# Irak Türk edebiyatı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Irak Türk edebiyatı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Irak_T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

Iraklı Türkler tarafından bu ülkede oluşturulan edebiyata verilen isimdir.

## Tarihçe

Türk edebiyatının [Nesimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nesim%C3%AE_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29), [Fuzûlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuz%C3%BBl%C3%AE) gibi büyük isimleri, bugün [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) toprakları içinde bulunan eski Türk kentlerinde yetişmiştir.

Türkmenlerin, [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'ta meydana getirdikleri yazılı edebiyat, tarih boyunca gelişerek devam etmiş ve zengin bir miras olarak günümüze ulaşmıştır. Irak Türk edebiyatını:

- Ortak Devir Edebiyatı (Başlangıcından 1918'e kadar)
- Çağdaş Edebiyat (1918-Günümüz) diye ikiye ayırabiliriz.

1918'den sonra bu bölgede Türkler, bu köklü edebiyata geleneğini daha çok sözlü edebiyat alanında devam ettirmişlerdir. Hicri Dede (1880-1952), [Hıdır Lütfi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1d%C4%B1r_L%C3%BCtfi) (1880-1959), Mehmed Sadık (1886-1967), Kudsizâde Ahmed Medeni Efendi (1889-1940) gibi isimler [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'deki edebiyatın Irak'taki uzantılarıdır.

Öte yandan 1958'de [Kerkük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerk%C3%BCk)'te yayın hayatına başlayan *Beşir* gazetesi Irak Türk edebiyatı tarihi açısından önemli bir dönüm noktası sayılır.

## Belli Başlı Temsilcileri

- [Ata Terzibaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ata_Terziba%C5%9F%C4%B1) (d. 1924)
- [Mehmet Zeki Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Zeki_Efendi)
- [Mehmet Rasih Öztürkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Rasih_%C3%96zt%C3%BCrkmen)
- [Haşim Nihat Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C5%9Fim_Nihat_Erbil)
- [Hasan Görem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_G%C3%B6rem)
- [Osman Mazlum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Mazlum) (1922-1995)
- [İzzettin Abdi Beyatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zzettin_Abdi_Beyatl%C4%B1)

## Irak Kökenli Türk Yazarlar

- [Haşim Nahid Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C5%9Fim_Nahid_Erbil) (1880-1959)
- [Mehmet Rasih Öztürkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Rasih_%C3%96zt%C3%BCrkmen) (1889-1936)
- [Necmettin Esin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necmettin_Esin) (1912-1987)
- [Ömer Öztürkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Do%C4%9Fan_%C3%96zt%C3%BCrkmen) (d. 1929)
- [İsmet Hürmüzlü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_H%C3%BCrm%C3%BCzl%C3%BC) (d. 1938-2013)

## Kaynak/Referans

- Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi VI, Ankara 1997, s.159-161.
- Edebiyat, Necat Birinci vd., İstanbul 1993, s. 221.