# II. Süleyman
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Süleyman, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._S%C3%BCleyman (CC-BY-SA-4.0)
*Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi. (Osmanlı98, public-domain)*
- **Unvan:** İslâm Halifesi; Emîrü'l-mü'minîn; İki Kutsal Caminin Hizmetkârı
- **Veraset:** 20. Osmanlı Padişahı; 99. İslâm Halifesi
- **Hüküm süresi:** 8 Kasım 1687 - 22 Haziran 1691 (); 8 Kasım 1687 - 22 Haziran 1691
- **Önce gelen:** IV. Mehmed; IV. Mehmed
- **Sonra gelen:** II. Ahmed; II. Ahmed
- **Doğum tarihi:** 15 Nisan 1642
- **Doğum yeri:** Topkapı Sarayı, Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Edirne Sarayı, Edirne, Osmanlı İmparatorluğu
- **Defin yeri:** Süleymaniye Camii, İstanbul, Türkiye
- **Eşi:** Hatice Kadın; Behzad Kadın; İvaz Kadın; Süğlün Kadın; Şehsuvar Kadın; Zeyneb Kadın
- **Tam ismi:** Süleyman bin İbrahim
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı 16px
- **Babası:** İbrahim
- **Annesi:** Saliha Dilaşub Sultan
- **Dini:** İslam
**II. Süleyman** (سليمان ثانى; 15 Nisan 1642, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 22 Haziran 1691, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)), 20. [Osmanlı padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) ve 99. [İslam halifesidir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halifeler_listesi). 8 Kasım 1687'den 22 Haziran 1691'e kadar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu yönetti. [Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29) ile [Saliha Dilaşub Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saliha_Dila%C5%9Fub_Sultan)'ın oğlu olan Süleyman, üvey ağabeyi [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'in 1687 yılında gerçekleşen bir askeri ayaklanma sonucunda tahttan indirilmesi üzerine 45 yaşında Osmanlı tahtına geçti. Saltanatından önce, Osmanlı veraset sistemi gereği yaklaşık 39 yıl boyunca [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nda [kafes hayatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafes_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) yaşadı.
1687 ile 1691 yılları arasındaki 3 yıl 7 aylık saltanat dönemi, [Kutsal İttifak Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın en kritik ve buhranlı evresine denk geldi. Hükümdarlığının ilk aylarında İstanbul'da baş gösteren yeniçeri ve sipahi ayaklanmalarını bastırmakla uğraştı, ardından [sadrazamlığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) getirdiği [Köprülü Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa) vasıtasıyla askeri ve mali reformlar gerçekleştirdi. Daha sonra 1690 yılında düzenlenen [Belgrad Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281690%29) ile [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) işgali altındaki [Belgrad Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Kalesi) geri alındı. [Siroz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siroz) hastalığına yakalanan Süleyman, 22 Haziran 1691'de Edirne'de öldü ve yerine üvey kardeşi olan [II. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed) tahta çıktı.
## Padişahlıktan önceki yaşamı
Şehzadeliğinde iyi bir tahsil gördü. Kardeşi Sultan [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) zamanında [saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray)da hususi hocalardan ders aldı. Hayatının kırk yılını bir dairede hapis geçiren Sultan II. Süleyman, IV. Mehmed'in tahttan indirilmesi üzerine, 8 Kasım 1687'de Osmanlı sultanı oldu. II. Süleyman, Osmanlı tarihinde en uzun süre veliaht olarak bekleyen padişahtır ve tahta geçirileceği zaman buna inanmamış, öldürüleceğini zannederek muhafızlara direnmiştir.[^1][^2]
## Hükümdarlığı
Osmanlılar tahta geçmeden kısa bir süre önce 1687'deki [ikinci Moháç Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moha%C3%A7_Muharebesi_%281687%29)'nde büyük yenilgiye uğradı. 1688'de II. Süleyman, [Osmanlı-Habsburg Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1) sırasında hızla ilerleyen [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Monar%C5%9Fisi)'a karşı [Babür İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCr_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1) [Evrengzib](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrengzib)'den acil yardım istedi, ancak çoğu [Babür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) güçleri Deccan Savaşları'na katıldı ve Evrengzib, Süleyman'ın çaresiz Osmanlı müttefiklerine herhangi bir resmi yardım taahhüdünde bulunma talebini görmezden geldi.[^3]
Önceki alkol yasağı (İstanbul ve Galata'da kamuoyu önünde hiçe sayılan) Süleyman'ın yönetiminde uygulamaya konuldu ve Süleyman burada birkaç içki dükkanını yıktırdı ancak bu sadece sahiplerinin daha fazla alkol getirmesine yol açtı.
II. Süleyman, 1689'da [Köprülü Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'yı [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) olarak atadı ve bu, [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281690%29)'ın yeniden fethine yol açtı. Daha sonra, Osmanlılar kendilerini çeşitli [Rus istilaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281689%29)na karşı savunmak zorunda kalan [Kırım vasal](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)larının desteğini kaybederken diğer Avrupalı güçlerle ittifaka katılmalarıyla [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndan gelen tehdit yeniden arttı. Köprülü'nün liderliğinde Osmanlılar, Avusturya'nın [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'a ilerlemesini durdurdu. Köprülü, [Salankamen Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salankamen_Muharebesi)'nde Avusturya kuvvetleri tarafından öldürülene kadar [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya) ve [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'daki ayaklanmayı bastırdı.
### Saltanatı döneminde önemli olaylar
*II. Süleyman (Ottoman miniature painting, public-domain)*
II. Süleyman tahta çıktıktan sonra askerlere dağıtılacak [cülûs bahşişi](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCl%C3%BBs) ile [ulufe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulufe)lerin ödenmesi konusu ilk sorunu oluşturdu. Güçlükle de olsa ödemelerin yapılabilmesiyle 22 Aralık'ta normal bir divan toplantısı gerçekleştirildi. Ancak İstanbul'da düzen bir türlü kurulamamış, sadrazamın sefer hazırlıklarına başladığı 22 Ocak 1688'de şehirde yeniden kargaşa başlamış ve sadrazam [Abaza Siyavuş Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_D%C3%A2mad%C4%B1_Siy%C3%A2vu%C5%9F_Pa%C5%9Fa) zorbalar tarafından azlettirildikten sonra öldürülmüştür. 1 Mart'ta bazı zorbaların Yağlıkçılar Çarşısı'nı yağmalamaya çalışması üzerine halkın da katılımıyla kalabalık bir grup saraya yürüyerek padişahtan zorbaların ortadan kaldırılması [Muhammed'in sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak-%C4%B1_%C5%9Eerif)nı çıkarmasını talep etti. [Sancak vak'ası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_vak%27as%C4%B1) olarak bilinen bu olayda çıkarılan fermanla zorbalar ve onların bu hareketlerine destek veren devlet görevlileri uzak yerlere tayin edildi. Alınan bu önlemler sayesinde II. Süleyman'ın tahta çıkışından itibaren yaklaşık dört ay süren karışıklıklara son verilebildi.
Sultan II. Süleyman, tahta çıktığı zaman [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordularında [Viyana bozgunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) ile başlayan çözülme ve toprak kaybı devam ediyordu. [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nı işgal etmiş, [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ise [Vişegrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vi%C5%9Fegrad%2C_Macaristan), [Uyvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nov%C3%A9_Z%C3%A1mky) ve [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon)'un ardından 160 yıllık Osmanlı toprağı [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'e girmişti. [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'daki Osmanlı hâkimiyeti sona ermek üzere idi. Devletin düştüğü mağlubiyetler hazine gelirleri üzerinde olumsuz tesirler yapıyor ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki eşkıyalık hareketlerini körüklüyordu. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) cephesi serdarı [Yeğen Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Osman_Pa%C5%9Fa) bir asi lideri gibi [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de yolsuzluk yapıyor, zorla usulsüz vergiler topluyordu. 8 Eylül 1688'de [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) da düştü.
[Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ın düşmesi, [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'a [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'ın yolunu açtı. [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) toprakları Avusturyalılar tarafından işgal edildi. Bu ilerleyiş karşısında toparlanan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleri karşı saldırıyı başlattılar. 30 Ekim 1688'de [Çelebi İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87elebi_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı kuvvetleri [1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1684-1699_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) esnasında gerçekleşen Eğriboz Kuşatmasında Venediklileri püskürttüler. 1689 yazında Sultan II. Süleyman, [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) seferine çıktı.
[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Köprülü Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki yenilenmiş Osmanlı kuvvetleri, 8 Temmuz 1690'da [Kladova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kladova) ve [Orşova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Or%C5%9Fova)'yı geri aldılar. [Kanije](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije), 11 Temmuz 1690'da [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nın eline geçtiyse de, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleri, 8 Ekim 1690'da [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı geri almayı başardılar. Böylece [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) hattı yeniden kurulmuş oldu.[^4]
1691 yılı Haziran başında Macaristan seferine çıkacak orduya moral olması amacıyla ağır hastalığına rağmen yola çıkan padişah, 9 Haziran'da Edirne'ye ulaştı. Burada hastalığı iyice artan padişah, 22 Haziran 1691 Cuma günü öldü. Cenazesi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a getirilerek [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii) yanında [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) türbesine gömüldü.
*II. Süleyman'ın türbesi, Kanuni Sultan Süleyman'ın türbesi içindedir. (Türbesi, yukarıdaki resimde II. Ahmed ile Kanuni Sultan Süleyman'ın türbelerinin ortasındadır. (CC-BY-SA-3.0)*
Altı eşi bulunan padişahın çocuğu olmamış ya da ölümüne kadar yaşamamıştır. Ölümünden sonra yerine kardeşi [II. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed) tahta geçmiştir.
### Döneminde cereyan eden önemli hadiseler
Anadolu [Sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban) Ocağı [sekbanbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekbanba%C5%9F%C4%B1)sı [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) asıllı [Yeğen Osman Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Osman_Pa%C5%9Fa)[^5] ile [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)ler tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen bu darbenin hemen ardından birbirlerine karşı husumet besleyen bu iki ocağın aralarında anlaşamamaları üzerine tekrar bazı isyanlar baş gösterdi.[^6] Bu dönemde [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) olan *Yeğen Osman Paşa,* yeni yönetime karşı ayaklanarak [Osmanlı Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin baş düşmanı haline geldiler.
Öte taraftan, yeni sadrazam [Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_D%C3%A2mad%C4%B1_Siy%C3%A2vu%C5%9F_Pa%C5%9Fa) baş vezir olarak başarılı olamamıştı. İstanbul'un çevresinde kamp kuran askerleri denetimi altına almayı başaramadı. Askerler kendilerine [cülus bahşişi](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCl%C3%BBs) ödenmesini talep ettiler. Oysa hazine bu ödemeyi yapabilecek durumda değildi. Bu nedenle askerler şehirde bir takım huzursuzluklara sebebiyet verdiler. Her ne kadar [Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_D%C3%A2mad%C4%B1_Siy%C3%A2vu%C5%9F_Pa%C5%9Fa) askerin sadrazam olarak ilk tercihiyse de, yavaş yavaş kendisinden ve kayın biraderi olan [Köprülü Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'dan soğumaya başladılar. Neticede 23 Şubat 1688 tarihinde yeniçeriler Siyavuş Paşa'nın evini basarak kendisini öldürdüler. Bu gelişmeler üzerine, önce bir haftalık kısa bir süre için baş vezir vekili tâyin edilen [*Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanc%C4%B1_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa)*,* 2 Mart 1688 tarihinde Saliha Dilaşub Valide Sultan'ın oğlu padişah II. Süleyman tarafından yeni sadrazam olarak göreve atandı. Bununla beraber başta yolsuzluklar olmak üzere birçok meseleler ile uğraşmak zorunda kalan [Nişancı İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanc%C4%B1_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa)'nın bu makamda fazla uzun süre kalması mümkün olmadı. Baş düşmanı kendisinden evvel baş vezirlik görevinde bulunan [Abaza Siyavuş Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_D%C3%A2mad%C4%B1_Siy%C3%A2vu%C5%9F_Pa%C5%9Fa)'nın kayın biraderi ve gelecekte sadrazam olacak olan [*Köprülü Fazıl Mustafa Paşa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa) idi. Nitekim, [Köprülü Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın yoğun çabaları sonunda 2 Mayıs 1688 tarihinde [Nişancı İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanc%C4%B1_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa) sadrazamlıktan azledilerek yerine 30 Mayıs 1688 tarihinde [Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9Fl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa) [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) olarak atandı.[^7] Yeni sadrazam atanan [Bekri Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9Fl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa) çözüm bekleyen pek çetin meseleler ile karşı karşıyaydı. Bu meselelerin en önemlisi de [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'i tahtından indiren darbecilerin hâlâ cezalandırılamamış olmalarıydı.
Bu hadiseler vuku bulurken çoğu Anadolu'dan olmak üzere huzursuz olan [sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban)ların tamamı Yeğen Osman Paşa'nın etrafında toplandılar. Saliha Dilaşub Valide Sultan'ın oğlu padişahın kendisine [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) [Serasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serasker)liği teklifini dahi kabul etmeyen Yeğen Osman Paşa'ya [Bosna Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Sanca%C4%9F%C4%B1), amcasına da Hersek Sancak Beyliği verildi. Bunlarla da tatmin olmayan Yeğen Osman Paşa'nın askerleri Rumeli, Yunanistan ve Sırbistan'da kendi yönetimlerindeki toprakları yağmalamaya devam ettiler. Kimi kaynaklara göre Yeğen Osman, Osmanlı Hazinesi'nden de daha zengin hale gelmişti.[^8] 1688 yılında Yeğen Osman'ın askerleri [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'da Gračanica Manastırı'nda saklanan Pećka Patrijaršija Hazinesi'ni de yağmaladılar.[^9][^10] [Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) [piskopos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piskopos) 'nin yazdığı bir mektuba göre Yeğen Osman, *Peć *[*Başpiskopos*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fpiskopos)*u ve *[*Sırp*](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar)* *[*Patriği*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrik) olan 'i [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndan [Sırplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar)'ı [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'a karşı ayaklanmaya teşvik maksadıyla para aldığı gerekçesi ile kafasını kesmekle tehdit etmişti. İşte böyle bir ortamda, yeni padişah Yeğen Osman'ı yola getirebilmek amacıyla onu [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) Valiliği'ne atadı.[^11] Gelgelelim, bu atama Yeğen Osman'ı Macaristan Serdarı Hasan Paşa'nın emri altına soktuğundan dolayı bir hayli kızdırdı. Macaristan Serdarı Hasan Paşa'dan emir almayı red ederek Belgrad'a giden *Yeğen Osman,* Hasan Paşa'nın [Vračar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vra%C4%8Dar) Tepesi'ndeki karargahını bastı ve kendisini hapsetti.[^12][^13]
*Saliha Dilaşub Valide Sultan'ın oğlu II. Süleyman, Rijeka-'ne girerken. (Georges Jansoone JoJan, public-domain)*
#### Belgrad Kuşatması
1688 tarihinde [Kutsal Roma Cermen İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_imparatorlar%C4%B1_listesi) [Leopold](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Leopold_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) Yeğen Osman'a bir mektup göndererek kendisine [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ın tarafını bırakarak [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) karşılığında [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun tarafına geçmesini teklif etti.[^14] Yeğen Osman'ın [Slavonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavonya) ile [Bosna-Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek_tarihi)'in tamamı talep etmesi üzerine bir antlaşma sağlanamadı.[^15] Avusturyalılar ile Yeğen Osman arasındaki mücaleleler ilerledikçe, Yeğen de neticede kendi askerlerinin sayıca az olduğunu fark ederek [Semendire Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire_Sanca%C4%9F%C4%B1)'na doğru geri çekilmeye başladı.[^16] Burada iki gece geçirdikten sonra üzerinden [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan)'e geçti.[^17] [Niş'ten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan) [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'ye eğer kendisine *On* gün içerisinde askerî ve mâlî yardım gönderilmezse [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ın düşeceği haberini yolladı. Bu haber üzerine [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) kendisine 120 çuval altın göndererek, Rumeli'de yaşayan Müslümanlar'ı [Semendire Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire_Sanca%C4%9F%C4%B1)'ndaki asiler ile mücadele etmek üzere harekete geçirtti.[^18]
#### Yeğen Osman Paşa'nın sonu
Daha sonra Baş Vezir olmaya kalkışan Yeğen Osman Paşa'nın bu ihtirası [Osmanlı Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)'ni her ne kadar kızdırdıysa da, Yeğen Osman'ı daha da güçlendirmekten çekindikleri için ona karşı bir operasyon düzenlemekten çekindiler. Bununla beraber Edirne'de toplanan savaş konseyinde [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [vassalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasal_devlet) ve [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [I. Selim Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim_Giray) [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'ye çağrı yaparak, Yeğen Osman'ı idama mahkûm etmeye davet etti.[^19]
Bu hadise meydana gediğinde sadrazam [Bekri Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9Fl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa) [sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban) birliklerini yasa dışı ilân etti. Dağılmayı ret eden [sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban) birliklerini idam cezasına çarptıtmakla tehdit etti. Böylece yeni bir iç savaş başlamış oluyordu.[^20] Önce [sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban)lar bir üstünlük sağladılarsa da [Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9Fl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa) yeniçerlerin yardımıyla âsileri yenmeyi başardı. Tarihçi [Nicolae Iorga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nicolae_Iorga)'ya göre, asilerle [Bekri Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9Fl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın askerleri arasında vuku bulan çarpışmalarda 6,000 kişi hayatlarını kaybetti.[^21] Bu yeni gelişmeler üzerine Osmanlı Hükûmeti evvelki kararından ani bir dönüş yaparak, [Yeğen Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın yakalanıp infaz edilmesini kararlaştırdı. *Yeğen Osman,* 1689 yılının Mart ayının sonlarında yakalanarak idam edildi.[^22]
## Hakkındaki görüşler
O dönemi yaşamış olan "Tarih-i Mehmed Giray" yazarı Mehmed Giray bin Mübarek Giray, II. Süleyman hakkında şöyle diyor:Padişah hod (Padişahın kendisi) bir derviş-tab' (derviş huylu) kimesne idi, her ne derler ise, belî (peki), der idi.[^23]O dönemi yaşayan bir başka kişi "Silahdâr Tarihi" yazarı [Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_F%C4%B1nd%C4%B1kl%C4%B1l%C4%B1_Mehmed_A%C4%9Fa) ise II. Süleyman hakkında padişahın bütün devlet işlerini devlet adamlarına bıraktığını, saltanatının sonlarına doğru halkın "Dört sene oluyor alem padişahsızdır!" diye sızlandığını yazmaktadır.[^24]
## Mimari çalışmalar
Memleket içerisinde imar faaliyetleri ile de ilgilenen II. Süleyman, Fener Kulesi ile [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de bir cami inşa ettirmiştir.
## Eşleri
- Hatice Kadın[^25]
- Behzad Kadın[^26]
- İvaz Kadın[^27]
- Süğlün Kadın[^28]
- Şehsuvar Kadın[^29]
- Zeynep Kadın[^30]
[^1]: Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, Oğlak Yayınları: İstanbul ISBN 875-329-299-6 say.288-297
[^2]: 2. Süleyman: Harem hapsinde 39 yıl tahtta sadece 4 yıl…. Tarih Dergisi, Kasım 2017.
[^3]: Farooqi, Naimur Rahman. Mughal-Ottoman relations: a study of political & diplomatic relations ... - Naimur Rahman Farooqi - Google Boeken. 1989.
[^4]: Sakaoğlu, Necdet (1999) Bu Mülkün Sultanları, Oğlak Yayınları: İstanbul ISBN 875-329-299-6 say.288-297
[^5]: Somel, Selcuk Aksin. The A to Z of the Ottoman Empire. Rowman & Littlefield, 2010, s. 53.
[^6]: An Economic and Social History of the Ottoman Empire. Cambridge University Press, 28 Nisan 1997, s. 419.
[^7]: Ayhan Buz, Osmanlı Sadrazamları, Neden Kitap, İstanbul, 2009, ISBN 978-975-254-278-5
[^8]: Umetnosti, Srpska akademija nauka i (1950)
[^9]: Stanojević 1976, s. 96.
[^10]: Samardžić 1981, s. 544.
[^11]: Wilson, Peter. German Armies: War and German Society, 1648-1806. Routledge, 1 Kasım 2002, s. 363.
[^12]: Recueil d'études orientales. Akademija. 1992.
[^13]: Institute (1992). Posebna izdanja. Istorijski institut u Beogradu.
[^14]: Recueil d'études orientales. Akademija. 1992.
[^15]: Radonić, Jovan (1955). Durad II Branković.
[^16]: Paunović, Marinko (1968). Beograd: večiti grad. N.U. "Svetozar Marković.
[^17]: Stanojević, Gligor (1976). Srbija u vreme bečkog rata: 1683-1699.
[^18]: Milić, Danica (1983). Istorija Niša: Od najstarijih vremena do oslobođenja od Turaka 1878.
[^19]: Yaşar Yüce-Ali Sevim (1991). Türkiye Tarihi Vol III. Istanbul: İAKDTYKTTK Yayınları. pp. 205–206.
[^20]: An Economic and Social History of the Ottoman Empire. Cambridge University Press, 28 Nisan 1997, s. 419.
[^21]: Jorga, Nicolae, Geschichte des Osmanischen Reiches Vol IV, Türkçe Tercümesi: Nilüfer Epçeli, Yeditepe Yayınaları, İstanbul, 2009, ISBN 975-6480-18-1, s. 199
[^22]: An Economic and Social History of the Ottoman Empire. Cambridge University Press, 28 Nisan 1997, s. 419.
[^23]: Demir, Uğur, Tarih-i Mehmed Giray (Değerlendirme-Çeviri Metin), Yüksek Lisans Tezi, 2006, s. 23.
[^24]: İnalcık, Halil, Devlet-i 'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar - III, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ocak 2018, s. 390.
[^25]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.
[^26]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.
[^27]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.
[^28]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.
[^29]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.
[^30]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 113.