# Hellim

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hellim
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hellim, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hellim (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/Halloumislice_zoom.jpg)
* (Halloumislicefresh.jpg : J.P.Lon derivative work: Zlerman ( talk ), public-domain)*

- **Adı:** Hellim
- **Ülke:** Kıbrıs
- **Türü:** Peynir
- **Malzemeler:** Koyun, keçi veya inek sütü
- **Çeşitleri:** Taze

**Hellim** ([Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): χαλούμι; [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): حلوم, *ḥallūm*), [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s) kökenli, sık dokulu, [sarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1)msı [beyaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz) renkte taze bir [peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir)dir. Genelde [ızgara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Izgara)da ya da yağsız [tava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tava)da kızartıldıktan sonra yenir.[^1] Ayrıca, hellim [Kıbrıs Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Cumhuriyeti) ve [Kuzey Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti)'ın önemli bir ihraç kalemidir.[^2]

Hellimin içinde başta [keçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7i) sütü olmak üzere [süt](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCt), [tuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuz) ve bazen de [nane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nane) bulunur.[^3] İçerisindeki süt, keçi, [koyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun) veya inek sütü olabilir. Bunların içinde keçi ve koyun sütlerinden yapılanları daha dayanıklıdır, bunlar bir yıl kadar dayanabilir. İnek sütünden yapılan hellim ise birkaç ay içinde bozulur.[^4] Bazen, bu üç farklı hayvanın sütü karışıtırılarak hellim yapımında kullanılır.[^5][^6]

## Etimoloji

![Izgarada hellim (bu resimde üzerinde nane de bulunmaktadır)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Haloumi_mint_pesto.jpg)
*Izgarada hellim (bu resimde üzerinde nane de bulunmaktadır) (CC-BY-SA-3.0)*

[Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu) Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü, *hellim* sözcüğünün anlamını "Bir çeşit peynir." olarak vermekte ve bu sözcüğün bu anlamda Kıbrıs'ın yanı sıra [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana)'da da kullanıldığını belirtmektedir.[^7] [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da ise *hâlûm* adında bir peynir türü bulunur. Bu peynir türü taze, salamura edilmiş veya baharatlanmış olarak yenir.[^8]

## Kullanım alanları

Hellim, [makarna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makarna)nın üzerine lezzet vermesi için serpiştirilir.[^9]

## Tarihçe

Hellim, [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ta yüzlerce yıldır üretilmektedir.[^10]

[Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de yayılması [20. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/20._y%C3%BCzy%C4%B1l)da gerçekleşmiştir.[^11]

## Ekonomi

### Kıbrıs

Hellim, [Kıbrıs Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Cumhuriyeti) ve [Kuzey Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti)'ın önemli bir ihraç kalemidir.[^12] Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki hellim üretimi son yıllarda büyük artış göstermiştir. Ülkenin ihraç ettiği tarımsal ürünler arasında %27'lik bir pay tutan hellim, ülkenin en çok ihraç ettiği tarımsal üründür.[^13] Orta Doğu'da ve Kıbrıs kökenli insanların yaşadığı her yerde popüler bir peynir türüdür.[^14]

[Kıbrıs Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Cumhuriyeti) Tarım Bakanlığı, 2007 yılında, hellimi "Halloumi" adı altında tescilletmek için [Avrupa Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa_Birli%C4%9Fi)'ne başvuruda bulunmuştur.[^15][^16] Bu başvuru, 2010 yılının Temmuz ayında reddedilmiştir.[^17] 7 Temmuz 2010'da ise, [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından [Kuzey Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti)'a tescillenmiştir.[^18]

2008'den beridir her yıl, [Geçitkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ge%C3%A7itkale) Belediyesi tarafından "Geçitkale Hellim Festivali" düzenlenmektedir.[^19] Bu festivalde "En Lezzetli Taze Hellim Yarışması"[^20] ve "Hellim Güzellik Yarışması"[^21] gibi etkinlikler düzenlenmektedir.

### Diğer

Günümüzde [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'da da pek çok ülke hellim üretmektedir.[^22] 1999 yılında [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'de, 2000'de [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'da ve 2002'de ise [Avrupa Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa_Birli%C4%9Fi)'nde ticari marka olarak bazı firmalara tescillenmiştir.[^23]

Hellim, aynı zamanda [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya) firması tarafından da üretilmektedir.[^24] Bunun dışında, sanayi ürünü olan hellimler, Almanya da Türkler, Yunanlar ve Araplara ait olan bakkaliyelerde ve bazı süpermarketlerde mevcuttur.[^25]

## Besin değerleri

100 gramlık bir ticari olarak üretilmiş hellimde, aşağıdaki besin değerleri aşağıdaki gibidir:

Hellim içerdiği yüksek miktardaki kalsiyum ve proteinle, bu [mineral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mineral)ler bakımından zengindir. Yine de, içeriğindeki yüksek miktardaki yağ ve 100 gram başına 90 ila 100 miligramlık [kolestrol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolesterol)la, bunlara bağlı hastalıkları olanları dikkatli olarak tüketmesi gereklidir.[^26]

## Dış bağlantılar

- [Kıbrıs-Türk Mutfağı, Akdeniz'in Tadı - Hellim](http://www.cypnet.co.uk/ncyprus/culture/cuisine/mezze/hellim.html)

[^1]: 2006 Northern Cyprus Tourist Guide, s. 262.
[^2]: Ülkede hayvan kalmadı. <http://www.kibrisgazetesi.com/popup.php/cat/5/news/101348/PageName/Ekonomi>
[^3]: 2006 Northern Cyprus Tourist Guide, s. 262.
[^4]: Türk Halk Kültürü Araştırma ve Tanıtma Vakfı Yay., No: 3, s: 71- 73, Ankara, 1993 <http://www.gidacilar.net/hellim-peyniri-t335.html>
[^5]: A. Kelei, Y. Doğruer, G. Uçar, A. Güner. Preacidification treatments of milk used in Halloumi cheese manufacture. Acta Alimentaria, Ağustos 2003. <http://resources.metapress.com/pdf-preview.axd?code=v57082172107261g&size=largest>
[^6]: Robinson, R. K., Haddadin, M. S. Y. & Abdullah, B. M. (1991): Halloumi cheese - some aspects of manufacture and quality. Suid-Afrikaanse-Tydskrifvir-Suiwelkunde, 23, 61-64.
[^7]: Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü - hellim. <http://tdkterim.gov.tr/ttas/?kategori=derlay&kelime=hellim>
[^8]: Oxford Companion to Food, s.v. haloumi''
[^9]: Türkiye Millî Folklor Araştırma Dairesi. Türk Mutfağı sempozyumu bildirileri. 1982, s. 163. <http://books.google.com.tr/books?id=RyC1AAAAIAAJ&q=Hellim&dq=Hellim&hl=tr&ei=FqWoTLecO8edOpeg8dkM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CDsQ6AEwBA>
[^10]: P. Papademas. Brined cheeses - Halloumi cheese. 2006, s. 117. <http://books.google.com.tr/books?id=acVq7-yOXuUC&pg=PA113&dq=The+influence+of+milk+powder+on+the+properties+of+Halloumi+cheese+made+from+recombined+milk&hl=tr&ei=eHKrTK__A5D44AbChIm0CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=snippet&q=Halloumi&f=false>
[^11]: Hasretini çektiğim Üsküdar, s. 118. <http://books.google.com.tr/books?id=zpon1kAVXP0C&pg=PA118&dq=Hellim&hl=tr&ei=9DizTKTDNOCX4gaLl6zEBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CD8Q6AEwBTgK#v=onepage&q=Hellim&f=false>
[^12]: Ülkede hayvan kalmadı. <http://www.kibrisgazetesi.com/popup.php/cat/5/news/101348/PageName/Ekonomi>
[^13]: P. Papademas. Brined cheeses - Halloumi cheese. 2006, s. 117. <http://books.google.com.tr/books?id=acVq7-yOXuUC&pg=PA113&dq=The+influence+of+milk+powder+on+the+properties+of+Halloumi+cheese+made+from+recombined+milk&hl=tr&ei=eHKrTK__A5D44AbChIm0CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=snippet&q=Halloumi&f=false>
[^14]: P. Papademas. Brined cheeses - Halloumi cheese. 2006, s. 135. <http://books.google.com.tr/books?id=acVq7-yOXuUC&pg=PA113&dq=The+influence+of+milk+powder+on+the+properties+of+Halloumi+cheese+made+from+recombined+milk&hl=tr&ei=eHKrTK__A5D44AbChIm0CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=snippet&q=Halloumi&f=false>
[^15]: Hellimin Türkçesi’nde Geç Kalmadık. <http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=2203>
[^16]: Application for the name ‘halloumi’ to go to EU in early 2007, Cyprus Mail archive article - Saturday, September 2, 2006
[^17]: Hellim dosyası AB’den geri döndü. <http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=63443>
[^18]: Hellim peyniri Kuzey Kıbrıs'a tescillendi. <http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2010/09/07/hellim_peyniri_kuzey_kibrisa_tescillendi>
[^19]: III. Geleneksel Hellim Festivali. <http://www.gecitkalebelediyesi.com/index.asp?page=3340332564&hid=26>
[^20]: Geçitkale Belediyesi En Lezzetli Taze Hellim Yarışması. <http://www.gecitkalebelediyesi.com/index.asp?page=3340332564&hid=21>
[^21]: Geçitkale Belediyesi II. Hellim Güzellik Yarışması (Miss 2009 Hellim Güzeli). <http://www.gecitkalebelediyesi.com/index.asp?page=3340332564&hid=5>
[^22]: Robinson, R. K. – Tamime, A. Y.. Feta and Related Cheeses. 1991, s. 144.
[^23]: Papademas 2006, sf. 118
[^24]: Gazi Kataloğu. <http://www.gazi.de/fileadmin/downloads/1346_Gazi_Katalog-1.pdf>
[^25]: Lenia ve Barnim Heiderich: Zyprisch kochen. Edition diá, Berlin 1992. ISBN 3-905482-65-7
[^26]: P. Papademas. Brined cheeses - Halloumi cheese. 2006, s. 135. <http://books.google.com.tr/books?id=acVq7-yOXuUC&pg=PA113&dq=The+influence+of+milk+powder+on+the+properties+of+Halloumi+cheese+made+from+recombined+milk&hl=tr&ei=eHKrTK__A5D44AbChIm0CA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=snippet&q=Halloumi&f=false>
