# Hulusi Fuad Tugay

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulusi_Fuad_Tugay
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hulusi Fuad Tugay, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hulusi_Fuad_Tugay (CC-BY-SA-4.0)

**Ahmed Hulûsi Fuad Tugay** (1890, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 21 Mayıs 1967, İstanbul), [Müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) [Deli Fuad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Fuad_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu olan Çerkes asıllı Türk tıp doktoru, asker ve [diplomat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diplomat).

## Yaşamı

1890 yılında İstanbul'da doğdu. Tam ismi Ahmed Hulûsi Fuad Tugay'dır. [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) [Deli Fuad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Fuad_Pa%C5%9Fa)'nın oğludur.[^1] [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) yıllarında [Galiçya Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gali%C3%A7ya_Muharebesi)'nde çarpışan Osmanlı ordusu askerlerinin sağlık ve haberleşme ile ilgili sorunlarını halletmek ve durumu organize etmek için Genelkurmay Başkanlığı tarafından [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'da müfettiş olarak gönderildi.[^2] Bu cepheseki sorunlar ve Osmanlı askerlerinin durumu hakkında bir rapor hazırladı.

Mısır Kralı [I. Faruk](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Faruk)'un kuzeni olan ve ilk Türk kadın ressamlarından [Emine Düriye Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emine_Fuat_Tugay) ile 1921 yılında evlenmiştir.[^3]

## Diplomasi kariyeri

[Hariciye](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C4%B1%C5%9Fi%C5%9Fleri_bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'de çalıştığı yıllarda Kopenhag, Tokyo, [Nankin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nankin)g, [Tiran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiran%2C_Arnavutluk), [Madrid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madrid), [Lizbon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lizbon), [Çunking](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87unking), [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F) ve Kahire gibi şehirlerde vazifesini elçi ve büyükelçi olarak görev yaptı. 1925 yılında Japonya nezdindeki ilk Türk temsilci ve 1929 yılına kadar görevde kaldı.[^4] Son görev yeri olan Mısır'a da hem ailesinin bağlantısı hem de Bükreş'teki diplomatik misyonda övgüdeğer bir dönem geçirmiş olması etkili oldu. [1952 yılındaki Mısır Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1952_M%C4%B1s%C4%B1r_Devrimi) sonrası [Hür Subaylar Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCr_Subaylar_Hareketi) ile mesafeli bir iletişim kurdu. [Cemal Abdül Nâsır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Abd%C3%BCnn%C3%A2s%C4%B1r) ile yaşadığı ve [*Tugay Olayı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tugay_Olay%C4%B1) olarak bilinen olay neticesinde Mısır'da [persona non grata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Persona_non_grata) ilan edilmiştir.[^5] Bu olay neticesinde Türkiye Cumhuriyeti tarihinde persona non grata ilan edilen ilk diplomat olmuştur.

## Hakkında

1972 yılında Prof. Dr. Bedii Nuri Şehsuvaroğlu'nun yazdığı biyografik eser olan "Hekim bir siyasimizin portresi Büyükelçi Dr. A. Hulusi Fuad Tugay" başlıklı bir kitap hazırlanmıştır.

[^1]: Ottoman Imperial Diplomacy, p.139. <https://books.google.com.tr/books?id=ApIAAwAAQBAJ&pg=PA139&lpg=PA139&dq=Hulusi+Fuad+Tugay+deli&source=bl&ots=4s9o6ZVoSp&sig=25lsvsvy5bP9a015lc7FIMcRm-w&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwj61dmq4aTTAhXDEVAKHQFwAUwQ6AEITzAL#v=onepage&q=Hulusi%20Fuad%20Tugay%20deli&f=false>
[^2]: Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Ordularının Galiçya Cephesi'ne Gönderilmesi ve Cephe Gerisinde Yaşananlar. <http://dergipark.gov.tr/iuydta/issue/946/10670>
[^3]: 'Mısır'da darbe' denince Fuad Tugay'ı hatırlayalım!. <http://www.haberturk.com/yazarlar/murat-bardakci/857894-misirda-darbe-denince-fuad-tugayi-hatirlayalim>
[^4]: Türkiye Cumhuriyeti Tokyo Büyükelçiliği. <http://tokyo.be.mfa.gov.tr/MissionChiefHistory.aspx>
[^5]: Kahire'deki unutulmuş skandal. <http://www.haberturk.com/yazarlar/murat-bardakci/672257-kahiredeki-unutulmus-skandal>
