# II. Mesud
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Mesud, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Mesud (CC-BY-SA-4.0)
*II. Mesud'un 1284 ve 1296 yılları arasında bastırılmış bir sikkesinin ön yüzü. (CC0-1.0)*
- **Veraset:** Anadolu Selçuklu Sultanı
- **Hüküm süresi:** 1282-1284; 1294-1301; 1303-1308
- **Önce gelen:** III. Gıyaseddin Keyhüsrev; III. Alâeddin Keykubad; III. Alâeddin Keykubad; III. Alâeddin Keykubad
- **Sonra gelen:** III. Alâeddin Keykubad; III. Mesud?; III. Alâeddin Keykubad; III. Alâeddin Keykubad
- **Tam ismi:** Gıyaseddin Mesud bin Keykavus
- **Hanedan:** Selçuklu Hanedanı
- **Babası:** II. İzzeddin Keykavus
- **Ölüm tarihi:** 1308
- **Ölüm yeri:** Tatarkale, Vezirköprü, Samsun
- **Dini:** Sünni İslam
- **Çocukları:** Taceddin Altunbaş; Celaleddin Sultan Şah
**II. Gıyaseddin Mesud** ([Eski Anadolu Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Anadolu_T%C3%BCrk%C3%A7esi): غياث الدين مسعود بن كيكاوس, Gıyaseddin Mesud bin Keykavus; ö. 1308), Anadolu Selçuklu Sultanı ve [II. İzzeddin Keykavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus)'un oğludur.[^1] [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin Moğolların egemenliği altında hüküm sürdüğü bu dönemde dört defa tahta çıkmış, her seferinde kardeşinin oğlu olan [III. Alaeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Al%C3%A2eddin_Keykubad)'la yer değiştirmiştir. II. Gıyaseddin Mesud 1308'de [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun)'da öldüğünde Anadolu Selçuklu Devleti tamamen yıkıldı.[^2]
## Saltanatı
*Anadolu Selçuklu Sultanlığı'nın Anadolu ve çevresinde Türk Beylikleri ile diğer devletlere bölünmesi, yaklaşık 1300 (Gabagool, CC-BY-3.0)*
Mesud, [II. İzzeddin Keykâvus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus)'un en büyük oğluydu. Gençliğinin bir kısmını [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'da sürgünde geçirmiş ve bir süre o dönemde [Bizans İmparatorluğ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)u'nun başkenti olan [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'te yaşamıştır. Tarih sahnesine ilk kez 1280 yılında Anadolu'da, taht üzerinde hak iddia eden bir isim olarak çıkmıştır. 1284'te, yeni [İlhanlı Sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [Ahmed Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder); Selçuklu Sultanı [III. Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev)'i tahttan indirip idam ettirmiş ve yerine Mesud'u geçirmiştir.[^3] Ahmed Teküder'in halefi [Argun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argun_Han), Anadolu Selçuklu topraklarını bölüştürdü ve [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) ile devletin batı yarısını, tahttan indirilen sultanın diğer iki küçük oğluna verdi. Mesud küçük bir kuvvetle saldırıp iki çocuğu öldürttü ve 1286'da şehirde hakimiyetini kurdu.[^4]
Mesud, Moğollar adına ve genellikle Moğol birlikleriyle birlikte, yeni ortaya çıkan Türkmen beyliklerine karşı çeşitli seferler düzenledi. Bunlar arasında en dikkat çekeni, 1286 yılının sonlarında [Germiyanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'na karşı başlatılan seferdir. Germiyanoğulları, asi Türkmen göçebelerini kontrol altında tutmak amacıyla bir nesil önce Selçuklular tarafından Anadolu'nun güneybatısına yerleştirilmiş, Türkmen kökenli ve savaşçı bir topluluktu. Mesud bu seferi, vezir ve kıdemli devlet adamı [Sahib Ata](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2hib_Ata) (Fahreddin Ali) gözetiminde yürüttü. Savaş meydanında bazı başarılar elde edilse de, son derece hareketli bir yapıya sahip olan Germiyanoğulları bölgede önemli bir güç olarak varlığını sürdürdü. Mesud ve Moğol müttefikleri; [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), [Eşrefoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ve [Osmanlılara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) karşı da benzer şekilde sonuçsuz kalan seferler düzenlediler.[^5]
1297 yılında, hem Moğol subayları hem de yerel Türkmen beyleri tarafından [İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) otoritesine karşı sürekli isyanların ve entrikaların hüküm sürdüğü bir ortamda, Mesud İlhanlı Devleti'ne yönelik bir komploya karışmakla itham edildi. Affedildi ancak tahtından uzaklaştırılarak [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'de zorunlu ikamete tabi tutuldu.[^6] Yerine, kısa süre sonra benzer bir komploya karışan ve [Mahmud Gazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazan) tarafından idam edilen [III. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Al%C3%A2eddin_Keykubad) getirildi. Sürgündeki Mesud, 1303'te tahta geri döndü.[^7]
1308 yılında, Anadolu Selçuklularının son sultanı olan Mesud öldü.
2015'teki tarihi bulgular, mezarının [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun)'da tespit edildiğini öne sürmektedir.[^8]
## Popüler kültürdeki yeri
2022 yılında [Atv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atv_%28T%C3%BCrkiye%29)'de yayınlanan Kuruluş Osman dizisinde [Şener Savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eener_Sava%C5%9F) ve [Kubilay Penbeklioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubilay_Penbeklio%C4%9Flu) tarafından canlandırılmıştır.
## Dış bağlantılar
- [Türkiye Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud Hakkında Bazı Görüşler](https://belleten.gov.tr/tam-metin/2425/tur)
[^1]: Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history, trans. J. Jones-Williams (New York: Taplinger, 1968), p. 294
[^2]: Son Selçuklu Sultanı 2. Mesut'un mezarı Samsun'da. iha.com.tr, 27 Mayıs 2015.
[^3]: Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history, trans. J. Jones-Williams (New York: Taplinger, 1968), p. 294
[^4]: Cahen, Pre-Ottoman Turkey, p. 295
[^5]: Cahen, Pre-Ottoman Turkey, pp. 296f
[^6]: Cahen, Pre-Ottoman Turkey, p. 300
[^7]: Cahen, Pre-Ottoman Turkey, p. 301
[^8]: Son Selçuklu Sultanı 2. Mesut'un Mezarı Samsun'da (Graveyard of the Last Saljuk Sultan, Mesud II, is in Samsun). iha.com.tr, 27 May 2015.