# Hovahannes Dadyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hovahannes_Dadyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hovahannes Dadyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hovahannes_Dadyan (CC-BY-SA-4.0)

- **Birth date:** 1799
- **Birth place:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Death date:** 1869
- **Death place:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Occupation:** Mühendis ve müteşebbis
- **Nationality:** Osmanlı Ermenisi

**Barutçubaşı Hovannes Bey Dadyan** ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): Օհաննես Տատեան; 1799 - 1869), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) [mühendis](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendis) ve müteşebbis.

## Hayatı

Hovannes Dadyan Padişah [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) döneminde Azatlı'daki [Baruthaneye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baruthane%2C_Y%C4%B1ld%C4%B1r%C4%B1m) Barutçubaşı görevinde getirilen Arakel Dadyan Efendi'nin üçüncü oğludur. 1799'da dünyaya gelen Hovannes Dadyan iyi bir eğitim almış ve genç yaşta [barut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barut) yapımı, dokuma ve kâğıt yapımı ile ilgili [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) kitaplardan çeviriler yaparak babasına yardımcı olmaya başlamıştır. Sultan Selim tarafından ’Amira’ sıfatı ile ödüllendirilmiş olan Arakel Bey'in ölümünden sonra devrin Sultanı [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) Arakel Bey'in oğullarını önemli görevlere getirmiştir.

Birkaç kez [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya gidip araştırmalarda bulunan Hovannes Bey 1820'de Beykoz Kağıt Fabrikasını, 1826'da [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'daki Dokuma Fabrikasını kurmuş, Baruthanedeki makineleri modernleştirmiş ve Sultan Mahmut tarafından ödüllendirilmiştir. Son derece verimli çalışmalardan dolayı 1835'te Saray [Barutçubaşılığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barut%C3%A7uba%C5%9F%C4%B1l%C4%B1k) görevine getirilmiştir. 1836'da [Hereke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hereke)'de bir [ipek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek) dokuma fabrikası, [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit)'te bir çuha fabrikası ve [Beykoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz)'da bir Dabakhane kurmuştur. Sultan Mecit, Hovannes Bey'in mühendislik konusundaki kabiliyetine hayran kalarak onu 1842'de [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris) ve [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra)'ya yollayıp Çuha fabrikası için gerekli makineleri getirmesini ister. Dönüşte Çuha fabrikasını ziyaret eden Sultan Mecit buradaki düzenli çalışmadan etkilenerek Hovannes Bey'e "Dile benden ne dilersen" der. Hovannes Bey'in dilekleri kişisel olmaz. Padişahtan [Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Surp_P%C4%B1rgi%C3%A7_Ermeni_Hastanesi)'nin ekmek ve et iaşesini karşılamak için yardım ister. Bu yardım uzun süreler devam eder.

Hovannes Bey 1844'te Padişah Fermanı ile [Bakırköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y)'deki [Dzınunt Surp Asdvadzadzni Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dz%C4%B1nunt_Surp_Asdvadzadzni_Kilisesi) ve onun yanında bugün [Dadyan Ermeni Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dadyan_Ermeni_Okulu)'nu inşa eder. Bakırköy'deki Rum kilisesinin toprağını veren de kendisidir. Ayrıca kilisenin yapımında da büyük katkısı olmuştur. Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) 1845'te [Zeytinburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinburnu)'daki [demir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir) fabrikasını inşa ettirerek buranın başına değerli mühendisi Hovannes Bey Dadyan'ı getirir. Burada çok verimli bir çalışma gösteren Hovannes Bey Dadyan çok az kişiye verilen iftihar madalyası ile taltif edilir. Dadyan ailesinin devlet hizmetlerindeki başarısı babadan oğla geçerek sürmüştür. Dikkat çekici bir husus da şudur. 1856 [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sonunda [Paris Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281856%29) öncesi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bulunan [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) komutanları Sultan Abdülmecit'e kullandıkları barutun [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'dakinden daha kaliteli olduğunu söyleyerek övgüler yağdırır ve Hovannes Dadyan'ı kendi ülkelerine iyi maddi koşullarda çalışmaya davet ederler. Hovannes Bey bu teklifi şu sözlerle reddeder. "Ben Türk sevgili yurdumda doğmuş, onun iyilikleri ile beslenmiş bir kulum. Hizmetlerim velev pek cüzi olsun ona masruftur".