# II. Abdullah Han
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abdullah_Han
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: II. Abdullah Han, https://tr.wikipedia.org/wiki/II._Abdullah_Han (CC-BY-SA-4.0)
*II. Abdullah Han'ın kavun dilimlediği portresi (Bukhara School, public-domain)*
- **Veraset:** Buhara hanı
- **Hüküm süresi:** 1583 - 1598
- **Taç giymesi:** 1583
- **Önce gelen:** İskender bin Cani Bey
- **Sonra gelen:** Abdulmümin bin Abdullah Han
- **Tam ismi:** Abdullah Han bin İskender; عبد اللہ خان بن اسکندر
- **Hanedan:** Şeybânîler, Buhara Hanlığı
- **Doğum tarihi:** 1533
- **Ölüm tarihi:** 1598
**II. Abdullah Han** (*Abdollah Khan Ozbeg*; 1533-1598), "Eski Han" olarak bilinen [Buhara Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın (1500-1785) [Özbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekler) hükümdarıydı. 1583'ten ölümüne kadar Buhara'nın son [Şeybânîler Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyb%C3%A2n%C3%AEler) hanıydı.[^1]
Abdullah Han, [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ile 1587'den 1598 yılına kadar süren bir savaş başlatmıştır. Abdullah Han'ın [Kâbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil_%28il%29) topraklarında hükmetme hakkını tanıdığı Babür imparatoru [Ekber Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekber) ile saldırmazlık paktı sayesinde Safevîler ile olan savaşa odaklanmıştır.
Abdullah Han döneminde, [Abdülkerim Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_Han), bugünkü [Sincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi) olan, doğu [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar)'ın hükümdarıydı. Ancak, iki han arasında diplomatik ilişkiler iyi değildi.[^2][^3]
## Hayatı
Abdullah Han, 1533 veya 1534 yılında [Semerkant ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant_%28il%29)'nin Afarinkent kasabasında doğdu.
### Taht kavgaları
Semerkant'ı yöneten Abdullatif Han, iki torunuyla beraber [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara)'yı yönetmek istedi: Shaibani Khan Yar Muhammed Sultan ve Burhan-Sultan. 1551'de Abdullatif Han'ın ölümünden sonra [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent)'i yöneten Barak Han, Semerkant'ı aldı ve Newroz Ahmed Han adını alarak [hükümdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCk%C3%BCmdar) oldu. [Özbekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekler)in en büyük hanı ilan edildi. O zamanlar [Nevai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevai_%28%C5%9Fehir%29) valisi Shaybanidov Abdullah Sultan, Newroz Ahmed Han'a karşı direnişe önderlik etti. Amcası olan [Belh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belh) valisi Pirmuhammed Han Shaybanidov'un direnişine yardım etti. 1556'da Newroz Ahmed öldü. Ölümü ile [Pir Muhammed Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir_Muhammed_Han), Özbeklerin büyük hükümdarı ilan edildi.[^4]
### Devleti birleştirme çabaları
1557'de Abdullah Han, [Tasavvuf Şeyhleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf)'nin desteğiyle Buhara'yı ele geçirdi ve hükümdar oldu. 1561'de, babası İskender'i Özbeklerin en büyük hanı ilan edecek kadar cesur biriydi.[^5] Kendisi daha önce [Kermine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevai_%28%C5%9Fehir%29) ve Mangal'ı yönetmişti. Abdullah'ın babası dini törenlerle daha fazla ilgileniyordu, bu yüzden oğlu Abdullah Han'a devlet işlerinin yürütülmesini emanet etti.[^6]
Abdullah, Buhara, Semerkant, [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent) ve Belh topraklarını tek bir çatı altında birleştirdi. Bu çabası uzun yıllar sürmüştür.[^7] Birleşmeyi sağlamak için Taşkent'i ele geçirmek için uzun bir savaş vermek zorunda kalmıştır. Daha sonra Fergana'nın kontrolünü ele geçirdi ve 1573'te uzun süren bir kuşatmayla Belh'i aldı. 1576'da Semerkant ve Taşkent'in düşmanları ile savaştı. Henüz tahta çıkmamış olan Abdullah Han'ın hizmetinde bazı [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar) sultanları vardı, bunlar Sheehan ve oğlu Tauekel'dir.[^8] 1582'de Abdullah Han, [Deşt-i Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/De%C5%9Ft-i_K%C4%B1p%C3%A7ak)'a bir yolculuk yaptı. Burada Bobo Han'ı öldürdü ve [Ahangaran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahangaran)'ı ele geçirdi.[^9]
### Ekonomik reformları
II. Abdullah Han, ekonomi alanında birkaç reform gerçekleştirdi. [Gümüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9F) metallerin ve gümüş sikkelerin eksikliğini gidermek için babasıyla birlikte düzenli olarak altın sikkeleri üretti. Abdullah Han'ın reformu, gümüş fiyatlarındaki artışa göre gümüş sikkelerinin üretim durumunu değiştirmeyi amaçladı.[^10]
### Dış politikaları
Abdullah Han hanlığı döneminde [Babürlüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile yakın diplomatik ilişkiler kurulmuştur.[^11]
### İç politikaları
II. Abdullah Han aynı zamanda eğitime önem veren hayırsever biri olarak bilinir. Bilim adamları ve yazarların gelişmesi için çabalar göstermiştir. Bazı şairler ve tarihçiler onu öven belgeler yazmıştır. Abdullah Han döneminde [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a), [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) ve [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) dillerinin edebiyatı gelişim göstermiştir.[^12] Ayrıca II. Abdullah Han, bir şair olarak bilinmekte ve eserlerini "Avaz Gazi" takma adıyla bırakmıştır.[^13]
## Ölümü
Abdullah Han'ın 1598'de ölümünden sonra tahta oğlu Abdulmümin geçti, ancak kısa süre sonra isyancılar tarafından öldürüldü. Abd al-Mumin'in ölümü ile [Şeybânîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyb%C3%A2n%C3%AEler) hanedanı son bulmuştur.
## Ayrıca bakınız
- [Buhara Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara_Emirli%C4%9Fi)
- [Rus Türkistanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_T%C3%BCrkistan%C4%B1)
- [Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkistan)
[^1]: The Bukharans: A Dynastic, Diplomatic, and Commercial History, 1550-1702
[^2]: The Bukharans: A Dynastic, Diplomatic, and Commercial History, 1550-1702
[^3]: The Bukharans: A Dynastic, Diplomatic, and Commercial History, 1550-1702 page 46
[^4]: Шайбаниды.
[^5]: Абусеитова М.Х.. Казахское ханство во второй половине XVI века. Академия наук Казахской ССР Институт Истории, Археологии и Этнографии им. Ч. Ч. Валиханова, 1985.
[^6]: Шараф-наме-йи шахи. Хафиз-и Таныш Бухари.
[^7]: Foltz, Richard. Mughal India and Central Asia. Oxford University Press, 1998.
[^8]: Материалы по истории казахских ханств XV-XVIII веков. (Извлечения из персидских и тюркских сочинений).. 1969.
[^9]: Шейбаниды.
[^10]: Е. А. Давидович. Корпус золотых и серебряных монет Шейбанидов. XVI век.. 1992.
[^11]: Naim R.. Farooqi, Moguls, Ottomans, and Pilgrims: Protecting the Routes to Mecca in the Sixteenth and Seventeenth Centuries. The International History Review, 1988.
[^12]: История народов Узбекистана. 1933.
[^13]: А.Эркинов. Синтез номадской и оседлой культур в поэзии Шайбанидского правителя Убайдаллах хана. International journal of Central Asian studies, 2001.