# I. Devlet Giray

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Devlet_Giray
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: I. Devlet Giray, https://tr.wikipedia.org/wiki/I._Devlet_Giray (CC-BY-SA-4.0)

![Kanuni Sultan Süleyman ve I. Devlet Giray, Süleymannâme](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Devlet_I_Giray_and_Suleiman_I_in_1551.jpg/1280px-Devlet_I_Giray_and_Suleiman_I_in_1551.jpg)
*Kanuni Sultan Süleyman ve I. Devlet Giray, Süleymannâme (Matrakçı Nasuh, public-domain)*

- **Veraset:** Kırım Hanı
- **Hüküm süresi:** 1551-1577
- **Önce gelen:** I. Sahib Giray
- **Sonra gelen:** II. Mehmed Giray
- **Hanedan:** Giray Hanedanı
- **Babası:** Hanzade Mübârek Giray
- **Doğum tarihi:** 1512
- **Doğum yeri:** Bahçesaray
- **Ölüm tarihi:** 1577
- **Ölüm yeri:** Bahçesaray
- **Dini:** Sünni İslam

**I. Devlet Giray Han** (1512 - [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray%2C_K%C4%B1r%C4%B1m) 1577), 1551-1577 yılları hüküm süren [Kırım hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi)dır. I. Devlet Giray döneminde [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Osmanlı ile birlikte yükseliş devrini yaşadı. Temel siyasetini [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova) merkezli bir gelişme politikası izleyen [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ın [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e inmelerine karşı mücadele oluşturuyordu.

## Osmanlı ile İlişkileri

[Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde uzun yıllar İstanbul'da yaşadığı için dönemin Osmanlı Sarayı ile oldukça iyi ilişkileri vardı. Kanuni ile eş zamanlı olarak saltanat süren Devlet Giray ondan büyük destek aldı. Harzem hanının, [Osmanlı sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)ndan, [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) yayılmasına karşı yardım istemesi üzerine Osmanlı, İtil ([Volga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volga)) ile Ten ([Don](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don))nehirleri arasında bir kanal açmak ve [Astrahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astrahan)'ı (Hacı Tarhan) yeniden zapt etmek üzere harekete geçti. 1569'da [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe) sancak beyi, Çerkez Kasım Bey üç bin yeniçeri ve 20 bin süvari Osmanlı askeri, Devlet Giray'ın 30 bin [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) askerinden oluşan ordusu ile birlikte bölgeye girdi. Ayrıca, 5 bin [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ve üç bin amele de [Azak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak)'a 15 kadırga ile taşındı.[^1]

Ancak, Vezir-i Azam [Sokollu Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) döneminde başlanan kanal tamamlanamadı. [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askeri Ruslar ve hava koşulları tarafından kırılarak geri çekilmek durumunda kaldı. Bu olay bazı tarihçiler tarafından [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nda duraklama döneminin başlangıcı olarak kabul edilir.

## Rusya ile Mücadele

![Devlet Giray'ın Ruslarla mücadelesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/Facial_Chronicle_-_b.22%2C_p._202.gif)
*Devlet Giray'ın Ruslarla mücadelesi (public-domain)*

1555 ila 1571 yılları arasında [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)’ya kalıcı etkileri olan büyük darbeler vurdu. 1571'de Devlet Giray'ın ordusu Moskova yakınlarına kadar girdi ve şehri yaktı ([Moskova Yangını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Yang%C4%B1n%C4%B1)). Kendisine Bu nedenle ‘Taht Alan’ anlamına gelen [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca) "Taht Algan" unvanı verildi. [Kazan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) 1552'de, [Astrahan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astrahan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ise 1556 yılında Ruslar tarafından zaptedilmişti. 1568 ila 1570 yılları arasında [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan) ve Astırhan'a seferler düzenledi, lakin Ruslardan geri alınamadı. 1572'de Ruslar ile giriştiği [Molodi Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molodi_Muharebesi)'nde yenildi. 1592'de Osmanlı Hakanı [Rus Çarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C3%A7ar%C4%B1)'ndan, Kazan ve Astırhan'ı boşaltmasını istedi. Bu tarihlerden itibaren Rusların [Kafkas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)lara ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'e inmesini engellemek üzere yapılan teşebbüsler başarılı olmayacak ve Ruslar 200 yıl içerisinde Karadeniz'in Kuzey'indeki tüm Türk topraklarına yerleşecekti. I. Devlet Giray 1577 yılında Kırım'ın başşehri [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray%2C_K%C4%B1r%C4%B1m)'da öldü. yerine [II. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed_Giray) tahta çıktı.

[^1]: Büyük Osmanlı Tarihi, Hammer, Üçdal Neşriyat, III. Cilt s. 598