# III. Osman > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Osman > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: III. Osman, https://tr.wikipedia.org/wiki/III._Osman (CC-BY-SA-4.0) ![Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2b/OsmanIII.jpg) *Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi. (Konstantin Kapıdağlı, public-domain)* - **Unvan:** İslâm Halifesi; Emîrü'l-mü'minîn; İki Kutsal Caminin Hizmetkârı - **Veraset:** 25. Osmanlı Padişahı; 104. İslâm Halifesi - **Hüküm süresi:** 13 Aralık 1754 - 30 Ekim 1757 (); 13 Aralık 1754 - 30 Ekim 1757 - **Önce gelen:** I. Mahmud; I. Mahmud - **Sonra gelen:** III. Mustafa; III. Mustafa - **Doğum tarihi:** 2 Ocak 1699 - **Doğum yeri:** Edirne Sarayı, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Topkapı Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Defin yeri:** Turhan Sultan Türbesi, Yeni Cami, İstanbul - **Eşi:** Leyla Kadın; Ferhunde Emine Kadın; Zevki Kadın - **Tam ismi:** Osman bin Mustafa - **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı 16px - **Babası:** II. Mustafa - **Annesi:** Şehsuvar Sultan - **Dini:** İslam **III. Osman** ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): عثمان ثالث *Osmân-ı Sâlis*) (3 Ocak 1699 [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) - 30 Ekim 1757 [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), 25. [Osmanlı padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) ve 104. [İslam halifesidir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halifeler_listesi). [II. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mustafa)'nın oğlu ve [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud)'un kardeşidir. Annesi [Şehsuvar Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehsuvar_Sultan)'dır. Hükümdarlık dönemi 1754-1757 yılları arasıdır. Sadrazamların sahip olduğu nüfuzu azaltmak amacıyla pek çok defa bu makamda değişiklikler yaptı ve saraydan devlet işlerine karışarak sadrazamları zayıflatmaya çalıştı. [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya) Kralı [II. Friedrich](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Friedrich_%28Prusya_kral%C4%B1%29), gönderdiği bir heyetle Osmanlı ile ticaret ve dostluk antlaşması yapmak için girişimlerde bulundu, ancak Osmanlı İmparatorluğu tarafsız kalmayı tercih etti.[^1] Döneminde İstanbul'un en büyük yangınlarından birisi meydana geldi. Bu yangından sonra [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) ve Deftedarlık yeniden inşa edildi. [Şimşirlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafes_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) binasında bazı değişiklikler yapıldı: duvarları alçalttırdı, binaya pencereler açtırıp, bahçe, havuz ve çeşmeler inşa ettirdi.[^2] Kıyafet konusunda bazı düzenlemeler gerçekleştirildi. Halkın devlet adamları gibi giyinmeye başladığı gerekçesiyle, [samur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samur) gibi devlet ricalinin giydiği kürklerin halk tarafından giyilmesi ve atlarda gümüş takımların kullanılması yasaklandı. Ayrıca, genç kadınların fazla süslü ve moda giysilerle sokağa çıkmamaları ve bol ve geniş [ferace](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferace) giyinmeleri konusunda emirler yayınlandı; kadınların çarşı ve sokağa işleri dışında çıkmamaları ve [Cuma Selamlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cuma_selaml%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda görünmemeleri de emredildi. [Müslüman olmayanların](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayrim%C3%BCslim) kendilerine özgü kıyafetlerin dışında bir kıyafet giymemeleri de üzerinde durulan konulardandı. İzni olanların dışındaki gayrimüslimlerin ata ve üç çifte kayığa binmemeleri yolunda fermanlar yayınlandı. Bunun dışında, bu dönemde de İstanbul'a göçün engellenmesi için çabalar gösterildi.[^3] ## İlk yılları III. Osman, 3 Ocak 1699'da [Edirne Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Saray%C4%B1)'nda doğdu. Babası II. Mustafa, annesi Şehsuvar Sultan'dır. [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud)'un üvey kardeşiydi. 1703'te babası tahttan indirilince İstanbul'a geri götürülerek kafese hapsedildi. III. Osman 51 yıl Şimşirlik Dairesi'nde yaşadı. 1705'te diğer şehzadelerle birlikte gizlice sünnet edildi. Amcası Sultan [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in maiyetindeki şehzadelerle birlikte Edirne'ye gitti. Daha sonra şehir içinde ve dışında padişah gezilerine de katıldı. 1 Ekim 1730'da ağabeyi Mahmud'un tahta çıkmasıyla birlikte tahtı bekleyen en büyük şehzade oldu.[^4] ## Saltanatı Babası tahttan indirildiği sırada henüz dört yaşındaydı. Babasının ölümünden sonra Edirne'den İstanbul'a getirilen III. Osman, 17. yüzyıldan itibaren uygulanan şehzadelerin sancaklar yerine sarayda yetiştirilmesi gereği Topkapı Sarayı'nda Şehzadegan Dairesi'ne kapatıldı ve burada 51 yıl kapalı kaldı. Yumuşak karakteri olmasına karşın, çabuk kızar ve sinirli hareket ederdi.[^5] Özellikle yalanı ve rüşveti sevmeyen bir insandı. Ağabeyi Sultan I. Mahmud'un aksine müziği sevmez ve kadınlara iltifat etmezdi.[^6] Sultan III. Osman musikiden nefret ettiği için müzisyen cariyelerin bir kısmını saraydan uzaklaştırdı. Sarayda dolaşırken cariyelerle karşılaşmak istemediği için ayakkabılarına demir ökçeler taktırmıştı. Ökçelerden çıkan sesi duyan cariyeler padişahın geldiğini öğrenip yoldan çekiliyorlardı.[^7] 2 yıl, 10 ay, 18 gün saltanat sürmüş ve bu süre içinde yedi tane [vezir-i azam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) değiştirmiştir. 30 Ekim 1757 tarihinde şirpençeden[^8] dolayı ölmüş ve [Yeni Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Cami) Turhan Valide Sultan türbesine defnedilmiştir.[^9] ![III.Osman](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/III.Osman.webp/1280px-III.Osman.webp) *III.Osman (III. Osman, Kebir Musavver Silsilenâme, Rafael, 1757-89 civarı, minyatür, CC-BY-SA-4.0)* ## Döneminde yapılan bazı eserler ![III. Osman](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Osman_III.jpg/1280px-Osman_III.jpg) *III. Osman (public-domain)* [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da mimari çalışmalara devam edilmiş, [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) döneminde yapılmaya başlanan [Nuruosmaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuruosmaniye_Camii) tamamlanmıştır. Bunun dışında [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'da İhsaniye Camii ve İhsaniye Mescidi'ni yaptırdı. Caminin yanına medrese, kütüphane, imaret, sebil ve çeşme de yaptırıp tamiratı ve masraflarının karşılanması için vakıflar tesis ettirdi. [Midilli Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) Sığrı Limanı'nda, Malta korsanlarına karşı bir kale inşa edilerek tahkim edildi. [Bâb-ı Âlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'nin inşası tamamlandı. Osmanlı Devleti'nin ilk deniz feneri olan Ahırkapı Feneri de III. Osman devrinde yapıldı. ## Ailesi ### Eşleri 1. Leyla Başkadın 2. Zevki Kadın 3. Ferhunde Emine Kadın[^10] [Çağatay Uluçay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Ulu%C3%A7ay), III.Osman'ın iki cariyesinin ismini verir: Zevki Kadınefendi ve Ferhunde Emine Kadınefendi. Üçüncü eş (kadınefendi) unvanını taşıyan Zevki Kadınefendi, 1755 yılında [Fındıklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1kl%C4%B1%2C_Maltepe)'da kadınların kullanımı için kendi adını taşıyan bir çeşme yaptırmıştır. Dördüncü eş unvanına sahip olan Ferhunde Emine Kadınefendi 1791 yılında veya bundan kısa bir süre önce vefat etmiştir. Uluçay onlar hakkında başka bir ayrıntı vermemekle birlikte, III. Osman'ın sadece üç yıl hüküm sürmesine rağmen çok sayıda cariyesi bulunduğunu, ancak bunlar hakkında son derece az şey bilindiğini belirtir. Anthony Alderson, The Structure of the Ottoman Dynasty (Osmanlı Hanedanının Yapısı) adlı eserinde III. Osman'ın iki cariyesini listeler; ancak onlara farklı isimler verir: Leyla Kadınefendi (1794 yılında vefat etmiştir) ve Zerki Kadınefendi. III. Osman'ın vefatından sonra Leyla Kadınefendi, Mehmed Emin Bey (ö. 16 Temmuz 1785) ile evlendi ve bu evlilikten Feyzullah (ö. 12 Ağustos 1792) adında bir oğlu dünyaya geldi. Uluçay, Alderson'ın III. Osman'ın cariyeleri hakkındaki bilgileri Mufassal Osmanlı Tarihi adlı eserden kopyaladığını belirtir. Birden fazla eşi olmasına rağmen, III. Osman'ın hiç çocuğu olmadı. ## Popüler Kültür Türk metal grubu [Pentagram](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pentagram_%28m%C3%BCzik_grubu%29)'ın [Lions in a Cage](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lions_in_a_Cage) şarkısı III. Osman'ı anlatmaktadır. ## Dış bağlantılar - say.348-356 - say.240-246 [^1]: FİKRET SARICAOĞLU, "OSMAN III", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/osman-iii (24.10.2022). [^2]: Afyoncu, Erhan (2019). Herkes İçin Kısa Osmanlı Tarihi (1302-1922), Yeditepe Yayınevi, ss.203-205 [^3]: Afyoncu, Erhan (2019). Herkes İçin Kısa Osmanlı Tarihi (1302-1922), Yeditepe Yayınevi, ss.203-205 [^4]: FİKRET SARICAOĞLU, "OSMAN III", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/osman-iii (24.10.2022). [^5]: Arşivlenmiş kopya. [^6]: Arşivlenmiş kopya. [^7]: John Freely. Inside the Seraglio: private lives of the sultans in Istanbul. Penguin, 2000, s. 210. [^8]: Arşivlenmiş kopya. [^9]: Arşivlenmiş kopya. [^10]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 330