# Hemedan Antlaşması > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hemedan Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hemedan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![1730 yılına doğru Osmanlı ve İran coğrafyası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/1730_Ottens_Map_of_Persia_%28Iran%2C_Iraq%2C_Turkey%29_-_Geographicus_-_RegnumPersicum-ottens-1730.jpg/1280px-1730_Ottens_Map_of_Persia_%28Iran%2C_Iraq%2C_Turkey%29_-_Geographicus_-_RegnumPersicum-ottens-1730.jpg) *1730 yılına doğru Osmanlı ve İran coğrafyası (http://www.geographicus.com/mm5/cartographers/ottens.txt, public-domain)* - **Adı:** Hemedan Antlaşması - **Çeşit:** Barış antlaşması - **Taraflar:** Osmanlı İmparatorluğu Hotakî Devleti - **Diller:** Osmanlı Türkçesi, Farsça **Hemedan Antlaşması**, 4 Ekim 1727 tarihinde [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da yönetimi [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)den ele geçirmiş olan Afgan [Hotakî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler) arasında imzalanan ve [Osmanlı-Hotak Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Hotak_Sava%C5%9F%C4%B1)'nı Osmanlılar lehine sona erdiren [barış antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar%C4%B1%C5%9F_antla%C5%9Fmas%C4%B1). ## Antlaşma öncesi gelişmeler ![Eşref Han](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Ashraf_Shah_Hotaki_1725-1729.jpg) *Eşref Han (Maulvi Abdurab Ahadi, public-domain)* Osmanlı ordusunun 1723-1726 arasında [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) ve Batı [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki geniş fetihleri, 1726 yılında [Ancedan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancedan_Muharebesi)'nde alınan yenilgiyle durdu. Bununla birlikte, Osmanlı ordusunun geri çekilmesinin ardından [Eşref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han) Osmanlı ordusunu takip edecek kudrette de değildi. 1727 yılına gelindiğindeyse, Osmanlılar [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)'e nihaî darbeyi vurmak için daha düzenli bir hazırlık içindeyken, Hotakîler ise [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) liderliğindeki [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'in [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan) üzerindeki baskısına karşı koymakla meşguldüler. Bu çerçevede Hotakîlerce [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'daki Ahmed Paşa'ya önce Hacı İsmail ardından ise Molla Nusret adlı elçiler gönderilerek barış teklifinde bulunuldu. Ana Osmanlı ordusunun [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah)'tan [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a gelerek taarruza hazırlandığı bir dönemde müzakereler başladı (23 Eylül). 4 Ekim'de ise 12 maddelik bir antlaşma üzerinde uzlaşıldı. ## Antlaşma **Hemedan Antlaşması**'na göre; - Hotakîler Osmanlıların 1723'ten beri [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) ve Batı [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki toprak kazançlarını tanıdılar ve 1729 senesine kadar Osmanlılara vassal oldular[^1][^2] - Osmanlılar, Hotakîleri (Safevîler döneminde olduğu gibi) protokoler açıdan eşit muhatap olarak tanıdılar (2. madde). Bu çerçevede, Eşref Han'ın *Şah* unvanı Osmanlılarca kabul edildi. - Osmanlılar, Hotakîlerin İran'dan Osmanlı topraklarına kadar hac yolunun güvenliğini sağlama mesuliyetlerini de tanıdılar. - Taraflar, ticarî çıkarlarının korunması için karşılıklı olarak başkentlerinde görevli ([kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1)) bulundurma hakkı üzerinde uzlaştılar (6. madde). - Hotakîler, [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra) kabileleriyle savaşmamayı ve Osmanlılar bu kabileleri tam hakimiyet altına alırlarsa bunların hakim olduğu ([Basra Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_K%C3%B6rfezi)'nin kuzeyindeki) bölgelerdeki Osmanlı hakimiyetini tanımayı taahhüt ettiler (7. madde). - Hotakîler, Andecan Muharebesinden sonra işgal ettikleri [Zencan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zencan), [Sultaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultaniye%2C_Zencan) ve [Ebher](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebher)'i Osmanlılara iade ettiler (10. madde). - Taraflar sınırın belirlenmesi için hudut komisyonu teşkili hususunda uzlaştılar (11. madde). ## Antlaşma sonrası 1727 yılında imzalanan Hemedan Antlaşması'nın ömrü çok uzun olmadı. Osmanlı, Rus ve Afgan işgaline uğramış [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ı ayağa kaldıran [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) 1729'da Afgan [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)'i yenerek [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'a girdi ve İran'daki [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) hakimiyetini [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) adına yeniden ihya etti. 1730 yılında ise Osmanlıların ele geçirdiği toprakları ele almak için taarruza geçti. Bunun sonucunda Osmanlılar kendilerini 1746'ya kadar kesintilerle süren şiddetli bir savaşın içinde buldular. [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın 1730 yılındaki hücumu ve Osmanlıları gafil avlaması [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da sarsıcı bir etki yarattı ve 1718'den beri süren [Lale Devri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lale_Devri)'nin sonunu getiren [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1)'nın patlamasına yolaçtı. [^1]: Shiraliyev, R. (2015). At the beginning of the XVIII century the reinforcing policy of the Safavid in the area of European countries. Гілея: науковий вісник, (102), 135-138. [^2]: H., Aboul-Enein, Youssef. Iraq In Turmoil : Historical Perspectives Of Dr. Ali Al-Wardi, From The Ottoman Empire To King Feisal. Naval Institute Press, 2012.