# Hopalı Faik Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hopal%C4%B1_Faik_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hopalı Faik Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hopal%C4%B1_Faik_Efendi (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum adı:** Aliefendizade Ali Faik Efendi - **Doğum tarihi:** 1 Temmuz 1852 - **Doğum yeri:** Hopa - **Ölüm tarihi:** 24 Aralık 1915 - **Ölüm yeri:** Ünye, Ordu - **Milliyet:** Türk - **Meslek:** Yazar **Aliefendizade Ali Faik Efendi** veya **Hopalı Faik Efendi** (1 Temmuz 1852, [Hopa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hopa) - 24 Aralık 1915, [Ünye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnye), [Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ordu_%28il%29)), Türkiye'de Lazca üzerine çalışmalar yapan ilk kişidir. [Jön Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler)in [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1)na yayılmasıyla başlayan kısa ömürlü otonomist ulusal harekette yer almıştır.[^1] Faik Efendi ile ilgili bilgilerin birincil kaynağı *Nananena* isimli Lazca ders kitabıdır.[^2] ## Hayatı Faik Efendi ile ilgili bilgilerin birincil kaynağı *Nananena* isimli Lazca ders kitabıdır.[^3] Doğduğu yerdenden dolayı "Hopalı" olarak anılan Faik Efendi, 1852 yılında [Artvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artvin_%28il%29) ilinin [Hopa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hopa) ilçesinde [Laz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazlar) bir ailenin altı çocuğundan en büyüğüydü. Babası Hacı Mustafa Efendi [Pazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pazar%2C_Rize)'da kaymakam vekilliği ve müftülük yapmıştır. 1873 yılında tahrirat katipliğine başlayan Faik Efendi, 1899'da aşar memurluğu, 1900 ve 1904 yılları arasında ise Hopa Mahkeme-i Şer'iyesi'nde başkatiplik yapmıştır. Ayşe Sıdıka Hanım ile evlenen Faik Efendi'nin 5'i erkek 1'i kız olmak üzere altı çocuğu olmuştur. Dilbilimci [Nikolay Marr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Yakovlevi%C3%A7_Marr)'ın 1910 yılında verdiği bilgiye göre Faik Efendi Lazcanın yazılı bir dil haline getirilmesine yönelik Türkiye'de ilk çalışmayı yapmıştır. Ancak Laz alfabesini oluşturmaya çalıştığı için [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) döneminde baskı görmüş, hapse yollanmış, tüm çalışmaları ve kitapları yakılmıştır. Ne var ki Marr, Faik Efendi'nin alfabesinin mahiyeti hakkında bilgi vermemiştir.[^4] Ancak Faik Efendi'nin baskıya maruz kalmasının ve 1904 yılında Erkan-ı Harbiye'de yargılanmasının, II. Abdülhamid döneminde muhalif harekete katılması, [İttihat ve Terakki Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) içinde görev almasıyla da ilişkili olduğu başka kaynaklardan anlaşılmaktadır.[^5] Faik Efendi, büyük bir olasılıkla [İttihat ve Terakki Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin iktidara geldiği 1908 yılında serbest bırakılmıştır. 1911 yılına ait bir kayda göre, hapisten çıktıktan sonra dava vekilliği de yapmıştır. [Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Hopa'nın Rus işgaline uğrayacağının kesinleşmesi üzerine Hopa'yı terk edip Trabzon'a gitmiş, bir süre sonra ise Ünye'ye yerleşmiştir. 24 Aralık 1915'te Ünye'de ölmüştür.[^6] Faik Efendi'nin oluşturmaya çalıştığı [Laz alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laz_alfabesi) ise 1920'li yıllarda [İskender Chitaşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Tsita%C5%9Fi) tarafından oluşturulmuştur. [^1]: Marc Junge, Bernd Bonwetsch. Большевистский порядок в Грузии : издание в двух томах = “Bolshevik order in Georgia” (in two volumes). 2015, s. 78-79. [^2]: Tarih Sahnesindeki İlk Siluet: Faik Efendi. lazuri.com. [^3]: Tarih Sahnesindeki İlk Siluet: Faik Efendi. lazuri.com. [^4]: Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 102, ISBN 9786055753634. [^5]: İrfan Ç. Aleksiva. Hopalı Faik Efendi. artvinden.com, 22 Nisan 2018. [^6]: İrfan Ç. Aleksiva. Hopalı Faik Efendi. artvinden.com, 22 Nisan 2018.