# Hoy Kuşatması (1724)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoy_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1724)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hoy Kuşatması (1724), https://tr.wikipedia.org/wiki/Hoy_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281724%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/60/Northwestern_part_of_the_Safavid_Empire_%28cropped%2C_v2%29.png)
* (Herman Moll, public-domain)*

- **Çatışma:** Hoy Kuşatması
- **Parçası:** 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 20 Mart-12 Mayıs 1724
- **Yer:** Hoy, Batı Azerbaycan
- **Sebep:** Osmanlı Devleti'nin Tebriz'i ele geçirmek amacıyla başlattığı askerî harekatta Safevîlerin bölgedeki en önemli direnç noktasını ele geçirmek istemeleri
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Hoy ile Köşksaray, Tesuc ve Merend Osmanlı topraklarına katıldı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevîler
- **Komutan:** Köprülü Abdullah Paşa; Şahbaz Han; Mirza Celal
- **Güç:** 30-35.000; 8-10.000
- **Kayıp:** Nispeten hafif; 8-10.000 ölü

**Hoy Kuşatması**, [1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29)'nda evre, [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusunun [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nin elindeki [Hoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoy) kalesini 20 Mart-12 Mayıs 1724 tarihleri arasında kuşatarak büyük bir zafer sonunda ele geçirmesiyle sonuçlanan askerî mücadele.

## Kuşatma öncesi

1723 yılında [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ne savaş ilen eden Osmanlılar üç koldan ((1) [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis), (2) [Güney Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Azerbaycan)'da [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) ve (3) Batı İran'da [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)) hücuma geçti. Tebriz'in ele geçirilmesini hedefleyen [Van Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu, önce [Selmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selmas) ve [Kerdkazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerdkazan)'ı Hatem Han'a yıllık 4.000 kuruş vergi karşılığında bıraktı. Ardından, [Meraga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meraga)'ya hakim olan İran hanını da himayesine aldığı gibi, Karaman Valiliğini de vererek taltif etti. Ardından [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) yönündeki en önemli Safevî kalesi olan [Hoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoy) üzerine yürüdü.

## Kuşatma

Osmanlılar; savaşın başlangıcından bu yana ilk direnişle [Hoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoy)'da karşılaştı. Zira, bu kalenin kumandanı olan [Şahbaz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahbaz_Han), Osmanlılara teslim olmaktansa hayatını kaybetmeğe karar vermişti. Kale 20 Mart 1724 tarihinde kuşatılırken, Şahbaz Han ise Köprülü Abdullah Paşa'nın ilettiği teslim olma tekliflerine, müzakerecilerden ilkinin kulaklarını, ikincisinin ise başını kestirmek suretiyle cevap verdi.[^1]

Bununla birlikte, Safevî komutanın bu mukabelesi Osmanlı askerinin daha şiddetli savaşmasına neden oldu. Osmanlı ordusu, kuşatmanın 21. günü olan 10 Nisan'daki genel hücumunda, yaklaşık 4.000 İran askerinin öldüğü mücadele sonucunda şehre hâkim oldular.

Şahbaz Han ve Mirza Celal muhafızların geri kalanlarıyla iç kaleye çekilerek direnişi sürdürdü. Bununla birlikte, Osmanlı ordusunun sürekli hücumları karşısında giderek eriyen garnizon zayıf düşerken, Osmanlılar 12 Mayıs'taki genel hücumlarıyla iç kaleyi de zaptetmeyi başardılar. Kale komutanı Şahbaz Han, kendisiyle kalan yaklaşık 3.000 İran askeriyle birlikte kılıçtan geçirildi.[^2]

## Kuşatma sonrası

Bu önemli başarıdan sonra [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa) kaleye düzenli birliklerin yanı sıra, [Hakkari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri) ve Mahmudî aşiretlerinin kuvvetlerinden oluşan muhafızlar yerleştirdi. Hoy'un düşmesinin ardından [Köşksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6%C5%9Fksaray), [Tesuc](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tesuc) ve [Merend](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merend) de teslim oldu.[^3]

Bununla birlikte, ileri harekâtını sürdüren Osmanlı ordusu [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) önlerinde İranlıları iki ayrı muharebede mağlup etmesine rağmen kuşattığı Tebriz kalesini (1-30 Eylül) zaptetmeyi başaramadı. Bunun üzerine Hoy [arpalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpal%C4%B1k) olarak kaleyi ele geçiren [Köprülü Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_Abdullah_Pa%C5%9Fa)'ya değil,[^4] [Halep Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) [Kürt İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'ya verildi.[^5]

[^1]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.14, s.62
[^2]: "Tarikh e Chahar Hezar Saleye Artesh e Iran [The Four Thousand Year History of the Iranian Army]", A. Matofi Tahran, Iman Publcations (1999), c.2, s.686
[^3]: "Iran at War", Dr. Kavekh Farookh, Osprey Publishing (2011), Oxford (2011), s. 83
[^4]: The Scramble for Iran: Ottoman Military and Diplomatic Engagements duruing the Afghan Occupation of Iran, 1722-1729", Mehmet Yılmaz Akbulut, Boğaziçi Üniversitesi (2015), s.98
[^5]: Başar, Osmanlı Eyâlet Tevcihâtı, 167. Şeyhi Mehmed Efendi, Eş-Şekaiku’n-Nu’maniyye ve Zeyilleri: Vekayiü’l-Fudala I, ed. Abdülkadir Özcan (İstanbul: Çağrı Yayınları, 1989), c.3, s. 715-7