# Humus Sancağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus_Sanca%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Humus Sancağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Humus_Sanca%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Conventional long name:** Humus Sancağı; Sancak-ı Hıms
- **Subdivision:** Sancağı
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Year start:** 1517
- **Year end:** 1864
- **Capital:** Humus, Suriye
- **Today:** Suriye

**Humus Sancağı** veya **Hıms Sancağı**[^1] ([Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): سنجاق حمص Sancak-ı Hıms), ilk başta, 1516'daki, [Mercidabık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi) sonucu [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) ve civarındaki toprakların [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'den alınmasıyla beraber 1517'de kurulan [Şam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29)'nin bir [sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak) olmuştur.[^2] Daha sonra, 1522'de, ayrı sancaklar olan, [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama) ve [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye) sancakları birbirine bağlanarak [Hama ve Humus Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama_ve_Humus_Sanca%C4%9F%C4%B1) kurulmuştur.[^3] 1550lere kadar böyle devam eden sistem, o yıllarda ayrılarak, Hama sancağı [Şam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29)'nde kalmış, Humus Sancağı ise, yeni kurulan, [Halep Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29)'ne bağlanmıştır. 1565'te tekrar [Şam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29)'ne bağlanan Humus Sancağı, 14 yıl sonra, nihayet, yeni teşkil edilen [Trablusşam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus%C5%9Fam_%28eyalet%29)'ne bağlanmış ve [Osmanlı Eyalet Dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_eyaletleri_listesi)'nin sonuna kadar, Trablusşam Eyaleti'ne bağlı 5 sancaktan birisi olarak kalmıştır.[^4][^5]

## Alt İdari Birimleri

Humus Sancağı'nın, [Kanuni Dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ndeki raporlara göre alt birimleri, 2 [kaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaza), 3 [nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29) ve bu nahiyeler içinde bulunan birçok [karye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karye)den oluşmuştur. Bu alt birimler, Kanuni Dönemi raporlarına ait olmasına rağmen, sancağın neredeyse tüm dönemlerinde aynen kaldığı sanılmaktadır.[^6][^7]

### Kazaları

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 2 [kaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaza)dan ([ilçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0l%C3%A7e)den) oluştuğu sanılmaktadır.[^8]

- [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye) [Kaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaza)sı (Humus ve civarında yer alan [nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)lerden (*bucaklardan*) oluşmuştur.)
- Hısnü'l-Ekrâd [Kaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaza)sı ([Krak des Chevaliers](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%B6valyeler_Kalesi) Kalesi ve civarında yer alan [nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)lerden (*bucaklardan*) oluşmuştur.)

### Nahiyeleri

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 3 [nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)den ([bucak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak)tan) oluştuğu sanılmaktadır.[^9]

- Humus [Nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)si (Humus ve civarında yer alan [karye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karye)lerden (*köylerden*) oluşmuştur.)
- Hısnü'l [Ekrâd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekr%C3%A2d) [Nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)si ([Krak des Chevaliers](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%B6valyeler_Kalesi) Kalesi ve civarında yer alan [karye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karye)lerden (*köylerden*) oluşmuştur.)
- Menâsif [Nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29)si (Sancağın, [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e yakın olan şehirlerinden ve [karye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karye)lerinden (*köylerinden*) oluşmuştur.)

[^1]: Ahmet Akgündüz. Osmanlı devleti'nde belediye teșkilâtı ve belediye kanunları. 2005, s. 352. <https://books.google.com/books?id=VPcVAQAAIAAJ>
[^2]: H. 933-934 (M. 1527-1528) Malî Yılına Ait Bir Bütçe Örneği. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 1953-54, s. sf. 303.
[^3]: Kanun-nâme-i Sultan Süleyman Han, s. varak 121.
[^4]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
[^5]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 377. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
[^6]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
[^7]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 377. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
[^8]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
[^9]: Çakar, Enver. Tahrir Defterlerine Göre 16. Yüzyıl'da Humus Şehri. Fırat Üniversitesi, 2003, s. 376. <http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt13/sayi2/375-392.pdf>
