# Islah-ı Sanayi Komisyonu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Islah-%C4%B1_Sanayi_Komisyonu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Islah-ı Sanayi Komisyonu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Islah-%C4%B1_Sanayi_Komisyonu (CC-BY-SA-4.0)

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bünyesinde 1860'larda kurulan, sanayi gelişmeler sağlamayı amaçlayan komisyondur.Devlet komisyonla batının [sanayileşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanayile%C5%9Fme) sürecinin gündeme getirdiği büyük ölçekli, inorganik enerjiye dayalı fabrikalar kurmaktan çok, çökmeye yüz tutmuş [zanaat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zanaat) birimleri arasında dayanışma amaçladı. Komisyon 1873'te dağılmıştır.[^1][^2]

[Sanayi Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanayi_Devrimi) gibi batı teknolojik gelişmelerine ayak uyduramayan imparatorluk 19. yüzyılda sanayi konusunda somut adımlar attı. **Şirketleşme** komisyonun ana hedeflerinden biridir. [Esnaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esnaf) eskisi gibi dağınık bir biçimde üretimlerini sürdüreceğine ortak sermaye koyarak şirketleşmelidir.Osmanlı [lonca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lonca) geleneğinin tekrar ihyası Islah-ı Sanayi Komisyonu'nun ana hedefidir. Kurulacak şirketlerin başına esnafların getirilmesi amaçlanır. Komisyon kâr sınırına ve satış fiyatının tespitine kadar belirleyici olmak ister. Bu da [liberal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liberalizm) çağın ekonomik ölçülerine ters düşer. Bu nedenle de kısa ömürlü olur. En Önemli katkısı [şirket](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirket) olgusunu topluma tanırmış olmasıdır. Komisyon'un teşvikiyle İstanbul'un deri esnafı 10.000 altın sermayeli bir şirket kurmuşlardır.[^3]

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s15/semiz.pdf>
[^2]: Satış, İhsan. Islah-I Sanayi Komisyonu ve Şirketlerin Teşekkülü: Debbağ Şirketi Örneği/ The Establısment of Islah-ı Sanayi Comıssıon and Corporatıons: Example of Debbağ. 25 Kasım 2013, s. 417-429. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19552/208344>
[^3]: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi. <http://www.mku.edu.tr/files/25_dosya_1355414400.pdf>
