi sürdürmeye devam etmiş, ayrıca aynı zamanda damadı olan sınır komşusu [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_%28il%29) Emiri Ahmed'in yardımını almaya da çabalamıştır.[^4]

## Beyliğin ikiye bölünmesi

1381 yılına gelindiğinde [Kadı Burhaneddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Burh%C3%A2neddin)'in babasını öldürmesi üzerine intikam almak üzerine harekete geçen Emir Ahmed, Kötürüm Bayezid'den yardım isteğinde bulunmuş,[^5] Bayezid ise oğlu [İsfendiyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfendiyar_Bey)'ı Amasya'ya göndermişti. Savaşın sonucu Kadı Burhaneddin'in galibiyeti ile sonuçlanmış, [İsfendiyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfendiyar_Bey) bir süre babasının yanına dönmeyip [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_%28il%29)'da kalmıştı.[^6]

Kötürüm Bayezid, bu olaylar sırasında oğlu İskender'i veliaht ilan etmişti. Bu durum üzerine diğer oğlu [Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa), İskender'i öldürmüş; Kötürüm Bayezid'in intikam almak sebebiyle kendi kızını ve oğlunun çocuklarını öldürtmesi üzerine tahtta hak iddia eden Süleyman, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya sığınmıştır.[^7][^8]

Oğlunun [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya sığındığı esnada kendine yardım arayan Kötürüm Bayezid, çareyi [Kadı Burhaneddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Burh%C3%A2neddin)'de buldu. Kadı Burhaneddin'e kendisine karşı tavırlarından dolayı özür dileyen ve yardım talep eden bir mektup yollayan Kötürüm Bayezid, sözlerini doğrulamak adına Emir Ahmed'in topraklarına dahil olan [Merzifon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifon)'u askerlerine yağmalattığını da mektupta belirtiyordu.[^9]

Diğer tarafta ise [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad), Süleyman'ı Osmanlı ordusu ile [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_%28il%29)'ya yollamıştı. Burada yapılan savaşta yenilen Kötürüm Bayezid, [Sinop'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_%28il%29) çekildi. [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_%28il%29), Süleyman'ın eline geçti. Ayrıca durumu haber alan [İsfendiyar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfendiyar_Bey) da [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_%28il%29)'a doğru yola koyulmuştu.[^10]

[Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_%28il%29)'ya gelen [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad), bölgeyi ilhak etmeyi denese de kendisine karşı çıkan halka karşı koyamayacağını anlayıp ele geçirdiği kaleleri Kötürüm Bayezid'e bıraktığını ilan edip Kastamonu'dan ayrılmış, bölge ise fırsattan istifade geri dönen [Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa)'ı bertaraf eden Kötürüm Bayezid'in eline geçmiştir.[^11][^12]

## Son yılları

Babası tarafından [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu_%28il%29)'dan atılan Süleyman, 1384 yılında tekrar I. Murad'a sığınarak desteğini sağladı ve bölgeyi tekrar ele geçirdi. Kötürüm Bayezid, bu olaylar esnasında hastalandığından dolayı direnmeden [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_%28il%29)'a çekilmiş, 1386 yılına gelindiğinde ise oğlu İsfendiyar'ın yanında ölmüştür.[^13] Kabri Sinop'taki İsfendiyarlar Türbesinde bulunmaktadır.[^14]

## Dönemindeki ilmi, iktisadi ve mimari faaliyetler

**İlmi Faaliyetler**

Yusufî, 1361 yılında Ebu Minhef'in "Destan-ı Maktel-i Hüseyin" adlı manzum mesnevisini Kötürüm Bayezid'e ithaf ederek çevirmiştir.[^15]

**İktisadi Faaliyetler**

Kötürüm Bayezid döneminde üzerinde *"Emir Celâlüddin"* ve *"Celâlüddin Bayezid"* yazan gümüş sikkeler bastırılmıştır.[^16]

**Mimari Faaliyetler**

Kötürüm Bayezid, 1374 yılında Araç'ta kendi adıyla anılan bir camii yaptırmış,[^17] 1376 yılında ise [Sinop'ta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_%28il%29) bulunan [Alâeddin Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Camii_%28Sinop%29)'sini tamir ettirmiştir.[^18]

Kötürüm Bayezid'in kardeşi Mahmut Bey, 1366 yılında [Mahmut Bey Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmut_Bey_Camii)'sini yaptırmıştır.[^19]

[^1]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 69.
[^2]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 70.
[^3]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 71.
[^4]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 126.
[^5]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 126.
[^6]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 72.
[^7]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 126.
[^8]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 72.
[^9]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 73.
[^10]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 72.
[^11]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 73.
[^12]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 127.
[^13]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 74.
[^14]: Yakupoğlu, Cevdet. (2018). a.g.m, syf. 68.
[^15]: Yücel, Yaşar (1980). a.g.e (1988 bas.), syf. 69.
[^16]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1937). a.g.e, (2019 bas.), syf. 127.
[^17]: Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 120.
[^18]: Gedik, Ahmet (2007). a.g.m, syf. 213.
[^19]: Yaman, Talat Mümtaz (1935). a.g.e, syf. 117.
