# Hersekzâde Ahmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersekz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hersekzâde Ahmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hersekz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Sadrazam
- **Dönembaşı:** 8 Eylül 1515; 1512; 1511; 1503; 1497
- **Dönemsonu:** 26 Nisan 1516; 28 Kasım 1514; 1511; 1506; 1498
- **Hükümdar:** I. Selim; I. Selim; II. Bayezid; II. Bayezid; II. Bayezid
- **Öncegelen:** Dukakinoğlu Ahmed Paşa; Koca Mustafa Paşa; Hadım Ali Paşa; Hadım Ali Paşa; Koca Davud Paşa
- **Sonragelen:** Hadım Sinan Paşa; Dukakinoğlu Ahmed Paşa; Koca Mustafa Paşa; Hadım Ali Paşa; II. Çandarlı İbrahim Paşa
- **Doğum tarihi:** 1459
- **Doğum yeri:** Kastelnovo
- **Ölüm tarihi:** 21 Temmuz
- **Ölüm yeri:** Kızılçöl, Maraş, Osmanlı İmparatorluğu

**Hersekzâde Ahmed Paşa** (1459, [Kastelnovo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastelnovo) - 1517, [Kızılçöl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C3%A7%C3%B6l)), [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) saltanatında 1497-1498, 1503-1506, 1511 tarihlerinde dört defa ve [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) saltanatında 1515-1516 yılları arasında sadrazamlık yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. Ayrıca 1506-1511 yıllarında [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) görevi de yapmıştır. [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek) hükümdarı [Stefan Vukçiç-Koşaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stefan_Vuk%C3%A7i%C3%A7-Ko%C5%9Faca)'nın oğlu olan Ahmed Paşa, küçük yaşta Osmanlı sarayına gönderilerek [Enderûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da yetişti. Özellikle [Osmanlı-Memlûk Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki görevleri ve uzun devlet hizmetiyle öne çıktı.

## Hayatı

1459 [Kastelnovo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastelnovo) doğumludur. Herzeg (dük) unvanıyla anılan, güneydoğu [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek)'te hâkimi olan Stefan Vukçiç-Koşaca'nın küçük oğludur.[^1] Küçük yaşta iken Osmanlı sarayına rehine olarak gönderildi. Hersek'in tümüyle Osmanlı devleti ülkesine katılması ile saray eğitimi alması kabul olunup [Enderûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da yetişti.

Miralem rütbesi verildi ve 1479'da [Fatih Sultan Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'yı ele geçirdiği Arnavutluk Seferi'ne iştirak etti. Fatih Mehmet'in ölümünden sonra [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da [Hüdevendigar Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCdevendigar_Sanca%C4%9F%C4%B1) Beyi olarak görev verildi. [Cem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cem_Sultan) ayaklanmasında II. Bayezid'in tarafını tuttu. 1484'te Anadolu beylerbeyliği görevi verildi. Aynı yıl Sultan II. Bayezid'in kızı olan Hundi Hatun ile evlenip damad-ı şehriyari oldu.

Çukurova'da 1485 ile 1491 arasında uzun süren [Osmanlı-Memlûk Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1) başlamıştı. İlk saldırıyı eyalet tımarlı sipahileri ve azaplardan oluşan Osmanlı ordusu ile Osmanlı serdarı Karamanoğulları'nın beyi Karagöz Mehmet Paşa yaptı. Önce Çukurova'nın önemli yöreleri Osmanlılar eline geçirdi ise de 9 Şubat 1486 tarihinde, Adana'nın hemen dışında Osmanlı ordusu Memlükler tarafından mağlup edildi. Bunun üzerine II. Bayezid kendi damadı olan Hersekzâde Ahmed pasa komutasında yeniçeriler ağırlıklı bir orduyu ertesi yıl Çukurova'ya gönderdi. Bu orduda tımarlı askerleri ile bulunan Karagöz Mehmet Paşa ile [Hızır Beyzâde Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6semihalo%C4%9Flu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) arasındaki birbirini çekemezlik ve kıskançlık bulunmaktaydı ve bu, ordunun moralini zayıflatmıştı. Memlüklü ordusu bu orduyla 15 Mart 1486'da yaptığı muharebede de büyük bir galibiyet kazandı. Osmanlı ordusu serdarı Hersekzâde Ahmed Paşa Memlûklere esir düştü. O yıl bir ateşkes uygulanmaya başladı.

Bir yıl esarette kaldıktan sonra kurtulan Hersekzâde Ahmed Paşa İstanbul'a döndü. Yeniden 1487'de Anadolu beylerbeyi görevine geçirildi. Kendine vezirlik rütbesi de verildi. Memlüklülerle ateşkesten sonra barış sağlanamamış ve savsa tekrar başlamıştı. 1488'de Osmanlı devleti karadan ve denizden Memlüklere karşı bir sefere daha başladı. Kara ordusu Rumeli beylerbeyi [Hadım Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Ali_Pa%C5%9Fa_%28sadrazam%29) komutası altında idi ve deniz gücüne Anadolu beylerbeyi olan Hersekzâde Ahmed Paşa komuta etmekteydi. Hem Osmanlılar hem de Memlüklüler İtalya deniz ticaret devletlerinden ve özellikle de Kıbrıs'ı elinde bulunduran Venediklilerden yardım istediler; ama Venedikliler taraf tutmamaya karar verdiler. Hersekzâde Ahmed Paşa komutasında Osmanlı donanması Memlükler'in Çukurova'daki ordularını denizden takviye edecek güç göndermesini önlemek üzere [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye hücum etti. Çıkan bir fırtına Osmanlı donanmasına büyük bir zarar verdi. 60.000 kişilik Osmanlı kara ordusu ile Osmanlılar Adana ve Çukurova'yı ele geçirmişken, Memlükler Suriye ve Mısır'dan takviyeler getirerek Adana yakınında yapılan [Ağaçayırı Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa%C3%A7ay%C4%B1r%C4%B1_Muharebesi)'nde Osmanlı ordusunu mağlup ettiler. Osmanlı kara ordusu Karaman'a çekildi ve Memlüklüler Adana'yı kuşatıp üç ay sonra sonra ele geçirdiler. Hersekzâde Ahmed Paşa küçük bir Mısır filosunu denizde yenmişti ama o yılki seferde Memlüklüler galip gelmişlerdi.

1497'de Hersekzâde Ahmed Paşa [Koca Davud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Davud_Pa%C5%9Fa) yerine ilk kez sadrazamlığa getirildi. Bu görevde ancak bir yıl kaldı. 1499'da İnebahtı Seferi'ne katıldı ve bu seferde yararlıkları görüldü. 1503'te ikinci kez sadrazamlığa getirildi. 1506'da kendi isteğiyle bu görevden ayrıldı. 1506'da [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) sancakbeyi ve [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olarak görevlendirildi. Bu görevde 1511'e kadar kaldı. 1511'de üçüncü kez sadrazamlığa getirildi ama üç ay kadar kalabildi.

1512'de [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) tahta geçtikten sonra idam ettirdiği sadrazam [Koca Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Mustafa_Pa%C5%9Fa) yerine kayınbiraderi olan Hersekzâde Ahmed Paşa'yı dördüncü kez sadrazam tayin etti. Bu sadaret dönem sırasında Yavuz Sultan Selim'in [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'e karşı çıktığı İran Seferi'ne katıldı. [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'nin kazanılması ve ordunun [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i alıp kışın yaklaşması nedeniyle geri çekilmesi sırasında yeniçeriler arasında karışıklık çıktı. Yeniçeriler Yavuz Sultan Selim'in arzu ettiği gibi Anadolu'da bir kışlak mevkide kışı geçirip ertesi yıl yine İran'a taarruza geçmek istemediklerini ayaklanmaya çok yakın bir tarzda bildirdiler. Yavuz Sultan Selim bunun sadrazam Hersekzâde Ahmed Paşa'nın kışkırtması dolayısıyla olduğunu iddia edip bundan onu sorumlu tuttu. 28 Ekim 1514'te sadrazamı tutuklattırdı ve vazifesinden azletti.

Hersekzâde Ahmed Paşa 23 Eylül 1515'te beşinci kez sadrazam yapıldı. Bu sefer 7 ay 3 günlük sadrazamlıktan sonra 26 Nisan 1516'da bu görevden azledildi. Bir süre Yedikule Zindanı'na hapsedildi ama sonra bağışlanıp salıverildi. Yavuz Sultan Selim'in [Mısır Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi) sırasında [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) muhafızı görevi yaptı. Mısır fethedildikten sonra Sultan I. Selim'in davet etmesi üzere Mısır'a [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye gitti.

Bu ziyaretten İstanbul'a dönmekte iken yolda Kızılçöl, [Maraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahramanmara%C5%9F) mevkiinde 21 Temmuz 1517'de öldü. Cenazesi [İzmit Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit_K%C3%B6rfezi) kıyısında bulunan Hersek köyünde (günümüzde [Altınova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1nova) ilçesinin mahallesi) yaptırmış olduğu [Hersekzâde Ahmed Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersekz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa_Camii) olarak anılan caminin yanındaki türbesine gömüldü.

## Değerlendirme

Sicill-i Osmani'de şöyle değerlendirilmektedir:[^2]

Tedbirli, âlim, akıllı ve cesurdu.

Günümüzde hazırlanmış yeni bir "Osmanlılar Ansiklopedisi" biyografi eserinde şu değerlendirme ifade edilmektedir:[^3]

Kaynaklar Hersekzâde'yi işbilir, dürüst, güvenilir ve kahraman bir devlet adamı olarak nitelemektedir.

## Eserleri

Ahmed Paşa, [Keşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fan)’da ve [Altınova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1nova) ilçesinin Hersek Mahallesi'nde camiyle birlikte birer külliye yaptırtmıştır. Keşan’daki [külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersekz%C3%A2de_Ahmet_Pa%C5%9Fa_Camii) ile ilgili vakfiyesi tarihçilerin elindedir ve bilinmektedir. Hersek Mahallesindeki cami [Hersekzâde Ahmed Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersekz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa_Camii) olarak anılır.

Hersekzâde Ahmed Paşa, Hersek Mahallesindeki külliyesine 1511’de vakıf senedini düzenlemiştir.

## Dış bağlantılar

- Danışmend, İsmail Hâmi (1961), *Osmanlı Devlet Erkâni*, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
- Tektaş, Nazım (2002), *Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Kitapları.
- Yılmaz, Mehmet "Ahmet Paşa (Hersekzade)", (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.146-147 ISBN 975-08-0072-9
- Turan, Seraffedin, "Hersekzade Ahmed Paşa", (1988) *Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi*, İstanbul, Cilt 17 s.235-237

[^1]: Yılmaz, Mehmet "Ahmet Paşa (Hersekzade)", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.146-147 OISBN 975-08-0072-9
[^2]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.1 say.195 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^3]: Yılmaz, Mehmet "Ahmet Paşa (Hersekzade)", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.146-147 OISBN 975-08-0072-9
