# Horasan Türkçesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_T%C3%BCrk%C3%A7esi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Horasan Türkçesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Horasan_T%C3%BCrk%C3%A7esi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/KhorasaniTurkic.svg/1280px-KhorasaniTurkic.svg.png) * (CC-BY-SA-4.0)* ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1f/North_khorasanTurkic.jpg) * (Ebrahimi-amir, CC-BY-SA-3.0)* - **Dilin adı:** Horasan Türkçesi - **Kendi dilindeki adı:** Xorasan Türkçesi - **Ülkeler:** İran - **Kişi sayısı:** 886,000 - **Tarih:** 2014 - **Sıra:** İlk 100'ün içinde değil - **Aile rengi:** Altay - **Aile:** Türki diller; Şaz Türkçesi; Oğuz; Doğu Oğuz - **İso:** yok; yok; kmz - **Sil:** kmz **Horasan Türkçesi** ya da **Horasanca** (kendi dilinde: Xorasan Türkçesi, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): تركي خراساني *Torki Horasani*), [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın kuzeydoğusunda ve komşu [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'ın [Amu Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun) ötesine kadar yaşayan [Horasan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_T%C3%BCrkleri) tarafından konuşulan [Oğuz öbeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_dil_grubu)ne ait yazı dili olmayan[^1] bir Türk dilidir. Anadili olarak konuşanların sayısı 2014 yılında 886 bin olarak tespit edilmiştir. Horasan Türkçesi, [Türkmence](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmence) ve [Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice) arasında olup Türkmenceye daha çok yakınlık göstermektedir.[^2] Henüz bir yazı dili olmayan[^3] Horasan Türkçesi; [Kuzey Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Horasan), [Razavi Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rezevi_Horasan) ve [Güney Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Horasan) olarak üçe bölünmüş olan eski [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_%28%C4%B0ran%29) bölgesinde konuşulmaktadır. Horasan Türkçesi Batı Türk yazı dillerinin ortak özelliklerini, aynı zamanda ana Oğuz dili (asli uzun ünlülerin korunması, /b/ sesinin korunması gibi) şekilleri koruduğu için Türk dilleri açısından önemlidir.[^4] ## Keşfi [Gerhard Doerfer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerhard_Doerfer) 5 Mart 1969 tarihinde İran'ın Horasan bölgesinde araştırmalar yapmış ve yeni bir Türk dilinin varlığını göstermiştir. Yaptığı derlemeleri “Chorasantürkische Materialen” adlı kitapta toplayarak bu yeni Türk dil değişkesini *Horasanî* olarak adlandırıp bir dil olarak nitelendirmiş, fakat lehçe olarak da değerlendirilebileceği görüşünü ileri sürmüştür.[^5] ## Lehçeleri Horasan Türkçesinin lehçelerini Gerhard Doerfer, (özellikle şimdiki zaman ve bildirme ekleri esasında) şimdiye dek bilinen değişkeleri göz önüne alarak şöyle sınıflandırır:[^6] Kuzey-Batı = Şeyh-Teymur, Bocnurd, Asadlı, Kalat Kuzey = Zeyarat, Şirvan, Zourom, Kuçan, Şurak, Douga’ı, Nohur, Anau, Manış, Hasar Kuzey-Doğu = Mareşk, Conk, Gucgı, Langar Güney-Doğu = Harve ‘Olya, Ruhabad, Çaram-Sarcam Güney-Batı = Cogatay, Hokmabad, Soltanabad, Kara-Bag, Pır-Komac, Bam-Safıabad, Esferayen [Heyet Cevat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heyet_Cevat) ise dört lehçeye ayırır:[^7] 1. Güney lehçesi (Cüveyn, Ribat, Mişkan, Bam ve Safiabat) 2. Merkez lehçesi (Servilayet) 3. Kuzeydoğu lehçesi (Deregez, Kelat ve Kocan) 4. Kuzeybatı lehçesi (Şirvan ve Bocnurt) ## Sesbilgisi ### Ünlüler Horasan Türkçesinde 9 kısa (a, ä, ı, e, u, ü, i, ö, o), 9 uzun (ā, ē, ō, ū, ī, ǖ, ö, i, ä) [ünlü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnl%C3%BC) vardır.[^8] ## İlgili kitaplar - Tulu, Sultan (1989). Chorasantürkische Materialien aus Kalāt bei Esfarāyen. Berlin: Klaus Schwarz Verlag. ISBN 3-922968-88-0. - Doerfer, Gerhard; Hesche, Wolfram (1993). Chorasantürkisch: Wörterlisten, Kurzgrammatiken, Indices. Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 3-447-03320-7. ## Dış bağlantılar - [Alles über Chorasan – in arabischer und lateinischer Schrift](http://xorasan.blogspot.com/) - [Homepage der Chorasan-Türken](http://www.oyanish.org/) - [Horasan Türkçesi](https://turkdilleri.com/turk-dilleri/horasan-turkcesi) [^1]: Zemine Ziyayeva, “Horasan Ağızları”, Journal of Qafqaz University, Sayı 18, Bakü 2006, s. 91-97. [^2]: Sultan Tulu, “Horasan Türkçesi ile İlgili Folklor Çalışmaları”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 1, 1994, s. 48-51. [^3]: Zemine Ziyayeva, “Horasan Ağızları”, Journal of Qafqaz University, Sayı 18, Bakü 2006, s. 91-97. [^4]: Zemine Ziyayeva, “Horasan Ağızları”, Journal of Qafqaz University, Sayı 18, Bakü 2006, s. 91-97. [^5]: Zemine Ziyayeva, “Horasan Ağızları”, Journal of Qafqaz University, Sayı 18, Bakü 2006, s. 91-97. [^6]: Sultan Tulu, Gerhard Doerfer/Wolfram Hesche. Türkische Folklore-Texte aus Chorasan, Turcologica 38, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 1998, XIV + 504 S. + 2 harita. Çankaya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Journal of Arts and Sciences Sayı: 5, Mayıs 2006 [^7]: Heyet Cevat, “Torki‐ye Horasani”, Varlıg No: 71‐5, Şubat, Mart 1989, s. 18‐40. [^8]: Zemine Ziyayeva, “Horasan Ağızları”, Journal of Qafqaz University, Sayı 18, Bakü 2006, s. 91-97.