# Hotin Kuşatması (1769) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1769) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hotin Kuşatması (1769), https://tr.wikipedia.org/wiki/Hotin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281769%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/73-250-0001_Khotyn_Fortress_RB_18.jpg/1280px-73-250-0001_Khotyn_Fortress_RB_18.jpg) * (Rbrechko, CC-BY-SA-4.0)* - **Çatışma:** Hotin Kuşatması - **Parçası:** 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı - **Tarih:** 30 Nisan-13 Ağustos 1769 - **Yer:** Hotin - **Bölge:** Ukrayna - **Sonuç:** Osmanlı zaferi - **Savaşan:** Rus İmparatorluğu; Osmanlı İmparatorluğu - **Komutan:** Aleksandr Galiçin; Prens Prosorovski; General Rennenkamp; General Olitz; Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa; Moldovancı Ali Paşa; Ahıskalı Hasan Paşa; Kahraman Paşa; Abaza Mehmed Paşa - **Güç:** 60.000; 60.000 - **Kayıp:** Kaydadeğer; Nispeten hafif **Hotin Kuşatması**, [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki önemli seferlerden birisidir. [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin)'i ele geçirmeye çalışan [Aleksandr Galiçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Gali%C3%A7in) komutasındaki Rus ordusu 2 Mayıs 1769'da Selanik Mutasarrıfı [Ahıskalı Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1skal%C4%B1_Hasan_Pa%C5%9Fa) ve Hotin Muhafızı [Kahraman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahraman_Pa%C5%9Fa) tarafından, 13 Ağustos 1769'da ise Sadrazam [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa) tarafından yenilgiye uğratılarak püskürtülmüştür. ## Kuşatma öncesi ![Hotin'i kuşatan Rus komutan Galiçin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/71/RusPortraits_v3-173_Kniaz%27_Aleksandr_Mikhailovich_Golitsyn%2C_1718-1783.jpg) *Hotin'i kuşatan Rus komutan Galiçin (After Jamaïcain, public-domain)* [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) 1768 yılında [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na savaş ilan ettikten sonra ilk büyük ölçekli askerî harekât [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [Kırım Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Giray)'ın 1769 Şubat'ındaki [güney Rusya akını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Ak%C4%B1n%C4%B1_%281769%29) oldu. Buna mukabil, sefer hazırlıklarını tamamlayan Rusya İmparatorluğu da [Podolya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Podolya)'da [Aleksandr Galiçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Gali%C3%A7in) komutasında 60.000, [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper)-[Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi) arasında [Pyotr Rumyantsev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pyotr_Rumyantsev) komutasında 30.000, [Polonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya)'ya yakın bölgelerde Vaymar komutasında 15.000 ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'in kuzeydoğu bölgesinde General Medem komutasında 30.000 kişilik üç ordu topladı. [Aleksandr Galiçin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Gali%C3%A7in) komutasındaki Rus ordusu Nisan'da [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) nehrini aşarak [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin)'e yöneldi. ## Kuşatma ![1769 yılında Osmanlı İmparatorluğu, Rusya İmparatorluğu ve Rus himayesindeki Lehistan Krallığı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Bar_Confederation_1768-1772.PNG/1280px-Bar_Confederation_1768-1772.PNG) *1769 yılında Osmanlı İmparatorluğu, Rusya İmparatorluğu ve Rus himayesindeki Lehistan Krallığı (Created by User:Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, based on layers of User:Halibutt, CC-BY-3.0)* ### Birinci taarruz Rus ordusu Nisan ayında [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) civarına geldiğinde[^1] Sadrazam [Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1k%C3%A7%C4%B1z%C3%A2de_Mehmed_Emin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan hareketle [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) nehri kıyılarına doğru ilerliyordu. Dolayısıyla, Hotin Muhafızı Çeteci Yeğen Hasan Paşa komutasındaki garnizonun haricinde bu büyük Rus ordusuna direnebilecek bir kuvvet bulunmuyordu. Buna mukabil, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) Mutasarrıfı [Ahıskalı Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1skal%C4%B1_Hasan_Pa%C5%9Fa)'nın 20.000 kişilik takviye kolordusuyla zamanlıca yardıma gelmesiyle Ruslara direnebilecek bir güç toplanmış oldu. Rusların taarruza hazırlandıkları günlerde kale garnizonu Çeteci Yeğen Hasan Paşa'yı öldürerek [Kahraman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahraman_Pa%C5%9Fa)'yı komutan olarak seçmişlerdi.[^2] 30 Nisan 1769'da Rus ordusu General Olitz'in önderliğinde hücuma geçti. Üç gün süren çarpışmalar sonucunda ağır kayıplara uğrayan Rus ordusu 2 Mayıs'ta yeniden [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester)'nın öte yakasına çekilmek zorunda kaldı. ### Osmanlı ordusunun cepheye varışı Sadrazam [Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1k%C3%A7%C4%B1z%C3%A2de_Mehmed_Emin_Pa%C5%9Fa) Mayıs başlarında karargâhını [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) kıyısındaki [Babadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babada%C4%9F%2C_Tul%C3%A7a)'dan [İsakçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sak%C3%A7%C4%B1_Kalesi)'ya nakletti ve burada 20 gün boyunca ihtiyaç duyulan savaş malzemelerini tamamlamaya çalıştı. Ardından toplanan harp meclisinde ordunun [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'yı geçerek ilerlemesine karar verildi. [İsakçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sak%C3%A7%C4%B1_Kalesi) bölgesinde nehir gemileriyle [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'yı aşan Osmanlı ordusu Larga nehri vadisindeki Kartal Ovası'na ulaştı ve 1 Haziran'da Hantepesi'ne karargah kuruldu (bölge, adını [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'in [Kamaniçe Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamani%C3%A7e_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281672%29)nde'nde karargâhını bu tepeye kurmasından almıştı). Osmanlı ordusu Hantepesi'ndeyken, [Polonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi)'da Ruslara direnen [Bar Konfederasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar_Konfederasyonu)'nun elçisi Potoçki Sadrazam [Mehmed Emin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1k%C3%A7%C4%B1z%C3%A2de_Mehmed_Emin_Pa%C5%9Fa)'nın huzuruna çıktı. Rusya'ya tâbi olan [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın da düşman olarak telakki edildiğine dair fetva kadı Abdullah Efendi tarafından okundu ve Elçi Potoçki de Konfederasyon adına Osmanlı ordusuna 60.000 kişilik zahire temin etmeyi taahhüt etti. Ardından ise [Bender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender)'e doğru harekete geçen Osmanlı ordusu Yassıtepe'de karargâh kurdu (9 Haziran). Ölen [Bender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender) Muhafızı [Sarızade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1zade_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın yerine [Elhac Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elhac_Ali_Pa%C5%9Fa), Hotin Muhafızlığına ise [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa) atandı. Ayrıca [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [IV. Devlet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Devlet_Giray) cepheye yardıma çağrıldı. ### İkinci taarruz Aynı dönemde ise, Rus ordusu tekrar toplanarak [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) nehrini bir kez daha aşarak [Bukovina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bukovina) ormanına girdi. Osmanlı ordusundaki atlı birliklerin kazıklı engeller kurarak Rus ordusunu durdurma girişimi başarılı olmadı. Bununla birlikte [IV. Devlet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Devlet_Giray) komutasındaki 25.000 kişilik Kırım ordusu Prens Prosorovski'nin kolordusunu Hotin önlerinde durdurmayı başardı (26 Temmuz). Bu sırada [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) Muhafızı [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa), [Maraş Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkadriye_%28eyalet%29) [Abaza Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ve [Canikli Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canikli_Ali_Bey), 30.000 kişilik bir kuvvetle Kırım Hanının ordusuna katıldılar. Prens Goliçin ise Prens Prosorovski ve General Rennenkamp'ın komutasındaki birlikleri tek bir bölgede toplayarak [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin)'e doğru saldırıya geçti. Bununla birlikte Osmanlı ordusunun direnişi nedeniyle Rus ordusu kayıplar vermeye başladı. 13 Ağustos 1769'da ise yenilgiyi kabullenen Rus ordusu çekilerek yeniden [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester)'nın kuzey yakasına geçti.[^3] Osmanlılar ise, nehrin üzerinden köprü olmadığından Rus ordusunu takip edemedi.[^4] ## Kuşatma sonrası ![Hotin'in Ruslar tarafından ele geçirilmesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/%D0%92%D0%B7%D1%8F%D1%82%D0%B8%D0%B5_%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B8_%D0%A5%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0.jpg) *Hotin'in Ruslar tarafından ele geçirilmesi (Daniel Chodowiecki, public-domain)* Kırım ordusunun 1769 başındaki başarılı güney Rusya akını ve Osmanlı ordusunun Rus ordusunun Hotin'e yönelik iki saldırısını da başarıyla püskürtmesi ve bunun sonucunda Rusların [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) nehrinin öte yakasına çekilesi Osmanlı tarafında erken bir zafer havası yarattı. Hotin önünde kazandığı zaferle Sadrazamlığa terfi ettirilen [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa) (önceki Sadrazam [Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1k%C3%A7%C4%B1z%C3%A2de_Mehmed_Emin_Pa%C5%9Fa) cephedeki hareketsizliğinden dolayı geri çağrılmış ve 12 Ağustos 1769'da [Dimetoka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimetoka)'da idam edilmişti) 9 Eylül'de [Turla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) nehrini aaşarak Rus ordusunun üzerine yürüdü. Ancak, 17 Eylül'de [Kamaniçe Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamani%C3%A7e_Muharebesi)'nde büyük bir yenilgiye uğradı ve düzensiz bir şekilde [Yaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F)'a çekildi. Bu yenilgi sonrasında [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) kalesindeki garnizon da kaleyi tahliye etti ve Rus ordusu 18 Eylül'de savaşsız Hotin'e girdi. Osmanlı ordusunun Hotin Kuşatmasında kazandığı zaferler üzerine Padişah [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa)'ya *Gazi* ünvanı verildiyse de, müteakip yıllarda [savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)ın kötü gidişi sebebiyle [Ayasofya Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayasofya)'nde selâmlık sırasında okunan hutbede bu ünvanla anılması içlerinde Mevlevîler’in de bulunduğu bazı dervişler tarafından yüksek sesle protesto edilmesine yol açtı (2 Şubat 1771).[^5] Yeni Sadrazam [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa) da Kamaniçe'deki yenilgisi ve orduyla düzensiz bir şekilde çekilmesinin ardından 12 Aralık 1769'da azledildi.[^6] [^1]: "Secret History of the Court and Government of Russia Under the Emperors Alexander and Nicholas", Jean-Henri Schnitzler, R. Bentley (1847), c.2, s.452 [^2]: "Osmanlı-Rus Hududunda bir Kale: XVIII. Yüzyılda Hotin", Ömer Bıyık, Tarih İncelemeleri Dergisi XXIX/2, 2014, s.507-508 [^3]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.16, s.143-144 [^4]: "An Ottoman Statesman in War and Peace: Ahmed Resmi Efendi, 1700-1783, Virginia H. Aksan, Brill (1995), s.146 [^5]: İslam Ansiklopedisi, "III. Mustafa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2020), c.31, s.281. [^6]: İslam Ansiklopedisi, "Moldovancı Ali Paşa" maddesi.