# II. Gazi Giray
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Gazi_Giray
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Gazi Giray, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Gazi_Giray (CC-BY-SA-4.0)
* (Olexa Yur, public-domain)*
- **Veraset:** Kırım Hanı
- **Hüküm süresi:** 1596-1607; 1588-1596
- **Önce gelen:** I. Fetih Giray; II. İslam Giray
- **Sonra gelen:** Toktamış Giray; I. Fetih Giray
- **Hanedan:** Giray Hanedanı
- **Babası:** I. Devlet Giray
- **Doğum tarihi:** 1554
- **Dini:** İslam
- **Meslek:** Besteci, Hattat
**II. Gazi Giray** veya **Bora Gazi Giray** (1554 - 1607) [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l) sonlarında iki kez [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tahtına oturdu.
II. Gazi Giray [I. Devlet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Devlet_Giray)'ın (saltanat: 1551-1577) oğludur. İki defa tahtta oturdu: (1588 - 1596) ve (1596 - 1607). Uzun zaman [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da esir kalan Bora Gazi Giray Han, [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese) tahsili görmüştür. Esaretten kurtularak önce [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a daha sonra Yanbolu üzerinden [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a geçen II. Gazi Giray [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a yönelik seferlere katıldı. [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray)'da [veba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veba) hastalığından 1607'de öldü.
## Sanat yaşamı
Başarılı bir [devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet) adamı ve [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker) olmasının yanında iyi bir [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair) ve [besteci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besteci) idi. Ayrıca [hattat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattat)tı. Sanatçıları, bilginleri korumuş; çok değerli saz eserleri bestelemiştir. [Peşrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Frev)leri, saz semaileri bugün hâlâ sık sık çalınır. Hüzzam peşrevi, mahur peşrevi ile saz [semai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semai)si, bayatîaraban peşrevi, [şedaraban](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eedaraban) [saz semaisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saz_semaisi) [Klasik musiki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi) repertuvarının en güzel saz eserleri arasındadır. Eski mecmualarda adı "[Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)" diye geçer. (Gazayî) mahlası ile birçok şiir yazmıştır.
Şiir yazan Girayların içinde en meşhuru Bora Gazi Giray Han'dır. Uzun zaman [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da esir kalan Bora Gazi Giray Han, [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese) tahsili görmüştür. Gazi Giray'ın [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) [rubai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rubai)leri olduğu gibi, [gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel)leri de [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şairlerinin [gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel)leri düzeyindedir. Gazi Giray Han'ın [Kıpçak Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) ile yazdığı şiirleri de vardır. [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)la beraber [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) seferine katılan Bora Gazi Giray'ın oradan padişaha yazdığı manzum mektuplar da çok meşhur olmuştur. 1607 yılında ölen Bora Gazi Giray Han'ın şiirleri, bir divançe halinde İsmail Hikmet Ertaylan tarafından basılmıştır.
\Râyete meylederiz kâmet-i dil-cû yerine Tuğa dil bağlamışız kâkül-i hoş-bû yerine\[^1]
Gazi Giray Han mûsikîde olduğu kadar klasik [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [şiir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiir)inde de önemli bir şahsiyettir. Bilhassa devrinin diğer [şair](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair)lerinden (Epik) mahiyetteki [şiir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiir)leriyle ayrılır. Ayrıca [mesnevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesnevi) tarzında yazdığı (Gül ve Bülbül) isimli eseri, mektupları, devrin alimlerinden Kefeli Hüseyin Efendi'ye yazmış olduğu manzum ve mensur münşeatı(mektupları) önemlidir.
Padişah tarafından sefere memur olunduğunda gönderdiği manzum mektup:
\Bir mücahid kulunuz bezlederiz cân-u teni Padişahım ne diyem sonra duyarsız haberi Kaçmayız tir-ü teberden çalışub din yoluna Ol benim boynuma ger var ise ânın zararı Biz de ikdâm ederiz varmaya bir gün ileri Geri kalmaz ânı bil, her kim ola cenk eri Macerâ-yı seferin derdini şerh eyler isem İstima edene tesir eder ol gam haberi Azmeder oldu gaza-yı sefere sultanım Kıl ana hayır dua, işte kulundur iş eri.\
Kaynak: Türk Mûsikîsi Tarihi, Dr. Nazmi Özalp, İstanbul 1986
## Beste örnekleri
- [Beste örneği](http://www.musicabona.com/samples/474193-2_1_09.mp3)
- [Albüm satış sayfası](https://web.archive.org/web/20050422171718/http://www.musicabona.com/catalog/474193-2.html.en)
- [Bir başka albüm](http://www.goldenhorn.com/display.php4?content=records&page=ghp016.html)
## Dış bağlantılar
- [Kırım ve Tatarlarının Türkiye'deki Müzik Hayatına Etkileri. Müzik ve Sanat Dünyasındaki Kırım Türkleri - Zekeriya Başarslan](https://web.archive.org/web/20081218221419/http://www.vatankirim.net/yazi.asp?YaziNo=143)
- [Hazırlayan: Tâhir Aydoğdu; Türk Mûsikîsi Tarihi - Dr. Nazmi Özalp](http://www.turkmusikisi.com/bestekarlar/gazi_giray_han.htm)
- [Türk Mûsikîsi Tarihi - Dr. Nazmi Özalp](http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=418)
[^1]: Arşivlenmiş kopya.