# Hezhou dili

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hezhou_dili
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hezhou dili, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hezhou_dili (CC-BY-SA-4.0)

- **Dilin adı:** Hezhou
- **Ülkeler:** Çin
- **Bölge:** Kansu Eyaleti - Linxia Hui Özerk İli (tarihî Hezhou İli'nin kapsamına giren alanlar)
- **Aile rengi:** Kreyol
- **Aile:** Uygurcanın temelinden oluşmuş kreol dili veya Uygurca ile Mandarin temellerinden oluşmuş
- **Glotto:** hezh1244
- **Glottorefname:** Hezhou

**Hezhou dili** Çin'in [Kansu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu) eyaletinde konuşulan [kreol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kreol)leşmiş dir. Yüzyıllardır [Linxia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Linxia_%28il%29) (eski ismiyle "Hezhou") İli'nin [lingua franca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lingua_franca)'sı olarak işlev göstermiştir. [Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca) ve belki de [Salarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salarca)nın temellerinden oluşmuştur. [Mandarin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mandarin) Çincesiyle süreci geçirmiştir; yani sözcüklerin neredeyse tümü Çince kökenlidir. Buna rağmen, dilbilgisi açısından Türk dili özelliklerine sahiptir: Hezhou dilinde altı farklı [isim hâli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smin_h%C3%A2lleri), [eklemeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eklemeli_dil) [morfoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Morfoloji) ve [özne-nesne-fiil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zne-nesne-fiil) cümle yapısı mevcuttur. Hezhou dilinde hem Türkçe hem de Çince kökenli [son ek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Son_ek)leri kullanılmaktadır; Çince kökenli olanlar özgün işlevlerini kaybetmişlerdir ve Çince [anlambilim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anlambilim)iyle ilişkilerinden yoksun sayılırlar. [Fonoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sesbilim)si Çinceye çok benzer: Hezhou dilinde üç farklı [ton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ton_%28dilbilim%29) mevcuttur, fakat Hezhou dilindeki Çinceninkinden farklı şekilde çalışır.[^1] [Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%C3%87inlisi), [Hui](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huiler), [Donşian](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don%C5%9Fianlar) ile [Bao'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bao%27anlar) etnik gruplarında Hezhou dilini konuşanların arasında etnik gruba göre ton kullanımında farklılıklar gözlemlenmiştir, fakat Hezhou dilini [anadil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadil) olarak konuşanlarda bu farklılıkların ortaya çıktığı yönünde belirtiler yoktur.[^2]

Bir zamanlar Hezhou dilinin büyük oranda Türk etkisi görmüş ve tonlama sistemini gitgide kaybetmekte olan bir Çin dili olarak görülürdü; günümüzde Hezhou dilinin aslında bunun tam tersi olduğu ve ton sisteminin kaybolmaktan çok daha fazla gelişmekte olduğu düşünülmektedir.[^3]

[^1]: Mei Lee-Smith (1996) "The Hezhou language", in Wurm et al. (eds) Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas, ss. 865–874.
[^2]: China's Muslim Hui Community: Migration, Settlement and Sects. 2013, s. 160.
[^3]: Mei Lee-Smith (1996) "The Hezhou language", in Wurm et al. (eds) Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas, ss. 865–874.