# Hocazade Mesud Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hocazade_Mesud_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hocazade Mesud Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hocazade_Mesud_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Yer:** Aydın
- **Ölüm tarihi:** 1656
- **Ölüm yeri:** Bursa
- **Meslek:** şeyhülislam, kadı, müderris
- **Önceki:** Memikzade Mustafa Efendi
- **Sonraki:** Hanefi Mehmet Efendi
- **Ebeveynleri:** Aydınlı Mustafa Efendi

**Hocazade Mesud Efendi**, (ö. [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa), 1656) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şeyhülislamı.[^1]

## Hayatı

[Aydınlı Mustafa Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1nl%C4%B1_Mustafa_Efendi)'nin oğludur. İlk eğitimini babasından aldı ve sonrasında medrese eğitimine devam etti. [Edirne Beyazıt Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Beyaz%C4%B1t_Medresesi), [Eyüp Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCp_Medresesi) ve [Süleymaniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Medresesi)'nde müderrislik yaptı. Daha sonra [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep), [Galata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata), [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) kadılıklarında bulundu. [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da kadı iken kanuna aykırı iş yaptığından dolayı vazifesinden alındı ve sonrasında [Yenice-i Karasu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenice-i_Karasu), [Gümülcine](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BClcine) kazalarında vazife verildi. Bir müddet sonra [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) kazaskerliği görevlerine getirildi. Bu sırada [Valide Turhan Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Turhan_Sultan)'ın takdirini kazandı. Bu gücünü devlet işlerine karışarak, tayin ve azillere müdahale ederek kullanmaya başladı ve bu durum bazı önde gelen ulemanın ve devlet adamlarının tepkisini çekti. [Şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam) [Memikzade Mustafa Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Memikzade_Mustafa_Efendi)'nin aleyhinde faaliyette bulunarak şeyhülislamlık makamına geçti. Dört aylık **şeyhülislamlık** görevi devlet işlerine müdahalesi, tayin ve azilleri kendi kontrolü altında tutma ihtirası sebebiyle sıkıntılı geçti. Nihayet hakkında çıkan dedikodular neticesinde azledildi ve [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) kadılığına atandı. Diyarbarkır'a gitmek üzereyken devlete karşı adam topladığını iddia eden [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) kadısı tarafından saraya şikayet edildi ve hakkında idam kararı verildi. 1656 senesinde [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da idam edildi ve **Pınarbaşı Mezarlığı**'na gömüldü. İdam edilen üç şeyhülislamdan birisi olduğu için kaynaklarda *şehid* unvanıyla da anılır.[^2]

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı şeyhülislamları listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C5%9Feyh%C3%BClislamlar%C4%B1_listesi)
- [Osmanlı'da eğitim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_e%C4%9Fitim)
- [Osmanlı İmparatorluğu'nda din](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_din)

[^1]: Hocazâde Mesud Efendi kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi. KimdirHayatıEserleri. <http://www.kimdirhayatieserleri.com/hocazade-mesud-efendi-kimdir-hayati-ve-eserleri-hakkinda-bilgi.html>
[^2]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 29, sayfa: 345