# Humus (yemek) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus_(yemek) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Humus (yemek), https://tr.wikipedia.org/wiki/Humus_%28yemek%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Hummus_from_The_Nile.jpg/1280px-Hummus_from_The_Nile.jpg) * (Paul Goyette, CC-BY-SA-2.0)* - **Adı:** Humus - **Türü:** meze **Humus**, [nohut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nohut_%28t%C3%BCr%29) ve [tahin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahin)e [limon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limon) suyu, [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak), [tuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuz), [kimyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimyon), [kırmızı biber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ac%C4%B1_biber) ve [zeytinyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9F%C4%B1) eklenerek yapılan bir [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu) [meze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meze)sidir. **Houmous** ve **Hummus** olarak da yazılıp okunur. *Hummus* [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a)da [nohut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nohut_%28t%C3%BCr%29) anlamına gelmektedir.[^1] Daha çok [Arap ülkeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_d%C3%BCnyas%C4%B1)nde ve yine [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'da, [İsrail](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0srail)'de sıkça tüketilmekle birlikte [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye), [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan), [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s) ve [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) gibi ülkelerde de geleneksel bir yemek olarak yapılıp tüketilir. Türkiye'de ise Hatay ve Mersin yöresinde yapılmaktadır. Son yıllarda [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) ve [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika)'da oldukça popüler bir ürün olmuştur. Humus Ortadoğu'da [pide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pide), domates ve salatalıkla yenen bir [kahvaltılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahvalt%C4%B1l%C4%B1k), ana yemek öncesi iştah açıcı bir atıştırma veya kendi başına bir öğün iken Avrupa ve Amerika'da cipsle birlikte tüketilen bir meze haline gelmiştir. ## Hazırlama ve sunum ![Tahin ve zeytinyağı ile soslanmış ve doğranmış maydanozla süslenmiş bir humus tabağı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Hummus%26ful.jpg/1280px-Hummus%26ful.jpg) *Tahin ve zeytinyağı ile soslanmış ve doğranmış maydanozla süslenmiş bir humus tabağı (Gilabrand, CC-BY-SA-3.0)* Kuru nohut yumuşaması için önceden suya yatırılır. Nohutun cinsine göre ıslatma işlemi birkaç saatten bir güne kadar çıkabilir. Suyu süzülen yumuşamış nohutlar bir tencereye konup üzerlerini örtecek kadar yeni su konur ve kabuklar ayrılıncaya kadar kaynatılır. Kaynamış nohutların kabukları soyulup bir miktar su (kaynatıldığı su da olur) ile püre haline gelinceye kadar ezilir. Bu püreye ezilmiş [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak), [tahin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahin), [limon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limon) suyu eklenir, baharatı ve tuzu ayarlanır. [Kimyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimyon), [nane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nane), [dereotu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dereotu) eklenmesi tercihe bağlıdır. Kıvamını kalınlaştırmak için azıcık yağ, açmak için su katılıp karıştırılır. [Tabağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabak) alınan karışımın üzerinde sızma [zeytinyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9F%C4%B1) gezdirilip ince kıyılmış [maydanoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maydanoz) ve toz kırmızı biber eklenir. Üzerine orta yere süs maksadı ile bir iki haşlanmış nohut eklenebilir. Yarım [somun ekmek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somun_ekmek), [pide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pide) dilimleri ve tercihan [zeytin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytin) ve [turşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tur%C5%9Fu) ile servis edilir. ### Başka sunumlar Humus yukarıda anlatılan şekilde servis edilebildiği gibi, kiremit kaplara koyularak fırında ikinci kez pişirilerek de hazırlanabilir. Bu sunum genelde biraz daha zengin çeşniler içerir, üzerinde kavrulmuş [pastırma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Past%C4%B1rma), biberli tereyağı ve [sumağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sumak) rastlamak mümkündür. ### Kolay hazırlama Zahmetli bir hazırlık gerektiren ve kıvamını tutturması çok kolay olmayan bir meze olduğu için hazırlığı kolaylaştırmak için tarifte ufak değişiklikler yapılabilir. Örneğin tüm malzemeler birleştirilip bir seferde [mutfak robotu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutfak_robotu)ndan geçirilebilir. Pişirme işlemini kısaltmak için konserve nohut kullanılabilir veya nohutlar ıslatılmadan pişirilecekse [düdüklü tencere](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCd%C3%BCkl%C3%BC_tencere) kullanılabilir. Günümüzde süpermarketlerde hazır humus tozuna da rastlanmaktadır. Üzerindeki yönergelere göre sadece tahin limon suyu tuz ve isteğe göre sarımsak ekleyip hazır humus elde etmek mümkündür. ### Usta farkı Sunum ve özellikle hazırlık konusunda başka bir husus da humusun ustadan ustaya değişen hazırlama tekniğidir. Humusa katılan malzemelerden ve miktarlarından çok, malzemelerin nohuta ne sırayla ve nasıl eklendikleri humusun nasıl olacağını belirler. Örneğin soyulmuş nohutlara ezme sırasında eklenen sarımsağın tadı daha yumuşak olarak ortaya çıkar veya karbonatla kaynatılmış nohutun humusu daha pürüzsüz fakat daha hafif gövdeli olur. Ustaların bu seçimleri sundukları humusun tadını doğrudan etkilemektedir. Kızarmış tavuk ya da kırmızı etin yanında servis edilir. ## Türkiye'de yörelere göre çeşitleri ### Tarsus humusu Tarsus Humusu 01.11.2017 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^2] ### Hatay humusu Hatay Humusu 06.05.2024 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve Hatay adına coğrafi işaret almıştır.[^3] ## Ayrıca bakınız - [Musabbaha](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musabbaha) [^1]: UFS. [^2]: Arşivlenmiş kopya. [^3]: Hatay Humusu. Türk Patent ve Marka Kurumu.