# Hocazade Esad Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hocazade_Esad_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hocazade Esad Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hocazade_Esad_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Meslek:** Müderris, Kadı, Şeyhülislam, Şair
- **Ebeveynler:** Hoca Sadeddin Efendi
- **Çocukları:** Ebusaid Mehmed Efendi; Ârif Mehmed Efendi; Ebussuud Efendi; Akile Hatun

**Hocazade Esad Efendi** (14 Haziran 1570, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 22 Mayıs 1625, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şeyhülislamı (İki kere), [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'ın kayınpederi, [Akile Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akile_Hatun)'ın babası.

## Hayatı

Babası [Hoca Sâdeddin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_S%C3%A2deddin_Efendi)'den ve Molla Tevfik Gilanî'den ders aldıktan sonra mülazım olup haseki payesi aldı ve [Süleymaniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Medresesi)'ne tayin oldu. 1596 yılında [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) kadılığına başladı ve ardından da süratle yükseldi. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) kazaskeri olduktan sonra babasının şeyhülislamlığı sırasında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) kadısı oldu. Abisi [Hocazade Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hocazade_Mehmed_Efendi)'nin şeyhülislam olmasıyla tekrar [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) kazaskerliğine getirildi ancak abisinin azli üzerine kendisi de azledildi. [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) kazaskerliğinde bulunduktan sonra hacca gitti. Abisi [Hocazade Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hocazade_Mehmed_Efendi)'nin 2 Temmuz 1615'te ölümü üzerine şeyhülislam oldu. Görevi sırasında önemli siyasi meselelerde rol oynadı. [I. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mustafa)'nın tahta çıkarılmasında ve tahttan indirilmesinde etkili oldu. Bundan ötürü [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'la arası açıldı. Kızı [Akile Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akile_Hatun)'ın padişahla evlenmesine karşı çıktıysa da sonunda rıza göstermek zorunda kaldı. Akrabalık bağına rağmen padişahla ilişkisi daima mesafeli oldu. [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'a hacca gitmemesi yönünde telkinlerde bulundu. [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'a karşı çıkan isyanda isyancıların istediği fetvaları vermek zorunda kaldı. [I. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mustafa)'nın tekrar tahta çıkmasına karşı çıktı. Damadı [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'ın cenazesine gitmedi[^1] ve bu olaylardaki acziyetinden dolayı 21 Mayıs 1622'de istifa etti. Bir yıl sonra [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) devrinde tekrar şeyhülislam oldu. 22 Mayıs 1625'te ölümüne kadar görevini sürdürdü. Naaşı babasının türbesine defnedildi.

[Aziz Mahmud Hüdai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_Mahmud_H%C3%BCd%C3%A2y%C3%AE)'ye intisaplı olup [Celvetiyye Tarikatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Celvet%C3%AElik)'ndandı.

## Eserleri

- *Divan* (Farsça)
- *Gül-i Handan*
- *Fezâil-i Cuma*
- *Şemâil Tercümesi*

[^1]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 11, sayfa: 340