# Işıkçılar Cemaati > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C5%9F%C4%B1k%C3%A7%C4%B1lar_Cemaati > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Işıkçılar Cemaati, https://tr.wikipedia.org/wiki/I%C5%9F%C4%B1k%C3%A7%C4%B1lar_Cemaati (CC-BY-SA-4.0) **Işıkçılar Cemaati** veya **Işıkçı Cemaati**, Kaşgarî Dergâhı'nın müridi [Hüseyin Hilmi Işık](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Hilmi_I%C5%9F%C4%B1k)'ın yolunda giden bir [cemaat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemaat)tir. Prensipleri Işık'ın *Tam İlmihâl Seâdet-i Ebediyye* adlı kitabındadır. Burada kendi dînin kemâle erdiğini, artık [İslâm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ın temel kitaplarında bildirilenlerinin dışında yorum yapmanın İslâm'da reform anlamına geldiğini öne sürerek reddeder. Çünkü [Sahabe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahabe)lerin ve ilk zaman âlimlerinin "kitapları her asrın modasına, gidişine göre değiştirmeye kalkışmak, her zaman için yeni bir din yapmak demek olur." ## Hüseyin Hilmi Işık 1970'li yıllardan sonra Işık, onun gibi askerî eğitim görüp [Kuleli Askerî Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)'ni okuyan ve sualtı biyoloji mühendisliğini bitiren damadı [Enver Ören](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_%C3%96ren)'i destekleyerek cemaat içindeki etkinliğini artırdı. Cemaati diğer cemaatlerden ayıran önemli bir özelliği, kurucusu Işık ve damadı Ören'in geleneksel dinî eğitim alan kurumlardan gelmemelerinden kaynaklanmaktadır. Ordu liselerinde okuyan, üniversite eğitimi alan entelektüel kişiler olarak ön plâna çıkarak devletle olan politik ilişkilerinde uyumlu oldular. ## Faaliyetleri Ören, 1970 yılında bir grup arkadaşıyla *Hakikat* isimli bir gazete çıkartır. Daha sonra Işık'la beraber [Türkiye Gazetesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_%28gazete%29)’ni yayınlamaya başlar. Yayın organlarına ağırlık vererek daha sonra radyo ve televizyona yönelir ve [TGRT](https://turkipedia.org/tr/wiki/TGRT) kanalını kurar. Yayınların amacı, gelişen [sol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sol) harekete karşı ‘devleti savunmak’ olup ‘anarşiye karşı devletin yanında’ yer almak olarak görür. Cemaatinin politik çizgisi, ‘Türk-İslâm’ çizgisidir. ### Politik çizgisi Politika ile olan ilişkilerde Hüseyin Hilmi Işık ile Enver Ören arasında belirli farklılıklar vardır. Işık, siyasetle ilgilenmekle birlikte dînî bir cemaat olarak kendini tanımlamaya özen gösterdi. Ören, 1970'lerden sonra bu çizgiyi yavaşça değiştirdi ve politikada kendine önemli roller buldu, devlet-siyaset-din ilişkisini yeniden tanımladı. Işıkçılar Cemaati, baştan beri [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)-[İslâm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) çizgisinde olduğundan bu adaptasyon kolay oldu. Ordu ile [12 Eylül](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Eyl%C3%BCl_Darbesi) sonrasında dahî herhangi bir problem yaşamadı. [Komünizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%BCnizm)e karşı mücadele politikası onların buluşma noktası oldu. Diğer devletle doğrudan çatışmalı olan [İslâmcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slamc%C4%B1l%C4%B1k) hareketlerle hep mesafeliydi. Özellikle [sağcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C4%9Fc%C4%B1l%C4%B1k) hükûmetlerle olan ilişkilerinde tam bir denge sağlayarak doğrudan bir grubun tarafı olmamaya özen gösterdiğinden avantajlar sağladı. *Işıkçılar Cemaati,* ticârî ilişkilerde [küresel kapitalizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapitalizm)e uyum sağladı. Mensupları [Anadolu Kaplanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Kaplanlar%C4%B1)'yla ticari ilişkiler kurarak finans kuruluşlarıyla "İslâmcı" sermayenin en önemli tekel gruplarından biri haline geldiler. ## Eleştiriler Kendisi de Hüseyin Hilmi Işık gibi [Abdülhakîm Arvâsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhak%C3%AEm_Arv%C3%A2s%C3%AE)'nin sohbetlerinde bulunan[^1] [Necip Fazıl Kısakürek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necip_Faz%C4%B1l_K%C4%B1sak%C3%BCrek)'in Hüseyin Hilmi Işık ve Işıkçılarla ilgili birtakım iddiaları bulunmaktadır. Bunlardan biri Hüseyin Hilmi Işık'ın Arvâsî'ye nispetinden [icâzetine](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0cazet), ilminden eserlerinin kendine aidiyetine kadar her tarafının sahte olduğu şeklindeki iddiasıdır. Kısakürek bu iddiasına Arvâsî'nin yakınlarının şahit olduğunu da belirtmiştir.[^2] Bundan başka Kısakürek'in Işıkçılar Cemaati'ne ait Hakîkat Gazetesi ile Demirelcilik yaptıklarına dair polemiğe girdiği de görülmektedir.[^3] Gazeteci [Sabahattin Önkibar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabahattin_%C3%96nkibar); [Aydınlık Gazetesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1nl%C4%B1k_%28gazete%29)'nin 12 Eylül 2012 tarihli nüshasında yayınlanan yazısında Enver Ören'i ilk defa [Demirel](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Demirel) taraftarı olarak tanıdığını, kendisi Işıkçılar Cemaatinin yayın organlarından [Türkiye Gazetesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_%28gazete%29) ve [TGRT](https://turkipedia.org/tr/wiki/TGRT)'de çalıştığı dönemde ise Enver Ören'in bu sefer [Özal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_%C3%96zal)'ı tuttuğuna, daha sonraysa [Çiller](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tansu_%C3%87iller) destekçisi olduğuna şahitliğini ifade eder. Önkibar aynı yazıda [1994 İstanbul belediye başkan adaylarını](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27da_1994_T%C3%BCrkiye_yerel_se%C3%A7imleri) konuk edeceği o dönem TGRT'de yayınlanan *"*[*Alternatif*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TGRT_taraf%C4%B1ndan_yay%C4%B1nlanan_programlar%C4%B1n_listesi)*"* adlı programında [Recep Tayyip Erdoğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Recep_Tayyip_Erdo%C4%9Fan)'ın da yer alacağını Enver Ören'in öğrenip bu hususta kendisine "*Sabahattin, sen beni cehenneme mi göndereceksin? Maazallah senin programınla bir kişi Tayyip’e kanar ve ona oy verirse bunun cezası hepimiz için *[*cehennem*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cehennem)*dir.*" dediğini iddia etmiştir.[^4] [^1]: TDV İslam Ansiklopedisi, Abdülhakim Arvâsî maddesi [^2]: Büyük Doğu Dergisi 17 Şubat 1971, S.7, s.5 [^3]: Büyük Doğu Dergisi, 13 Ocak 1971, S. 2, s. 12-13, ayrıca Hücum ve Polemik adlı kitapta yer alır. [^4]: Sabahattin Önkibar, Aydınlık Gazetesi, 70’lerde Demirel, 80’lerde Özal, 90’larda Çiller ve 2000’lerde Tayyip Allah’ın vekili! başlıklı yazısı, 12 Eylül 2012