# Humbaracı Ahmed Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Humbaracı Ahmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Humbarac%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Claude_Alexandre_de_Bonneval_by_Violante_Beatrice_Siries.jpg/1280px-Claude_Alexandre_de_Bonneval_by_Violante_Beatrice_Siries.jpg) * (Violante Beatrice Siries, public-domain)* - **Doğum yeri:** Coussac-Bonneval, Fransa Krallığı - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Yattığı yer:** Galata Mevlevihanesi - **Bağlılığı:** Fransa Krallığı; Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmet yılları:** 1688-1747 - **Savaşları:** Dokuz Yıl Savaşı; İspanya Verâset Savaşı; 1716-1718 Osmanlı-Avusturya Savaşı; Petrovaradin Muharebesi; Belgrad Kuşatması; 1735-1739 Osmanlı-Rus Savaşı; 1737-1739 Osmanlı-Avusturya Savaşı **Claude Alexandre, Comte de Bonneval** ya da Müslüman olduktan sonraki adıyla **Humbaracı Ahmed Paşa** (14 Temmuz 1675, [Coussac-Bonneval](https://turkipedia.org/tr/wiki/Coussac-Bonneval) - 23 Mart 1747, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) albay, [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generali ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ile devlet adamıdır. [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve Kutsal Roma ordularında görev yaptıktan sonra 1729'da Osmanlı hizmetine girmiş, [Humbaracı Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1)'nı ıslâh ederek Osmanlı ordusunda modernleşme çalışmalarına öncülük etmiştir. Ahmed Paşa'nın tavsiyesi üzerine uygulanan savaş yöntemleri sâyesinde [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ve [Îrânlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) Osmanlı ordusu karşısında pek başarı kazanamadı. ## Hayatı ### Fransa ve Avusturya'daki yaşamı 14 Temmuz 1675'te [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Coussac-Bonneval](https://turkipedia.org/tr/wiki/Coussac-Bonneval) kasabasında, kasabanın sâhibi olan soylu bir âilenin çocuğu olarak doğdu. 13 yaşındayken Fransız donanmasına katılan Bonneval, [Dokuz Yıl Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuz_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Fransa safında savaşmıştır. Dokuz Yıl Savaşı'nın sona ermesini tâkîben [Fransız Kara Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Kara_Kuvvetleri)'ne geçiş yapan Bonneval, [İspanya Verâset Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Veraset_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başında hâlen Fransız ordusunda görev yapmaktaydı. Fakat Bonneval bu dönemde Fransız piyâde birliklerinde savaşan bir topçu subayı olarak çıkmaktadır.[^1] İspanya Verâset Savaşı'nda ün kazanan ve Kral [XIV. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XIV._Louis) ile arası açılınca [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ya kaçan Bonneval, [Savoy Prensi Eugen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29)'in ordusunda vatanı Fransa'ya ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı savaştı. [1716-1718 Osmanlı-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1716-1718_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasındaki [Petrovaradin Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin_Muharebesi)'nde Osmanlı askerleri tarafından ağır bir şekilde yaralanmıştır. Sakatlığı geçtikten sonra tekrar orduya dönmüş ve 1717 yılındaki [Belgrad Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281717%29)'nda da önemli başarılar göstermiştir. ### Osmanlı'nın hizmetine girmesi ![Ahmed Paşa'nın portresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Comte_de_bonneval_pasha.jpg/1280px-Comte_de_bonneval_pasha.jpg) *Ahmed Paşa'nın portresi (Kean Collection, public-domain)* [Prens Eugen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) ile zamanla siyâsî ve askerî konularda anlaşmazlığa düşen Bonneval, Prens ile arası bozulunca [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na sığındı. 54 yaşındaki Kont Bonneval, devrin pâdişâhı [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) ve sadrâzamı [Nevşehirli Dâmad İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın aradığı tüm özelliklere sâhipti. En önemlisi Avrupa devletlerinin ordu organizasyonları, taktik formasyonları ve özellikle Avusturya ordusu ile diplomasisi konusunda eşsiz bilgilere vâkıf idi. Ancak büyük ölçüde uzayan savaşların tetiklediği enflasyon ve ekonomik darboğazın sebep olduğu 1730 [Patrona Halil İsyânı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1)'yla Bonneval, bir anda kendisini İstanbul'a dâvet eden sultan ve sadrâzamı kaybetti. [Ragusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dubrovnik) üzerinden [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna)'ya gelen Bonneval'in [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a ulaşmasını yaklaşık bir sene geciktirecek olan bu haber ve akabinde tarafına yazılan emirler, Fransız generali [Gümülcine](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BClcine)'de ikamet etmeye zorlayacaktı. Başına gelenler dolayısıyla iflâh olmaz bir [Habsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1) düşmanına dönüşen Bonneval, burada Osmanlı hizmetine girdi ve [İslâmiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'i kabul ederek Ahmed adını aldı.[^2] 21 Ekim 1731'de Sadrâzam [Topal Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Osman_Pa%C5%9Fa), Osmanlı ordusunda modern savaş tekniklerini uygulamak üzere Humbaracı Ahmed Paşa'yı İstanbul'a çağırdı. 1732'de İstanbul'a gelen Ahmed Paşa, sadrâzamla görüşmüş ve Humbaracıbaşılığa tâyin edilmiştir. Zamanın topçu subaylarına matematik dersleri de veren Ahmed Paşa, Topal Osman Paşa'nın sadâretten azlinden sonra 1732'de yerine geçen [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) emriyle [Bâb-ı Âlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'den uzaklaştırıldı. Fakat dönemin siyâsî şartları nedeniyle Paşa'ya [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) rütbesini vererek sadrâzam müşâvirliğine getirdi. Sultan [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) zamanında 1735'te [Humbaracı Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1)'nı düzene sokmakla vazîfelendirildi. 25 Ocak 1735 târihli fermânla Humbaracı Ocağı'nın kuruluşu tasdik edildi ve ocağın tâbi olacağı esasları belirten nîzâmnâme yayınlandı.[^3] ### Son yılları ![Humbaracı Ahmed Paşa'nın Galata Mevlevihanesi bahçesinde yer alan kabri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Tombe_de_Claude_Alexandre_de_Bonneval.png) *Humbaracı Ahmed Paşa'nın Galata Mevlevihanesi bahçesinde yer alan kabri (Nicoleon, CC-BY-SA-4.0)* Üsküdar Ayazma Sarayı'nda kurulan Humbaracı Kışlası'nda, seçilen birliklere Batı tarzındaki yeni tâlim usûlleri ve savaş stratejilerini öğretti. Hizmetlerinden ötürü kendisine [Sakız Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Sanca%C4%9F%C4%B1) verildi. Asıl görevi Humbaracı Ocağı'nı organize ve nîzâma sokmak olmasına rağmen devletin dış münâsebetleriyle de görevlendirildi. 1736'da [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) cephesine yönelik [sefere](https://turkipedia.org/tr/wiki/1735-1739_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) katılmış, [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'nın 1737'de [savaşa girmesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/1737-1739_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1) ardından Avusturya cephesine yönelmiştir. Sadrâzam [Yeğen Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ile birlikte Avusturya'ya karşı savaşan Ahmed Paşa, seferdeki askerî başarısızlıklar, sadrâzamla yaşadığı geçimsizlikler ve hakkındaki câsusluk şüpheleri nedeniyle sarayın güvenini kaybetti. Bu gelişmelerin ardından 1738'de gözden düşerek [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu)'ya sürgün edildi.[^4] Humbaracı Ahmed Paşa, sürgüne gönderilmesinden kısa bir süre sonra Yeğen Mehmed Paşa'nın azledilmesiyle affedilerek İstanbul'a geri döndü ve [Karaman Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29) rütbesiyle eski nüfuzunu yeniden kazandı. Ömrünün son yıllarını Osmanlı ordusunun modernleşmesine ve diplomatik lâyihalar hazırlamaya adayan Paşa, 23 Mart 1747'de İstanbul'da öldü. [Galata Mevlevihânesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata_Mevlevihanesi) avlusundaki hazîreye defnedildi. Ölümünün ardından kurduğu ve evlatlığı [Milanolu Süleyman Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milanolu_S%C3%BCleyman_A%C4%9Fa)'nın teşkîlâtlandırmaya devam ettiği modern Humbarahâne, [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin ve muhâfazakâr çevrelerin baskısıyla kapatılsa da attığı temeller sonraki dönemlerdeki kalıcı askerî reformlara öncülük etti.[^5] Ahmed Paşa'nın adı ise bugün [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu)'ndaki meşhûr [Kumbaracı Yokuşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumbarac%C4%B1_Yoku%C5%9Fu)'nda yaşamaya devam etmektedir. ## Ayrıca bakınız - [Fransa-Osmanlı ittifakı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa-Osmanl%C4%B1_ittifak%C4%B1) - [Humbaracı Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humbarac%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1) [^1]: Yeşil, Fatih. ‘’BİR FRANSIZ MACERAPERSETİN SAVAŞ VE DİPLOMASİYE DAİR GÖRÜŞLERİ: HUMBARACI AHMED PAŞA'NIN (KONT ALEXANDER BONNEVAL) LÂYİHALARI’’. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2021 Güz (15): 205-228. 2 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2022. [^2]: Yeşil, Fatih. ‘’BİR FRANSIZ MACERAPERSETİN SAVAŞ VE DİPLOMASİYE DAİR GÖRÜŞLERİ: HUMBARACI AHMED PAŞA'NIN (KONT ALEXANDER BONNEVAL) LÂYİHALARI’’. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. 2021 Güz (15): 205-228. 2 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2022. [^3]: Kara, Hidayet. Sultan II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı Kara Ordusu (1876-1908) . Humbaracı Ahmed Paşa. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2020, 9. ISBN: 978-975-17-4446-3 [^4]: Kara, Hidayet. Sultan II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı Kara Ordusu (1876-1908) . Humbaracı Ahmed Paşa. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2020, 10. ISBN: 978-975-17-4446-3 [^5]: Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, IV/1, ss. 324-325; Berkes, Çağdaşlaşma, ss. 67-68.