# Hoşyar Kadın Çeşmesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ho%C5%9Fyar_Kad%C4%B1n_%C3%87e%C5%9Fmesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hoşyar Kadın Çeşmesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ho%C5%9Fyar_Kad%C4%B1n_%C3%87e%C5%9Fmesi (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** Hoşyar Kadın Fountain.jpg - **Diğer ad:** Huşyar Kadın Çeşmesi - **Yapı sistemi:** Kâgir - **Yapı türü:** Çeşme - **Konum:** Beyoğlu, İstanbul, Türkiye - **Tamamlanma:** 1840 ya da 1841 - **Malzeme:** Taş tuğla mermer - **Sahip:** Vakıflar Genel Müdürlüğü **Hoşyar Kadın Çeşmesi** ya da **Huşyar Kadın Çeşmesi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) ilçesindeki bir [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)dir. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un eşi [Hoşyar Kadın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ho%C5%9Fyar_Kad%C4%B1n) tarafından, [kitâbesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) göre "ölen kızı [Mihrimah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrimah_Sultan_%28II._Mahmud%27un_k%C4%B1z%C4%B1%29)'ın ruhu için" 1840 ya da 1841 yılında yaptırıldı. Zaman içerisinde çeşmenin [teknesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne), yol hizasının altında kaldı. Günümüzde mülkiyeti [Vakıflar Genel Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)nde olan ve suyu akmayan çeşmenin bir bölümü yıkık hâldedir. Kesme taştan inşa edilmiş dikdörtgen planlı [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir yapı olan çeşmenin ön yüzü [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) kaplıdır. Arka kısmında, moloz taş ile tuğladan yapılmış [tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz)lu deposu bulunur. Dikdörtgen şeklinde ve üzerinde birtakım [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma) süslemelerin olduğu [ayna taşının](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3AAyna_ta%C5%9F%C4%B1) yer aldığı dikdörtgen [nişin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) her iki yanında birer [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster) vardır. Alttan ve üsten birer [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme), her iki yanından ise dörder oyuğa sahip birer pilasterle sınırlanan [alınlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C4%B1nl%C4%B1k)ta, beş satır ve iki sütun hâlinde çeşmenin kitâbesi yazılıdır. Alınlığın ortasında konumlanan elips şeklindeki [madalyonda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madalyon_%28mimarl%C4%B1k%29) [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in [tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)sı yer alır. ## Tarihi [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un eşlerinden [Hoşyar Kadın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ho%C5%9Fyar_Kad%C4%B1n) tarafından, [kitâbesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) göre "ölen kızı [Mihrimah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrimah_Sultan_%28II._Mahmud%27un_k%C4%B1z%C4%B1%29)'ın ruhu için" 1840 ya da 1841 yılında yaptırıldı.[^1][^2] Çeşmenin suyu, [Pangaltı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pangalt%C4%B1)'dan ayrılan [Kurtuluş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurtulu%C5%9F%2C_%C5%9Ei%C5%9Fli) kolu ile [Kasımpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1mpa%C5%9Fa)'ya giden kolların üçüncüsünden geliyordu. [İbrahim Hilmi Tanışık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Hilmi_Tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1k) 1945 tarihli eserinde, çeşmenin bir evin altında kaldığını ve [teknesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) yere gömülü olduğunu aktarmıştı.[^3] 10 Kasım 1973'te alınan 7478 sayılı karar doğrultusunda çeşme, 2 Ekim 1977'de [*T.C. Resmî Gazete*](https://turkipedia.org/tr/wiki/T.C._Resm%C3%AE_Gazete)de yayımlanan yazıda yer alan [Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) tarafından "korunması gereken tarihî eser" olarak tanımlanan taşınmazlar arasında listelendi. Günümüzde mülkiyeti [Vakıflar Genel Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)nde olan ve suyu akmayan çeşmenin bir bölümü yıkık hâldedir. ## Konumu ve mimarisi ![Jacques Pervititch'in Eylül 1925 tarihli haritasında çeşme ile çevresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3c/Pervititch-Maps_of_Istanbul-Yeni%C5%9Fehir%2C_Tatavla-15_%28Ho%C5%9Fyar_Kad%C4%B1n_Fountain%2C_cropped%29.jpg) *Jacques Pervititch'in Eylül 1925 tarihli haritasında çeşme ile çevresi (Jacques Pervititch, public-domain)* [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu) ilçesinin [Hacıahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1ahmet%2C_Beyo%C4%9Flu) Mahallesi'nde, Pir Hüsamettin Sokağı'nda konumlanan 21,35 m2lik tapu alanına sahip bir duvar çeşmesidir.[^4][^5] Kesme taşla inşa edilmiş [kâgir yapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1)nın kuzeybatıya bakan ön yüzü [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer)le kaplıdır ve günümüzde beyaz üzerine kahverengi boya uygulaması vardır. 2,68 m genişliğindeki ön cephe, depodan 0,62 m ileri taşar. Ön cephenin her iki yanında yer alan 0,26 m genişliğindeki [dikdörtgenler prizması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) şeklindeki iki [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster), 1,02 m genişliğinde ve 0,41 m kalınlığındaki [nişi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) meydana getirir. Nişin içindeki 0,81 m genişliğindeki dikdörtgen biçimli [ayna taşını](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1) çevreleyen [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme)nin her iki yanı ile üst kısımlarında [zikzak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zikzak), her iki üst köşesindeki 0,16 × 0,15 m ölçülerindeki [kartuşlarda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartu%C5%9F_%28sanat%29) ise iç içe geçmiş yapraklardan meydana gelen çiçek şeklindeki [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma)lar yer alır. Ayna taşının üst kısmında her iki yanda, köşelerden [lüleye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Al%C3%BCle) doğru uzanan, sarkan kumaş görünümlü perde kıvrımı motifli kabartma bulunur. Çeşmenin teknesi günümüzde, yol seviyesinin 0,5 m kadar altında kalır. 0,76 × 0,37 ölçülerindeki kitâbesinin bulunduğu [alınlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C4%B1nl%C4%B1k) alttan ve üstten, [içbükey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ai%C3%A7b%C3%BCkey) ve [dışbükey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ad%C4%B1%C5%9Fb%C3%BCkey) hatlarla yukarıya doğru kademeli olarak genişleyen birer silmeyle sınırlanır. Alınlığın yanlarındaki sınırlarını ise; 0,23 m yüksekliğinde ve 0,025 m genişliğinde dörder oyuk içeren, 0,135 m genişliğinde 0,55 m yüksekliğindeki birer pilaster oluşturur. Kitâbenin ortasında, dal ve yaprak motifleriyle çevrili, büyük ekseni 0,535 m uzunluğundaki bir elips biçiminde, içinde [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in [tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)sının olduğu bir [madalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madalyon_%28mimarl%C4%B1k%29) vardır. Madalyonun dışında, dört köşesine birer tane çiçek şeklinde düzenlenmiş, yıldız motifli kabartmalar konumlanır. [Talik hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talik_hatt%C4%B1)yla yazılmış, beş satır ve iki sütun olarak düzenlenmiş kitâbede tarih yer almaz, ancak son iki dizedeki noktalı harfler kullanılarak [ebced hesabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebced_hesab%C4%B1)yla tarih düşülmüştür. Kitâbe metni şu şekildedir: Çeşmenin kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan 4,62 × 5,20 m ölçülü dikdörtgen planlı deposu, tuğladan yapılan [tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz)la örtülüdür. Depo 0,3 m kalınlıktadır; duvarları moloz, taş, tuğla malzeme ve almaşık teknikle örülmüştür. Deponun kuzeydoğu kısmı, güneydoğusundaki tonozun bir bölümü yıkılmıştır. ## Ayrıca bakınız - [Beyoğlu'ndaki çeşmeler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu%27ndaki_%C3%A7e%C5%9Fmeler_listesi) [^1]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 193. [^2]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 386. [^3]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 193. [^4]: TKGM Parsel Sorgulama Uygulaması - Öznitelik bilgisi. [^5]: Huşyar Kadın Çeşmesi (H. 1256- M.1840).