# Helmuth von Moltke

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Helmuth_von_Moltke
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Helmuth von Moltke, https://tr.wikipedia.org/wiki/Helmuth_von_Moltke (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8d/Helmuth_Karl_Bernhard_von_Moltke.jpg)
* (Kunstverlag der Photographischen Gesellschaft Berlin, public-domain)*

- **Doğum yeri:** Parchim, Mecklenburg-Schwerin
- **Ölüm yeri:** Berlin, Alman İmparatorluğu
- **Takma adı:** "Büyük Moltke", "Büyük Bir Sessiz" ("Der große Schweiger")
- **Bağlılığı:** Danimarka, (1819-1828); Prusya, (1828-1888); Alman İmparatorluğu, (1832-1888); Osmanlı, (1835-1839)
- **Hizmet yılları:** 1819-1888
- **Rütbesi:** Generalfeldmarschall
- **Savaşları:** İkinci Schleswig Savaşı; Avusturya-Prusya Savaşı; Fransa-Prusya Savaşı; Mir Muhammed İsyanı; Nizip Muharebesi

![Bismarck, Roon, Moltke, 1860'larda Prusya'daki üç lider](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/72/BismarckRoonMoltke.jpg)
*Bismarck, Roon, Moltke, 1860'larda Prusya'daki üç lider (public-domain)*

**Helmuth Karl Bernhard von Moltke** (26 Ekim 1800, [Parchim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parchim) – 24 Nisan 1891), [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) [mareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Generalfeldmarschall). Yeğeni [Helmuth Johannes Ludwig von Moltke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Helmuth_Johannes_Ludwig_von_Moltke), [generaloberst](https://turkipedia.org/tr/wiki/Generaloberst) rütbesiyle 1908 ila 1914 yılları arası Alman Ordusu Genelkurmay Başkanı olarak [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda da görev aldı.

## Hayatı

Babası, Danimarkalı [Korgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Generalleutnant) [Friedrich Philipp Victor von Moltke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friedrich_Philipp_Victor_von_Moltke)'ydi (1768-1845). Dokuz yaşındayken Holstein Hohenfeld'e yatılı olarak bir okula gönderildi. On bir yaşında Danimarka [Kopenhag](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kopenhag) Harp Okulu'na girdi. 1818 yılında [teğmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C4%9Fmen) rütbesiyle [Danimarka Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Danimarka_Ordusu)nda göreve başladı. 1822 yılında Frankfurt'ta (Oder) konuşlu 8. Piyade Alayı'na atandı. 1823 yılında [Prusya Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Harp_Akademisi)'ne başladı. 1826 yılında [Prusya Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Kraliyet_Ordusu)'na katıldı.

[Carl von Clausewitz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Carl_von_Clausewitz)'in etkisi altında kalarak askeri tarihe merak sardı. 1838 yılında Genelkurmay'da görev almaya başladı. 1835-1839 arasında Osmanlı Ordusu'nda öğretmenlik ve müşavirlik yaptı. Osmanlı başkumandanı [Hafız Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haf%C4%B1z_Osman_Pa%C5%9Fa) maiyetinde müşavir olarak [Nizip Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nizip_Muharebesi)'ne katıldı. [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'e dönünce önce [Magdeburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Magdeburg)'daki 4. kolordu kurmay başkanlığına, sonra veliaht [Friedrich Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friedrich_Wilhelm)'in yaverliğine atandı. 1857 yılında [Friedrich Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friedrich_Wilhelm) imparator olunca, Genelkurmay Başkanlığına getirildi.

1866 ve 1870 savaşlarında [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya karşı harekâtı yönetti ve büyük saygınlık kazandı. [Alman İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun kuruluşundan sonra, 1871'de kont, 1872'de Yüksek Meclis üyesi oldu. 1870'in konfederasyon ordusunu gerçek bir *Alman ordusu* haline getirdi. Komutası altında bu orduya [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya) askeri geleneğini aşıladı. 1888'e kadar 31 yıl Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüttü.

4 Nisan 1891 tarihinde [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de öldü. Cenazesi, askeri törenle çevrili halde ve Kaiser [II. Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Wilhelm)'de dahil binlerce kişinin yer aldığı bir devlet töreni düzenlendi. [Otto von Bismarck](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otto_von_Bismarck) cenazesine katılmadı. Binlerce asker, Kaiser'in önderliğinde, [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'in Lehrter Demiryolu İstasyonu'na Tabutuna eşlik etti.[^1] Moltke'nin naaşı, Kreisau sitedeki aile mezarlığına defnedildi. Ancak Kreisau (şimdiki Krzyzowa, Świdnica ili) [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra talan edildi. Günümüzde mezarına ait hiçbir iz mevcut değildir.[^2]

Almanca, Danca, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca ve Türkçe olmak üzere 7 dil bilmekteydi.

Osmanlı'da kaldığı dönemden yazdığı *Briefe aus der Türkei* (*Türkiye'den Mektuplar*) olarak toplanan mektuplar, Türkçede [*Moltke'nin Türkiye Mektupları*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moltke%27nin_T%C3%BCrkiye_Mektuplar%C4%B1) ismi ile basıldı.

## Rütbe tarihleri

### Danimarka Ordusu

- 1 Ocak 1819: Teğmen (*Sekundløjtnant*)

### Prusya Ordusu

- 19 Mart 1822: Teğmen (*Sekonde-Leutnant*)
- 30 Mart 1833: Üsteğmen (*Premierleutnant*)
- 30 Mart 1835: Yüzbaşı (*Hauptmann*)
- 12 Nisan 1842: Binbaşı (*Major*)
- 26 Eylül 1850: Yarbay (*Oberstleutnant*)
- 2 Aralık 1851: Albay (*Oberst*)
- 9 Ağustos 1856: Tümgeneral (*Generalmajor*)
- 31 Mayıs 1859: Korgeneral (*Generalleutnant*)
- 8 Haziran 1866: Piyade Generali (*General der Infanterie*)
- 16 Haziran 1871: Mareşal (*Generalfeldmarschall*)

[^1]: Otto Friedrich, Blood & Iron: From Bismarck to Hitler the von Moltke Family’s Impact on German History (HarperPerennial, 1995), pp. 10-15.
[^2]: Friedrich, Blood & Iron, pp. 411-412.
