# Hendek, Sakarya > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hendek%2C_Sakarya > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hendek, Sakarya, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hendek%2C_Sakarya (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Sakarya_in_Turkey.svg/1280px-Sakarya_in_Turkey.svg.png) * (TUBS, CC-BY-SA-3.0)* - **LatNS:** N - **LongEW:** E - **İl:** Sakarya - **Bölge:** Marmara Bölgesi - **Kaymakam:** Hacı Hasan Gökpınar - **Belediye başkanı:** İrfan Püsküllü - **Yüzölçümü:** 646 - **Rakım:** 177 - **Posta kodu:** 54300 - **Alan kodu:** 0264 - **Plaka kodu:** 54 - **Website:** Hendek Kaymakamlığı; Hendek Belediyesi - **Belediye başkanı parti:** BBP - **Nüfus yoğunluğu:** 93.233 **Hendek**, çok küçük bir bölümü [Karadeniz Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi), daha büyük bölümü [Marmara Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_B%C3%B6lgesi) sınırları içinde kalan, idari olarak [Sakarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya) iline bağlı bir ilçedir. Hendek ilçesi 92 mahalleden oluşmaktadır. 2024 yılı [ADNKS](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adrese_Dayal%C4%B1_N%C3%BCfus_Kay%C4%B1t_Sistemi) verilerine göre ilçe toplam nüfusu 92.729'dur.[^1] Yeni büyükşehir belediye yasasına göre köylerin hepsi mahalle olduğundan kır nüfusu bulunmamaktadır. İlçenin yüzölçümü 646 km²dir.[^2] Hendek ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 177 metredir.[^3] ## Tarihçe Osmanlı döneminden önceki tarihi hakkında yeterince bilgi bulunmamaktadır. [Doğu Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) geçiş yolu üzerinde bulunan Hendek'in kayıtlarda ismi **Lateas** olarak geçmektedir. Osmanlı döneminde yörenin, [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'in komutanlarından [Konur Alp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konur_Alp) tarafından, ele geçirilmesiyle bu bölge Osmanlı'ya bağlanmıştır.[^4] Bu dönemlerde ilçeye bir süreliğine **Konuralp** dendiği kaydedilmiştir.[^5] 12. Asırda Türkistan'ın Gürcan bölgesinden göç eden Türk kabilelerinin bir kısmının bugünkü Hendek ilçesinin bulunduğu yere gelerek yerleştikleri ve buraya Handok adını verdikleri, Handok'un zamanla Hendek olarak değiştiği sanılmaktadır.[^6] Hendek [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde köy konumundadır.[^7] [1877-1878 Osmanlı - Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sonrasında bölgeye kaybedilen [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) coğrafyasından pek çok göçmen yerleştirilmiştir. Bu olaydan sonra bölgenin nüfusunun artmasıyla [köy](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6y) statüsünden [nahiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucak_%28idari_birim%29) statüsüne yükselmiştir. [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)ların Osmanlı'nın elinden çıkmasından sonra bölgeden göçen göçmenlerin bir kısmı Hendek'e yerleştirilmişlerdir.[^8] İlk Belediye Teşkilatı 1907'de kurulan Hendek, Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli)'ne bağlı kaza halini almıştır. [Sakarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya)'nın 21 Haziran 1954'te [il](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0l) olması ile Hendek de [ilçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0l%C3%A7e) statüsüne kavuşmuştur.[^9] ## Coğrafi konumu İlçe, eski E-5 yeni adı ile D-100 Karayolu üzerinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a 170 km, [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya 275 km Adapazarı'na 30 km kurulmuştur. [TEM Otoyolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa_E-yollar%C4%B1) da güneyinden geçmektedir. Sakarya merkezin 10 metropol ilçesinden biridir. ## Basın Hendek'te ilk yerel gazete 19 Aralık 1958 tarihinde **Hendek Postası** adıyla yayımlanmıştır.[^10] Hendek'te yayımlanmış ve halihazırda yayınlanan gazete ver dergiler[^11]: Gazeteler - **Hendek Postası** \[Hendek, Sakarya: Nihat Erkan, 1958- (40 cm.)\] - **Şafak** \[Hendek, Sakarya: (yayınlayan ?), 1960- (40 cm.)\] - **Bizim Hendek** \[Hendek: Rüstem Balcı, 1964- (45 cm.)\] - **Yeşil Hendek** \[Hendek: İsmail Özdemir, 1964- (43 cm.)\] - **Yeşil Hendek** \[Adapazarı: Mehmet Ercan, 1967- (50 cm.)\] - **Hendek Adalet** \[Hendek: Niyazi Zayim, 1967- (45 cm.)\] - **Hendek Ekspres** \[Hendek: Nevzat Bayındır, 1977- (45 cm.)\] - **Hendek Haber** \[Hendek, Adapazarı: Orhan Yılmaz, 1984- (45 cm.)\] - **Hendeğin Sesi** \[Hendek: İsmail Çakmak, 2002- (30 cm.)\] - **Hendek Şafak** \[Hendek, Sakarya: Esma Galip, 2002- (res.; 40 cm.)\] yayınlanıyor - **Hendek Medya Haber** \[Sakarya: Ahmet Köse, 2016- (res.; 51 cm.)\] yayınlanıyor - **Hendek Gerçek Haber** \[Hendek: İrfan Püsküllü, 2016- (34 cm.)\] Dergiler - **Çamdağı** \[Hendek: Hendek Halkevi, 1947- (res.; 25 cm.) / (Yerel, Güncel) Folklor.\] ## Spor [Hendekspor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hendekspor), ilçeyi Türk futbolunda [Bal Ligi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Profesyonelli%C4%9Fe_Ge%C3%A7i%C5%9F_Ligi) düzeyinde temsil etmektedir.\efler, amfitiyatro salonu, Zemin çalışmalarında satranç ve çeşitli spor dallarına yönelik çalışmalar, 300 m² 1 katlı betonarme bina, bina üzerine 2 katlı toplamda 600 m² [kütük ev](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCt%C3%BCk_ev), ziyaretçiler için yaklaşık 1000 m² otopark alanı, ziyaretçilerin Bayrak Tepesi'ne ulaşımlarını sağlayacak üst geçitten oluşuyor. ## Eğitim İlçe, Sakarya Üniversitesi (SAÜ) ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesine bağlı olarak çeşitli enstitü, fakülte ve meslek yüksek okulunu barındırmaktadır.[^12][^13][^14] Yine ilçede köklü eğitim kurumları mevcuttur.[^15] ### Yüksek Öğretim Kurumları - **SAÜ Eğitim Bilimleri Enstitüsü** (2010) - **SAÜ Eğitim Fakültesi** (1997) - **SUBÜ Hendek MYO** (1994) ### Orta Öğretim Okulları OBP'ye göre Hendek Ortaöğretim Okulları[^16] - Hendek Devlet Bahçeli Fen Lisesi (kt: 2023)\* - Hendek Atike Hanım Anadolu Lisesi (kt: 1992) **\[89.0264\]** - Hendek Anadolu Lisesi (kt: 1969) **\[80.4216\]** - Hendek Akşemsettin MTAL (kt: 1990) **\[75.2269\]** - Hendek Orhangazi Anadolu Lisesi (kt: 2019) **\[54.2488\]** - Hendek Anadolu İmam Hatip Lisesi (kt: 1977) **\[53.1094\]**\* - Hendek MTAL (kt: 1994) **\[46.4993\]**\* - Hendek Anadolu Kalkınma Vakfı MTAL (kt: 2005) **\[41.8222\]** - Hendek Yenimahalle MTAL (kt: 1980) **\[-\]** - Hendek Özel Çağdaş İmge Anadolu Lisesi (kt: 2017) **\[-\]** - Sınav ile öğrenci alan orta öğretim kurumları. Devlet Bahçeli Fen Lisesi tümüyle sınavla öğrenci alırken, Anadolu İmam Hatip Lisesi (Fen ve Sosyal Bilimler Programı), Hendek MTAL (Bilişim Teknolojileri Alanı) kısmî sınavlı öğrenci almaktadır. **Kapatılan okullar** - Hendek Osmangazi MTAL (kt: 1993) **\[43.7089\]** Mesleki ve Teknik bölümleri Akşemsettin MTAL ve Hendek MTAL'e dahil edilerek okul lağvedilmiştir. ## Hendekli tanınmış kişiler ### Sanatçılar - [Kerim Korcan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim_Korcan) - Yazar - [Selami Karaibrahimgil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selami_Karaibrahimgil) - Müzisyen ve bürokrat. - [Gonca Vuslateri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gonca_Vuslateri) - Oyuncu ### Sporcular - [Süleyman Seba](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Seba) - Futbolcu, Spor yöneticisi - [Tayfur Havutçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tayfur_Havut%C3%A7u) - Futbolcu - [Süleyman Aykırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Ayk%C4%B1r%C4%B1) - Yağlı güreşçi - [Ahmet Kavakçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Kavak%C3%A7%C4%B1) - Yağlı güreşçi - [Yasemin Şahin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yasemin_%C5%9Eahin_%28voleybolcu%29) - Voleybolcu - [Erdem Özgenç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdem_%C3%96zgen%C3%A7) - Futbolcu ### Asker ve Bürokratlar - [Ali Gaffar Okkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaffar_Okkan) - Diyarbakır Emniyet Müdürü iken faili hâlen meçhul olan bir suikast sonucu öldürülmüş Diyarbakır emniyet müdürüdür. - [Rasim Betir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rasim_Betir) - Türk asker, Orgeneral, 1996-1998 2. Ordu Komutanı, 1998-2000 Jandarma Genel Komutanı - [Ali Birinci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Birinci) - Tarihçi, [Türk Tarih Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Tarih_Kurumu) eski başkanı ### Siyaset İnsanları - [Kılıç Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7) - Asker ve siyasetçi, 1., 2., 3., 4. ve 5. Dönem Gaziantep Milletvekili. - [Selahattin Gürdrama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selahattin_G%C3%BCrdrama) - Tüccar, Serbest Ticaret, Sanayici, Adapazarı Belediye Başkanı, 5. Dönem Sakarya Milletvekili. - [Rıza Kuas](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1za_Kuas) - Siyasetçi, Sendikacı, [DİSK](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Devrimci_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_Sendikalar%C4%B1_Konfederasyonu) kurucusu, 13. Dönem Ankara ve 14. Dönem İstanbul Milletvekili. - [Nevzat Ercan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevzat_Ercan) - Siyasetçi, 19., 20. ve 21. Dönem Sakarya Milletvekilli, Eski Orman Bakanı. - [Merve Kavakcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merve_Kavakc%C4%B1) - Siyasetçi, 21. Dönem Sakarya Milletvekilli, akademisyen ve diplomat. - [Ali İnci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C4%B0nci) - Siyasetçi, 25. ve 28. Dönem Sakarya Milletvekili. - [Muhammed Levent Bülbül](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Levent_B%C3%BClb%C3%BCl) - Siyasetçi, 27. ve 28. Dönem Sakarya Milletvekili, MHP TBMM Grup Başkanvekili. - [Ümit Dikbayır](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cmit_Dikbay%C4%B1r) - Siyasetçi, 27. ve 28. Dönem Sakarya Milletvekili, Eski [İYİ Parti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0Y%C4%B0_Parti) Kurucular Kurulu, Genel İdare Kurulu ve Başkanlık Divanı üyesi. ### Diğer - [Yusuf Ziya Kavakçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Ziya_Kavakc%C4%B1) - İslam alimi ve politikacı. - [Musa Aşoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_A%C5%9Fo%C4%9Flu) - [DHKP-C](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devrimci_Halk_Kurtulu%C5%9F_Partisi-Cephesi) lideri. ## Hendek'te olan olaylar ### Asayiş - [1920 Bolu-Düzce-Hendek Ayaklanmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCzce-Bolu_Ayaklanmalar%C4%B1) - [2006 Otoban katilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otoban_katilleri) ### Kaza ve afetler - [1943 Adapazarı-Hendek depremi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1943_Adapazar%C4%B1-Hendek_depremi) - [1965 Hendek otobüs kazası](https://turkipedia.org/tr/wiki/1965_Hendek_otob%C3%BCs_kazas%C4%B1) - [2020 Hendek havai fişek fabrikası patlaması](https://turkipedia.org/tr/wiki/2020_Hendek_havai_fi%C5%9Fek_fabrikas%C4%B1_patlamas%C4%B1) ### Sanat ve spor - [Selmandede Yağlı Güreşleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selmandede_Ya%C4%9Fl%C4%B1_G%C3%BCre%C5%9Fleri) ## Kardeş şehirler Hendek'in 6 tane kardeş şehri bulunmaktadır.[^17] - [Bakıhanov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1hanov), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) - [Bahçesaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7esaray), [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) - [Komrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Komrat), [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova) - [Tokmok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokmok), [Kırgızistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan) - [Tatlısu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatl%C4%B1su), [Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti) - [Taraklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarakl%C4%B1), [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) ## Dış bağlantılar - [YerelNet](https://web.archive.org/web/20070808170346/http://www.yerelnet.org.tr/belediyeler/index.php?belediyeid=129836) - [Hendek Kaymakamlığı](http://www.hendek.gov.tr/) - [Hendek Belediyesi](http://www.hendek.bel.tr/) [^1]: Hendek Nüfusu 2024'te Artış Gösterdi. Hendek Haber. [^2]: Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu. [^3]: Hendek Haritası Hendek Nerede. [^4]: "Hendek Adapazarı Akyazı Tarihi ve Şeyh İsmail Vakfı Belgeleri. Hendek Belediyesi Kültür Yayınları, 2011, s. 88. [^5]: "Hendek Kazası Temettuat Defterleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008, s. 16. [^6]: "Sakarya'nın Tarihi Coğrafyası", Sakarya'nın Fiziki Beşeri Ve İktisadi Coğrafya Özellikleri. Sakarya Üniversitesi Yayınları, 2018, s. 6. [^7]: "Hendek: Tarihten Sayfalar. Hendek Belediyesi Kültür Yayınları, 2010, s. 8. [^8]: İlçe tarihi. Hendek Kaymakamlığı. [^9]: Tarihçe. Hendek Belediyesi. [^10]: Sakarya Basın Tarihi 1919-2004. Sakarya Gazeteciler Cemiyeti, 1 Ocak 2005, s. 476 s. [^11]: Milli Kütüphane Kataloğu. Milli Kütüphane. [^12]: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Sakarya Üniversitesi. [^13]: Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Sakarya Üniversitesi. [^14]: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi hendek Meslek Yüksekokulu. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi. [^15]: Hendek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Milli Eğitim Bakanlığı. [^16]: Sakarya OBP ile Alan Liseler 2025 Taban Puanları (Sınavsız). lgspuanhesaplama.net.tr, 22 Temmuz 2024. [^17]: Kardeş Şehirler Hendek Belediyesi.