IV. Kvarkvare Cakeli
IV. Kvarkvare Cakeli (Gürcüce: ყვარყვარე IV ჯაყელი) (1554 – 1581) Samtshe-Saatabago'nun Gürcü prensi ve atabegiydi ve 1573-1581'de Osmanlı'ya bağlı olarak hüküm sürmüştür. Cakeli ailesinin bir üyesi ve II. Kaihosro Cakeli'nin oğludur.[1]Gürcistan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt 10, s. 638, Tiflis, 1986
IV. Kvarkvare'nin hükümdarlığı sırasında Mesheti beyleri Cakeli yönetimine karşı birkaç kez isyan ettiler. 1576 yılındaki isyanın başını Şalikaşvili ailesi çekiyordu.[2]Tao-Klarceti Kitabî Mirası (ტაო-კლარჯეთის მწიგნობრული მემკვიდრეობა), Tiflis, 2008, s. 146. İsyanlar Osmanlı tarafından bastırıldı. 1578'de Osmanlılar, bütün Kafkasya toprakları için Safevilere karşı yeni bir savaş başlattı. Lala Mustafa Paşa Gürcistan'da hakimiyet kurdu. IV. Kvarkvare ona bağlılık sözü verdi. Paşa, Kvarkvare ve küçük kardeşi Manuçar'ı, Samtshe'de Osmanlı mutlak egemenliğini tanımak için Konstantiniyye'ye göndermeye karar verdi. Kvarkvare, hükûmeti annesi Dedisimedi'ye bırakarak Osmanlı İmparatorluğu'nun başkentine gitti. Alman Lüteriyen papaz ve seyyah Salomon Schweigger, Türkçeye Sultanlar Kentine Yolculuk adıyla çevrilmiş olan kitabında iki kardeşin İstanbul'a varışını "İki Gürcü soylusu MS 1579 yılının 3 Haziran günü 150 kişilik maiyetleriyle birlikte Konstantinopolis'e geldiler" şeklinde yazmıştır.[3]Salomon Schweigger, Sultanlar Kentine Yolculuk (Zum Hofe des türkischen Sultans), İstanbul, 2004, s. 92, ISBN 975-8704-55-9 Sultan III. Murad 1579 yılında Samthe'yi 7 sancağa böldü ve Çıldır Eyaleti'ni kurdu. Kvarkvare, Çıldır Eyaleti'nin Hristiyan hükümdarı olarak atandı. Bu arada kardeşi Manuçar, Mustafa ismini alarak Müslüman oldu ve Osmanlı paşası oldu. Kvarkvare 1581'de çocuksuz öldü ve yerine Müslüman kardeşi II. Manuçar (Mustafa Paşa) geçti.
Kaynakça
- 1.Gürcistan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt 10, s. 638, Tiflis, 1986
- 2.Tao-Klarceti Kitabî Mirası (ტაო-კლარჯეთის მწიგნობრული მემკვიდრეობა), Tiflis, 2008, s. 146. manuscript.ge
- 3.Salomon Schweigger, Sultanlar Kentine Yolculuk (Zum Hofe des türkischen Sultans), İstanbul, 2004, s. 92, ISBN 975-8704-55-9