# II. Ahmed
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Ahmed, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Ahmed (CC-BY-SA-4.0)
*Konstantin Kapıdağlı tarafından çizilmiş portresi. (Kapıdağlı, public-domain)*
- **Unvan:** İslâm Halifesi; Emîrü'l-mü'minîn; İki Kutsal Caminin Hizmetkârı
- **Veraset:** 21. Osmanlı Padişahı; 100. İslâm Halifesi
- **Hüküm süresi:** 22 Haziran 1691 - 6 Şubat 1695 (); 22 Haziran 1691 - 6 Şubat 1695
- **Önce gelen:** II. Süleyman; II. Süleyman
- **Sonra gelen:** II. Mustafa; II. Mustafa
- **Doğum tarihi:** 25 Şubat 1643 veya 1 Ağustos 1642
- **Doğum yeri:** Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Edirne, Osmanlı İmparatorluğu
- **Defin yeri:** Süleymaniye Camii, İstanbul, Türkiye
- **Eşi:** Rabi'a Sultan; Şayeste Hatun
- **Çocukları:** Şehzade İbrahim; Şehzade Selim; Asiye Sultan; Atike Sultan ihtilaflı; Hatice Sultan
- **Tam ismi:** Ahmed bin İbrahim
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı 16px
- **Babası:** İbrahim
- **Annesi:** Hatice Muazzez Sultan
- **Dini:** İslam
**II. Ahmed** (احمد ثانی; 25 Şubat 1643, [Konstantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) – 6 Şubat 1695 [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)), 21. [Osmanlı padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) ve 100. [İslam halifesidir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halifeler_listesi). 22 Haziran 1691'den 6 Şubat 1695'e kadar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu yönetti. [Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29) ile [Hatice Muazzez Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Muazzez_Sultan)'ın oğlu, [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) ve [II. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman)'ın kardeşidir. Tahta çıkmadan önce yaklaşık 43 yıl boyunca sarayda [Kafes sisteminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafes_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) tutuldu; bu süre zarfında [hat sanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat), [fıkıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h), [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) alanlarında eğitim aldı. Kısa süren saltanatı, [Kutsal İttifak Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın devam ettiği askeri ve ekonomik açıdan son derece istikrarsız bir döneme denk geldi.
Padişahlığı süresince devlet işlerinin takibini kolaylaştırmak amacıyla [Dîvân-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) toplantılarını haftada iki günden dört güne çıkardı. Tahta çıkışından kısa süre sonra gerçekleşen [Salankamen Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salankamen_Muharebesi) kaybedildi; Macaristan'daki Osmanlı hakimiyeti zayıfladı ve sadrazam [Köprülü Fâzıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa) çatışmada öldü. 1694'te [Venediklilerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'nı işgaliyle sarsılan devlet idaresi, savaşların mali yükünü hafifletmek adına hazine açıklarını kapatmayı amaçlayan [Malikâne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malik%C3%A2ne_usul%C3%BC) [usulünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malik%C3%A2ne_usul%C3%BC) yürürlüğe koydu. [Siroz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siroz) veya [kalp yetmezliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalp_yetmezli%C4%9Fi) nedeniyle 6 Şubat 1695'te Edirne'de öldü ve cenazesi [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii)'ne defnedildi.
## İlk yılları
[Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29)'in üçüncü oğludur. Annesi [Hatice Muazzez Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Muazzez_Sultan)'dır. 1643'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da dünyaya geldi. İyi bir [tahsil](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fitim) gördü. [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a)yı ileri düzeyde öğrendi. Kardeşi [II. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman)'ın dört yıllık [saltanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi) sırasında sarayda kafes hayatı yaşadı. 21 Haziran 1691'de tahta çıktığı zaman 48 yaşındaydı. II. Ahmed'in [cülusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCl%C3%BBs) sırasında Osmanlı Devleti, [II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nı takip eden harplerle meşguldü.
## Saltanatı
*II. Ahmed (public-domain)*
Sultan II. Ahmed ağabeyi [II. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._S%C3%BCleyman)'ın ölümü üzerine 22 Haziran 1691 günü 48 yaşındayken tahta çıktı. [Taht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taht)a çıktıktan sonra ilk olarak; [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) üzerine giden [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Köprülü Fâzıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'ya bir [ferman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferman) göndererek sadaretinin ve seferin devamını diledi. Fazıl Mustafa Paşa, 20 Temmuz'da [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a ulaşan Osmanlı ordusunu, [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kuvvetlerinin gelmesini beklemeden ve harp meclisinin kararına aykırı olarak [Petrovaradin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin) önlerinde bulunan Avusturya ordusu üzerine sürdü. [Tisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tisa)'nın [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'ya karıştığı [Salankamen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salankamen_Muharebesi) mevkiinde, şiddetli geçen harbin ilk anlarında [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) üstün durumda iken serdarın vurularak öldürülmesi üzerine, vaziyet Osmanlılar aleyhine döndü. Böylece Salankamen savaşı kaybedildi. Bu savaşta tarihçilerin; âlim, dindar, alicenap, vakur ve adil bir kimse olarak vasıflandırdıkları, iyi bir devlet adamı ve komutan olan [Fazıl Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın ölümü, Osmanlılar için en büyük kayıp olmuştur.
[Salankamen hezimetinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salankamen_Muharebesi) sonra, [Lipova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipova%2C_Arad) ve [Varad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varad) kaleleri [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar) tarafından işgal olundu. Durumu müsait gören [Leh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi) kuvvetleri [Kamaniçe Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamani%C3%A7e_Kalesi)'ni muhasara edip, [İsakçı Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sak%C3%A7%C4%B1_Kalesi) civarına kadar geldiler. Ancak Kamaniçe serdarı Kahraman Paşa tarafından bozguna uğratıldılar. [Venedikli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) vali Morosunu [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e asker çıkarıp, Hanya kalesini kuşattıysa da İsmail Paşa'nın kahramanca savunması sayesinde adadan ayrılmak zorunda kaldı.
1693 yılında [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar), [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) üzerinden [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan)'a tekrar taarruza başladılar. [Yanova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanova)'yı işgal eden düşman kuvvetleri, [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı muhasara ettiler. Ancak Sadrazam [Bozoklu Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa) süratle gelerek [Yanova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanova)'yı geri aldı ve [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı kuşatmadan kurtardı. [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nun kısmi başarılarına rağmen [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)ın taarruzları devam ediyordu. Bu sırada Osmanlılar'ın toparlanmasına fırsat vermek istemeyen [Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) de devamlı saldırı halindeydiler. Serdar-ı ekremin Varadin Kuşatması'nda olduğu bir sırada [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta), [Floransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa) ve [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) filolarından oluşan bir Venedik donanması [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'nı işgal etti. Bu haber Sultan II. Ahmed'i çok müteessir etti. Padişah, bu üzüntüsünü Veziriazam [Sürmeli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCrmeli_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya gönderdiği hatt-ı hümayunda "Mademki [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) düşman elindedir, bütün [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan) memleketini fethetsen kabulüm değildir." diyerek bildirdi. Ayrıca sadrazam Edirne'ye gelince; "Eğer bu kış Sakız adası geri alınmazsa, bütün reisleri katlederim." diyerek emrini bildirdi.
Bu emir üzerine 1695 yılı ilk günlerinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan hareket eden Osmanlı donanması kalyonlar kaptanı [Mezamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'nın büyük kahramanlığı sayesinde Sakız boğazındaki Koyun adaları mevkiinde Venedik donanmasına büyük zayiat verdirdi. [Venedikli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) [amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral), gemisiyle birlikte sulara gömüldü. [Koyun Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Koyun_Adalar%C4%B1_Muharebesi)'ndaki zaferin ardından, Türk donanması [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'a asker çıkarıp adayı kolayca ele geçirdi. Ancak Sultan II. Ahmed Sakız'ın fetih haberini alamadan 6 Şubat 1695 tarihinde 51 yaşında [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de vefat etti.
## Kişiliği
*Sultan II. Ahmed'in mezarı Süleymaniye Camii'ndeki Kanuni Sultan Süleyman türbesi içerisindedir. (CC-BY-SA-3.0)*
*Sultan II. Ahmed (John Young, public-domain)*
Çok merhametli ve vatanperver olan II. Ahmed, hasta olduğu zamanlarda bile, devlet işlerinden asla el çekmezdi. Zaman zaman kıyafetini değiştirerek halk arasında dolaşır, insanların dertlerini sabırla dinler, çare bulunması için gerekli yerlere emirler verirdi. [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)iyet'e hizmet hususunda derin bir mesuliyet hissi içinde hareket ederdi. Tahta çıktığı zaman söylediği; "Ben saltanata talip değildim. Allah-ü Teala saltanatı fazl-ı kereminden bu aciz kuluna nasip eyledi. Bu nimetin şükrünü eda edemem." şeklinde sözleri onun nasıl manevi bir mesuliyetle devlet reisliğini kabul ettiğini anlatmakta ve milletine hizmet duygusunun derinliğini göstermektedir.
Sultan II. Ahmed, bir mesele hakkında uzun uzun düşündükten ve bilenlerle istişare ettikten sonra karar verirdi. Sanatkârları korur, onlara değer verir, daha iyiye ve daha güzele yönelmeleri için çalışırdı. [Hattat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hattat) olup, hattı güzeldi. [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an)'ın yanında başka kitapları da yazarak çoğaltırdı. Aynı zamanda [şâir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair) olan Sultan II. Ahmed'in kabri [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) [türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe)sinin içerisindedir.
## Ailesi
### Eşleri
1. [Haseki Rabia Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2bia_Sultan)[^1]
2. Şayeste Hanım[^2]
### Erkek çocukları
1. Şehzade İbrahim[^3] (5 Ekim 1692 - 1703)
2. Şehzade Selim[^4] (5 Ekim 1692 - 25 Mayıs 1693)
### Kız çocukları
1. Atike Sultan[^5][^6]
2. Hatice Sultan[^7]
3. Asiye Sultan[^8][^9]
## Dış bağlantılar
- say.200-209
[^1]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 114
[^2]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, Alfa Yayınları, s. 390
[^3]: Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu.
[^4]: Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu.
[^5]: Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu.
[^6]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 115
[^7]: Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu.
[^8]: Osmanlı Padişahları. Türk Tarih Kurumu.
[^9]: M. Çağatay Uluçay, Padişahların Kadınları ve Kızları, Ötüken Yayınları, s. 115