# Hunsular

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunsular
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hunsular, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hunsular (CC-BY-SA-4.0)

![M.S. 400 yılında Hunsuların (Chionites) bulunduğu bölge](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Asia_400ad.jpg/1280px-Asia_400ad.jpg)
*M.S. 400 yılında Hunsuların (Chionites) bulunduğu bölge (Thomas A. Lessman, en:User:Talessman, CC-BY-SA-3.0)*

- **Tam adı:** Hunsular veya Hiyonlar
- **Öncel:** Hiung-nu
- **Yıkılış yılı:** 6.yy.
- **Kuruluş yılı:** 4.yy.

**Hunsular** ([Latince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latince): *Chionitae*; [Pehlevice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Fars%C3%A7a): *Xiyōn* ya da *Hiyōn*; [Avestaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avestaca): *Xiiaona*; [Soğdca](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fdca): *xwn*), tarihte ilk kez M.S. 356'da kaydedilmiş 4. ve 5. yüzyıllarda [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'nın güneyinde yaşamış, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_co%C4%9Frafyas%C4%B1) ve [Mezopotamya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezopotamya) coğrafyasında etkin [Hun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu) kavmidir*.*[^1]

## Etimoloji

[Yusuf Gedikli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Gedikli)'nin çalışmasında Hunsu, Hun'a benzeyen anlamında Türkçeye çevrilmiştir. Tarihi kayıtlardaki terimler, *Hiung-nu* ve *Hun* terimlerinin de mirasçısı olduğu aynı kökenden gelmektedir.[^2]

## Etnik ve dilsel kökenleri

[Arkeoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arkeoloji)k çalışmalar Hunlardan geldiklerini desteklemektedir. Ardılları tartışmalıdır. Bazı araştırmacılara göre [Ak Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ın öncülüdür ve [Eftalitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile ilişkilidir. Bazılarına göre [Kidareteler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kidarit_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile de bağlantılıdır. Hem [Türk dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) hem de [İranî dil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_dilleri) konuştukları düşünülür.[^3]

## Tarih

Sasani şehinşahı [II. Şâpûr](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C5%9E%C3%A2p%C3%BBr)'a karşı 10 yıl direniş gösterdikten sonra Hunsular, II. Şâpûr ile 357'de ittifak anlaşması imzalamıştı. Böylece [Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) egemenliğine girmişlerdir. 359 yılında Sasani müttefiki olarak [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) kuşatmasında bulundular[^4] ve bu kuşatma sırasında Hunsu hükümdarı oğlunu kaybetti.[^5]

[^1]: Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/58682/847485>
[^2]: Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/58682/847485>
[^3]: Savaş, Müslüme Melis. T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH (GENEL TÜRK TARİHİ) ANABİLİM DALI AK HUNLAR TARİHİ ÜZERİNE TÜRKİYE VE DÜNYADA YAPILAN ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. <https://www.academia.edu/38766478/T_C_ANKARA_%C3%9CN%C4%B0VERS%C4%B0TES%C4%B0_SOSYAL_B%C4%B0L%C4%B0MLER_ENST%C4%B0T%C3%9CS%C3%9C_TAR%C4%B0H_GENEL_T%C3%9CRK_TAR%C4%B0H%C4%B0_ANAB%C4%B0L%C4%B0M_DALI_AK_HUNLAR_TAR%C4%B0H%C4%B0_%C3%9CZER%C4%B0NE_T%C3%9CRK%C4%B0YE_VE_D%C3%9CNYADA_YAPILAN_%C3%87ALI%C5%9EMALARIN_DE%C4%9EERLEND%C4%B0R%C4%B0LMES%C4%B0>
[^4]: Gedikli, Yusuf. HUN TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 25: HUNSULARA AİT GORGÂN YER ADI, GÖKTÜRKLERE AİT KORGAN ~ KURGAN, GÖKTÜRK VE UYGURLARA AİT KOORG VE KORDAN SÖZLERİNİN KÖKEN VE ANLAMLARI. 25 Nisan 2019, s. 251-282. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/58682/847485>
[^5]: Avrupa Hunları ve Avrupa Hun Türkçesi, s. 53. <http://www.dr.com.tr/Kitap/Avrupa-Hunlari-ve-Avrupa-Hun-Turkcesi/Arastirma-Tarih/Tarih/Turk-Tarihi/urunno=0001908076001>
