# II. Manuçar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Manu%C3%A7ar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Manuçar, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Manu%C3%A7ar (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** Samtshe Atabagi
- **Hüküm süresi:** 1581–1614
- **Önce gelen:** IV. Kvarkvare
- **Sonra gelen:** III. Manuçar
- **Hanedan:** Cakeli Hanedanı
- **Babası:** II. Manuçar
- **Doğum tarihi:** 1557
- **Ölüm tarihi:** 1614

**II. Manuçar Cakeli** ([Gürcüce](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCce): მანუჩარ II ჯაყელი, Osmanlı kaynaklarında: **Menuçehr Mustafa Paşa**[^1] (d. 1557 - ö. 1614), 1581-1614 arasında [Samtshe-Saatabago](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) atabeyi. II. Kaihosro'nun oğludur.

IV. Kvarkvare'nin hasta olması nedeniyle 1576-1578 atabey olarak görev yaptı. Ağustos 1578'de Osmanlılar [Çıldır](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r)’da İranlıları yenince II. Manuçar Osmanlı egemenliğini kabul etti. Bu savaşın komutanı [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) [IV. Kvarkvare](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Kvarkvare_Cakeli) ile II. Manuçar’ı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a yolladı. Alman Lüteriyen papaz ve seyyah [Salomon Schweigger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salomon_Schweigger), Türkçeye *Sultanlar Kentine Yolculuk* adıyla çevrilmiş olan kitabında iki kardeşin İstanbul'a varışını "İki Gürcü soylusu MS 1579 yılının 3 Haziran günü 150 kişilik maiyetleriyle birlikte Konstantinopolis'e geldiler" şeklinde yazmıştır. Schweigger'in verdiği bilgiye göre, kki kardeş, vergi ödeyerek Samtshe-Saatabago'nun Osmanlı Devleti'nin vasalı olmasını kabul ettiremeyince, küçük kardeş Manuçar hemen Müslüman olu sünnet olmuş, hatta on yaşındaki oğlunu da sünnet ettirmiştir.[^2] Bunun sonucunda Manuçar'a Mustafa adı verilmiş ve kendisi yeni kurulmuş olan [Çıldır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29)'ne beylerbeyliğine atanmıştır.

Gürcü krallığına karşı savaşma görevi de verilmiş olan II. Manuçar, Osmanlı Devleti'nin sefer yapacağını Kartli kralı [I. Simon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Simon)'a bildirdi. Osmanlılar Muhrani Ovası'nda yenilgiye uğradı. Bunun üzerine Osmanlı yönetimi II. Manuçar'ı cezalandırmaya karar verdi. II. Manuçar daha erken davranıp Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklandı. 1581'de Müslümanlığı reddetti ve [I. Simon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Simon)'un kızı Elene ile evlendi. IV. Kvarkvare'nin yerine de [Samtshe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe) atabeyi oldu. Bunun üzerine Osmanlı yönetimi Yusuf Paşa'yı [Çıldır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29) beylerbeyi atayıp onu ayaklanmayı bastırmakla görevlendirdi. Yusuf Paşa ayaklanmayı bastıramayınca Osmanlı yönetimi geri adım attı. 1583'te II. Manuçar'ı beylerbeyi olarak tanıdı. Ancak II. Manuçar Hristiyan kalma ve [Çıldır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29) yerine [Samtshe-Saatabago](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi)'yu canlandırmayı şart koştu. Ne var ki [Mesheti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesheti) bölgesini ele geçirmek isteyen Osmanlı Devleti buna yanaşmadı ve 1587'de II. Manuçar'a karşı asker yolladı. II. Manuçar İran saflarına geçti ve kendisi de İran'a sığındı. Kendisi İran'dayken İran şahı [I. Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas) II. Manuçar'ın oğlu [III. Manuçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Manu%C3%A7ar)'ı atabey olarak tanıdı.

[^1]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1203. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_04/>
[^2]: Salomon Schweigger, Sultanlar Kentine Yolculuk (Zum Hofe des türkischen Sultans), İstanbul, 2004, s. 92, ISBN 975-8704-55-9