# I. Tutuş

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tutu%C5%9F
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: I. Tutuş, https://tr.wikipedia.org/wiki/I._Tutu%C5%9F (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** Suriye Selçuklu Dımaşk Meliki; Suriye Selçuklu Haleb Meliki
- **Hüküm süresi:** 1079-1095; 1094-1095
- **Önce gelen:** Atsız bin Abak el-Harezmi (Emir olarak); Aksungur el-Hacib (Emir olarak)
- **Sonra gelen:** Dukak (Melik olarak); Rıdvan (Melik olarak)
- **Tam ismi:** Tacüddevle Ebu Said Tutuş bin Alp Arslan bin Davud bin Mikail bin Selçuk
- **Hanedan:** Selçuklu Hanedanı
- **Babası:** Alp Arslan
- **Ölüm tarihi:** 1095
- **Dini:** Sünni İslam

**I. Tutuş** veya **Tacüddevle Ebu Said Tutuş** (ö. 1095) [Büyük Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdarı [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın oğlu ve birinci [Suriye Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Sel%C3%A7uklular%C4%B1) hükümdarı.[^1]

## Hayatı

Babası Büyük Selçuklu Devleti sultanı [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'dı. Tutuş kardeşi [Melikşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Melik%C5%9Fah) tarafından 1079 yılında [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) kentine Selçuklu emiri olarak tayin edildi. Ancak 1085 yılında Türkiye Selçuklu Devleti'nin kurucusu olan [Kutalmışoğlu Süleyman Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman_%C5%9Eah) [Antakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antakya)'yı ele geçirdikten sonra bütün [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'ye sahip olmak istedi. Süleyman Şah bu amaçla [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'i kuşattı. Kentin valisi olan İbn-i Huteyti Tutuş'tan yardım istedi. Tutuş yanına Selçukluların yetenekli kumandanlarından Artuk Bey'i ([Artuklu Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi)'nin kurucusu) alarak 4 Haziran 1086 tarihinde Halep yakınlarında Süleyman Şah'la karşılaştı ([Ayn Seylem Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayn_Seylem_Muharebesi)). Süleyman Şah savaşta yaşamını kaybetti. Tutuş Halep'i eline geçirerek kendisini Suriye'nin sultanı ilan etti.

Ancak Melikşah Suriye'ye gelerek bölgeyi tekrar Büyük Selçuklu Devleti'ne bağladı. Tutuş Şam'a geri çekilmek zorunda kaldı.

Tutuş 1094 yılında Büyük Selçuklu Devleti tahtına geçen yeğeni [Berkyaruk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berkyaruk)'la saltanat mücadelesine girdi. 1095 yılında Berkyaruk'un ordularıyla [Rey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rey) kenti yakınlarında yaptığı savaşı kaybederek öldü. Tutuş'un ölümünden sonra küçük oğlu [Dukak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukak_%28Suriye_Sel%C3%A7uklu_%C5%9Eam_meliki%29) Şam'da saltanatını ilan etti. Bu duruma isyan eden büyük oğlu [Rıdvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_%28Suriye_Sel%C3%A7uklu_meliki%29) Halep'i ele geçirdi. Böylece Suriye Selçuklu Devleti Halep Melikliği ve Şam Melikliği olmak üzere iki kola ayrıldı.

Günümüzde [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum_%28il%29) ili [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga) ilçesi sınırları içinde aynı isimde (Tutuş) bir köy vardır. Bu köyün Tutuş tarafından kurulmuş olduğu söylenmektedir.

[^1]: René Grousset, L’Empire des Steppes: Attila, Gengis-khan, Tamerlan