# Humbaracı Ocağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Humbaracı Ocağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Humbarac%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Humbaracı Sancağı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Bombardieru-karogs.svg/1280px-Bombardieru-karogs.svg.png)
*Humbaracı Sancağı (Juris Tiltins, Vector illustration: SAİT71, public-domain)*

![Humbaracılar, Tımarlı /Ulufeli /Tımarlı Subayı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/ca/Humbarac%C4%B1lar.jpg)
*Humbaracılar, Tımarlı /Ulufeli /Tımarlı Subayı (Reality006 at Türkçe Vikipedi, public-domain)*

**Humbaracı Ocağı**, [Osmanlı Devleti'nin askeri teşkilatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'nda humbara imal eden ve bunu kullanan sınıfın bağlı olduğu ocak. Kumbaracı ocağı da denilmektedir. Dünyanın ilk [havan topu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havan) sınıfıdır.

Humbara, [demir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir) veya [tunçtan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bronz) dökülmüş [el bombası](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_bombas%C4%B1)dır.

Humbaracılık, Osmanlı Devleti'nde [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l)da Mustafa ismindeki bir topçu bölükbaşısının ilk tunç humbara dökümhanesini kurmasıyla ortaya çıkmıştır. 1729'da Osmanlı'ya ilticâ eden ve Müslüman olduktan sonra [Kont Bonneval](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa) nam-ı diğer [Humbaracı Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tarafından geliştirilip düzenlendi. 1783'te [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Halil Hamid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Hamid_Pa%C5%9Fa) humbaracılar için yeni düzenlemeler getirdi ve 1792'de çıkarılan bir nizamnameyle humbaracıların yetkileri arttırıldı. Humbaracılar, Ahmed Paşa'nın çabalarıyla ordunun en disiplinli ve düzenli sınıfı durumuna gelmişti.

Humbaracı Ocağı'nın ıslahı ilk olarak [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da, [Humbaracı Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa) ve Sadrazam [Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın isteği üzerine gündeme gelmiştir. 1731'de ıslah projesi hazırlandı ve iki yıl sonra da [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'da Humbaracı Ocağı kuruldu. Böylece [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'dan 300 ulufeli humbaracı adayı ile çeşitli kalelerden seçilen 300 tımarlı humbaracı eğitime başlayarak humbara imalathanesi kurulması yolunda adımlar atıldı. Bir yasa ile tımarlılar 25'er kişilik gruplar halinde İstanbul'a giderek eğitim almaları sağlandı.

[Kapıkulu Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1kulu)'ndaki bozukluklar ve düzensizlik zamanla Humbaracı Ocağı'nı da etkilemeye başladı. 1826 yılında [Vaka-i Hayriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) sırasında Humbaracılar, devletin tarafında olarak topçu ve cebecilere destek olmuştur. Humbaracı Ocağı, Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) zamanında [Asakir-i Mansure-i Muhammediyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/As%C3%A2kir-i_Mans%C3%BBre-i_Muhammediyye)'nin kurulmasıyla kaldırılmış fakat varlığını Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) dönemine kadar sürdürmüştür.