# Hudûd el-âlem

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hud%C3%BBd_el-%C3%A2lem
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hudûd el-âlem, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hud%C3%BBd_el-%C3%A2lem (CC-BY-SA-4.0)

**Hudûd el-âlem**[^1]([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): **حدود العالم من المشرق الی المغرب**, *Hudûd el-âlam min el-maşrik ila el-mağrip*[^2][^3] [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e): *Dünyanın sınırları*) (kuzey [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)'da) Guzgan vilayetinden tanınmamış bir yazar tarafından 982 yılında yazımı biten daha sonra [Gurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gurlular)ın hükümdarı *Ebu Haris Muhammed ibn Ahmed'e sunulan *[*Farsça*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a)* yazılmış bir kitapdır.*

Gerçek el yazısı kitap 1258 yılında, 1892 yılında bu kitapın kopyesini Rus orientalist A. G. Toumansky [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara)'da bulur ve Baha'i dilini öğrenmeye başlar. El yazması kitab 39 sayfalı olup, 28x18 santimetre boyutunda, yazılı metin 20x13 santimetre büyüklüğündedir.

Faks ([Belgegeçer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faks)) baskısı giriş ve indeksi, [Vasily Vladimirovich Bartold](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilhelm_Barthold) ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Василий Владимирович Бартольд veya *Wilhelm Barthold* olarak daha çok tanılır.) tarafından 1930 yılında yayınlanır; 1937 yılında tam yorumlu İngilizce çevirisini [Vladimir Fedorovich Minorsky](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vladimir_Minorski) ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Владимир Фёдорович Минорский) ve 1961 yılında metni M. Sotude (*Manūchehr Sotūda*) tarafından basılmıştır.

## İçerikler

Bu coğrafi bölümler ve tanımlar, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) dünyasının evrenselleşmesi ile ilgili sınırlarını tanımlar, tarihi en büyük önemli bir belgedir. Kitap [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da Türk kabileleri hakkında özel bilgi verir.[^4]

Bölümleri:

1. Önsöz, 2. Yeryüzü mizacı, 3. Denizler, 4. Adalar, 5. Dağlar, 6. Nehirler, 7. Bozkırlar, 8. Dünya ülkeleri, 9. Çinistan ([Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)), 10. [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan), 11. Tibet, 12. [Dokuz-Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuz_O%C4%9Fuzlar) ve [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar), 13. [Yağma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fma), 14. [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1z_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), 15. [Karluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karluklar), 16. [Çiğil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87i%C4%9Fil), 17. Tukhs ([Toxsı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toxs%C4%B1)), 18. [Kimek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimekler) (Yemek), 19. [Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar), 20. [Peçenekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler)in ülkesi, 21. [Kıpçaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar)ın ülkesi, 22. Macarların ülkesi'ne ayrılmıştır.

## Dış bağlantılar

- [''Hudud al-'Alam'', The Regions of the World](http://www.kroraina.com/hudud/index.html)

[^1]: Ramazan Şeşen, İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2001 ISBN 975-16-1407-4 <http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Yayinlar&KitapNo=714>
[^2]: Encyclopædia Iranica, Ḥudūd al-ʿĀlam <http://www.iranica.com/articles/hodud-al-alam>
[^3]: M. Said Polat. "Selçuklu göçerlerinin dünyası". 2004, s. s. 293.
[^4]: Maqbul Ahmad: C. E. Bosworth ve M. S. Asimov (Yayımcı): History of Civilizations of Central Asia. Cilt IV, Bölüm 2, Paris 1992, s. 221.