# Hovsep Kurban

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hovsep_Kurban
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hovsep Kurban, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hovsep_Kurban (CC-BY-SA-4.0)

- **Birth date:** 1847
- **Birth place:** Beşiktaş, Osmanlı imparatorluğu
- **Death date:** 1903
- **Death place:** Beyoğlu, Osmanlı imparatorluğu
- **Occupation:** Yazar, vantrilok ve hokkabaz
- **Nationality:** Osmanlı Ermenisi

**Hovsep Kurban(yan)** (d. 1847, [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) - ö. 1903, [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu)), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) yazar, [vantrilok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vantrilokluk) ve [hokkabaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hokkabazl%C4%B1k).

## Hayatı

İlkokulu Beşiktaş'ta bir Ermeni okulunda tamamlayamadan ayrıldı. Bu öğrencilik döneminde vantrilokluğa ilgi göstermeye başlamıştı. Bir süre bir ayakkabıcının yanında çalıştı. 1863 sonrasına [kahvehane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahvehane) gibi Osmanlı toplumununun buluşma noktalarından olan mekânlarda oyunlar sergileyerek ün kazandı. [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) devr-i saltanatında sarayda gösteriler yaptı ve hünerleri hakkında *Hırçagovor Vorovaynakhos Kurban Hovsep yev ir Zarmanahıraş Portzen* adında bir kitap kaleme aldı. 1885'te üç ciltten oluşan *Hekâyeyi İki Kapu Yoldaşları yahod Hakku Adaletin Zahiri* adlı eserini yayımladı.[^1] Bu eserinde [İstanbul Ermenileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Ermenileri)nin hayatlarından kesintiler sundu. 1887'de 2 ciltlik *Hain Bir Adam* adlı romanını yayımladı. 1887 tarihli *Müntehâbat-ı Eş'âr-ı Bergüzide* adlı eser de onun yardımlarıyla hazırlanan [Ermeni harfli Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_harfli_T%C3%BCrk%C3%A7e) bir kitaptı ve şair sultanlar ile 16-19. Yüzyılın bazı şairlerine ait şiirler bu eserde toplanmıştı.[^2]

Pınar Karakılçık'ın “Yovsep Y.Kurban'ın ‘İki Kapu Yoldaşları yahod Hakku Adaletin Zahiri’si. (Ermeni harfli Türkçe metinGramer incelemesi)” adında bir yüksek lisans tezi bulunmaktadır.[^3]

[^1]: Murat Cankara, "İmparatorluk ve roman: Ermeni harfli Türkçe romanları Osmanlı Türk edebiyat tarih yazımında konumlandırmak", Yayımlanmış Doktora Tezi, Ankara: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Edebiyatı Bölümü, 2011: 267.
[^2]: Pamukciyan, Kevork. Biyografileriyle Ermeniler. Aras Yayıncılık, 2003, s. 286.
[^3]: Cankara, 267.