# IV. Mustafa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mustafa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: IV. Mustafa, https://tr.wikipedia.org/wiki/IV._Mustafa (CC-BY-SA-4.0) ![IV. Mustafa'nın Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi, 1804–1806.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/IV._Mustafa.jpg) *IV. Mustafa'nın Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi, 1804–1806. (Konstantin Kapidağli, public-domain)* - **Unvan:** İslâm Halifesi; Emîrü'l-mü'minîn; İki Kutsal Caminin Hizmetkârı - **Veraset:** 29. Osmanlı Padişahı; 108. İslâm Halifesi - **Hüküm süresi:** 29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz 1808 (); 29 Mayıs 1807 - 28 Temmuz 1808 - **Önce gelen:** III. Selim; III. Selim - **Sonra gelen:** II. Mahmud; II. Mahmud - **Doğum tarihi:** 8 Eylül 1779 - **Doğum yeri:** Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu - **Defin yeri:** I. Abdülhamid Türbesi, Fatih, İstanbul - **Çocukları:** Şehzade Ahmed; Emine Sultan - **Tam ismi:** Mustafa bin Abdul Hamid - **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı 16px - **Babası:** I. Abdülhamid - **Annesi:** Ayşe Sineperver Sultan - **Dini:** İslam **IV. Mustafa** (مصطفى رابع, 8 Eylül 1779 – 17 Kasım 1808), 29. [Osmanlı padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) ve 108. [İslam halifesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halifeler_listesi)dir. Babası [I. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid), annesi [Ayşe Sineperver Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sineperver_Sultan)'dır.[^1][^2] [Kabakçı Mustafa İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa_%C4%B0syan%C4%B1) sonunda tahttan indirilen amcâzadesi [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan) [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in yerine, 29 Mayıs 1807 günü tahta çıktığında 28 yaşındaydı. [Saltanat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi)ı döneminde imparatorluk iç karışıklıklar ile çalkalandı. ## Saltanatı dönemindeki olaylar Sultan IV. Mustafa hırçın bir tabiata sahipti. Babası [I. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid) öldüğünde 10 yaşında olan padişah, [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in saltanatı boyunca sarayda özgürce bir hayat yaşadı. Ancak [Kabakçı Mustafa İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in tahttan indirilmesine göz yumması hatta neden olması söz konusudur. 14 ay süren saltanatında [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in ıslahat için kurduğu [Nizam-ı Cedit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) 1 Haziran 1807 tarihinde ortadan kaldırılmıştır.[^3] ![Sultan IV. Mustafa Han](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/IV.Mustafa.jpg) *Sultan IV. Mustafa Han (CC-BY-SA-4.0)* IV. Mustafa'nın tahta çıkmasıyla birlikte imparatorluğun merkezi otoritesinde çöküş yaşandı.[^4] Devlet yönetiminde üst düzeydeki kişiler öldürüldü. [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in mabeyincisi Ahmed Muhtar Bey, Umur-ı Bahriye Nazırı Hacı İbrahim Efendi, Sır Katibi Ahmed Faiz Efendi öldürülen kişiler arasındaydı. [Nizam-ı Cedid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) ordusu dağıtıldı, yanlıları İstanbul'dan kaçtı veya yakalanıp cezalandırıldı. Bunun yanı sıra, Sultan III. Selim'in tahttan inişine sebep olan [Kabakçı Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa) ve isyanın diğer önemli isimleri devlet yönetiminde önemli mevkilere getiriliyorlardı. Örneğin, [Kabakçı Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa) turnacıbaşılıkla Rumeli Kaleleri Nazırı ve Ağası, Bayburtlu Süleyman ise Tersane-i Amire Sancak Kaptanı oldu. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bu isyandan sonra [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lere çok büyük tavizler verdi.[^5] [Osmanlı tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_tarihi)nde daha önce rastlanmamış bir antlaşma yapıldı.[^6] Antlaşmaya göre isyanda ön planda olan Yeniçeri Ağaları ve yamaklar hiçbir ceza almayacak, isyandan sorumlu tutulmayacak ve buna karşılık bir daha ayaklanmayacaklardı.[^7] İsyandan sonra Sultan [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) yanlıları, [Rusçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7uk) [ayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82yan)ı [Alemdar Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alemdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'ya sığınmışlardır. [Alemdar Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alemdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa), [1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1806-1812_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında büyük başarılar göstermiş bir Osmanlı paşasıdır ve Sultan IV. Mustafa'nın tahttan indirilip, [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un yerine geçmesinde aldığı rol ile bu dönemin en önemli isimlerindendir. ### Rusçuk Ayanı Alemdar Mustafa Paşa'nın İstanbul'a Gelmesi Alemdar Mustafa Paşa ve yandaşları [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'i tekrar tahta geçirmek için bazı görüşmeler yapmaya başladılar. Nihayet 16.000 kişilik bir ordu ile [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a yürüyen Alemdar Mustafa Paşa, Hacı Ali Ağa'yı İstanbul'a göndererek [Kabakçı Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa)'yı öldürttü (19 Temmuz 1808). Ordusuyla birlikte [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelen Alemdar Mustafa Paşa birçok isyancıyı da öldürdükten sonra [Babıali](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'ye geldi. Arif Efendiyi (Arapzade) şeyhülislam yaptıktan sonra saraya gitti. Sultan IV. Mustafa, Alemdar Mustafa Paşa'nın Sultan III. Selim'i padişah yapmak için geldiğini söyleyen şeyhülislamı kovdu ve kardeşi Şehzade Mahmud ve [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in öldürülmesini emretti. Sultan III. Selim hemen öldürüldü. Şehzade Mahmud ise cariyelerin ve hizmetkarlarının yardımıyla sarayın çatısına kaçırıldı. Alemdar Mustafa Paşa, Sultan IV. Mustafa'yı tahtan indirerek yerine Sultan II. Mahmud'u getirdi. Sultan II. Mahmud, kendisinin tahta çıkarılmasını sağlayan Alemdar Mustafa Paşa'yı sadrazam yaptı. Alemdar Mustafa Paşa'nın sadrazamlığı ve II. Mahmud'un padişahlığı sırasında sarayda yaşayan IV. Mustafa [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin onu tekrar padişah yapmaya çalıştıkları bir ayaklanma sırasında Sultan II. Mahmud'un emriyle 17 Kasım 1808'de öldürüldü.[^8] Babasının [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)'ndeki türbesine defnedildi. Acımasız bir tabiata sahip olan ve ihtirasları karşısında zayıf durumlara düşerek ülkede kaos ortamı oluşmasına sebep olan Sultan IV. Mustafa ıslahat hareketlerine karşı tutumuyla [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihine geçti. ![Sultan IV. Mustafa Han](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f7/Mustafa_IV.jpg) *Sultan IV. Mustafa Han (public-domain)* [Hat sanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat)yla uğraşmıştır. Osmanlı tarihinde Sultan [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad)'dan sonra en kısa süre tahtta kalan padişahlardan birisidir. ## Öldürülmesi [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud), [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin onu tekrar tahta geçirmek istemesinden endişe duyarak kardeşi IV. Mustafa'yı 17 Kasım 1808 tarihinde boğdurttu.[^9] ## Ailesi ### Eşleri 1. Şevkinur Sultan[^10] 2. Dilpezir Sultan[^11] 3. Seyyare Sultan[^12] 4. Peykidil Sultan[^13] ### Kız çocukları 1. Emine Sultan[^14] ## Dış bağlantılar - say.403-414 [^1]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, sayfa: 354 [^2]: TDV, İslam Ansiklopedisi, cilt: 31, sayfa: 283 [^3]: Sakaoğlu, 2005.s.449. [^4]: Türk Tarih Kurumu Resmi Sitesi Osmanlı Padişahları Sayfası Erişim tarihi:30.06.2011. [^5]: Lamartine, 2005.s.419. [^6]: T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmi Sitesi Sultan IV. Mustafa Sayfası Erişim tarihi:30.06.2011. [^7]: Finkel, 2007.s.372. [^8]: Sakaoğlu, 2005.s.460. [^9]: Arşivlenmiş kopya. [^10]: Sakaoğlu, 2005.s.461. [^11]: Sakaoğlu, 2005.s.461. [^12]: Sakaoğlu, 2005.s.461. [^13]: Sakaoğlu, 2005.s.461. [^14]: Osmanlı padişahları.