# Hekim İsmail Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekim_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hekim İsmail Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hekim_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/68/Hekim_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** 12. İstanbul Şehremini; Aydın Vilayeti Valisi
- **Dönembaşı:** 30 Ekim 1874; 15 Temmuz 1874; Mart 1868; Haziran 1853
- **Dönemsonu:** 24 Mart 1875; 1 Ekim 1874; Temmuz 1869; Ocak 1855
- **Öncegelen:** Fevzi Bey; Zülüflü Ali Paşa; Mehmed Sabri Paşa; Mehmed Emin Âli Paşa
- **Sonragelen:** Şevket Bey; Fevzi Bey; Veliyeddin Rifat Paşa; Süleyman Refet Paşa
- **Doğum tarihi:** 1807
- **Doğum yeri:** İzmir, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1880
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu

**Hekim İsmail Paşa** ya da **Sakızlı Sotori** (1807, [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) – 1880, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)i, devlet adamı ve [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i)dir.

## Hayatı

1807 [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) doğumludur. Sakız Adasından İzmir'e hicret eden bir [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1) ailesine mensuptur. [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) fetretinde esir olarak Hacı İshak Efendi isimli bir cerrah tarafından satın alınmış, efendisinin iyi davranışı dolayısıyla kalbi İslam'a ısınmış ve Hicri 1230 (1814-15) senesinde ihtida etmiştir. Efendisinin yanında cerrahlığı öğrenmiştir. Hassa Üçüncü Piyade Alayı'na cerrah tayin olunmuş, bir süre tıp tahsilinde bulunduktan sonra mesleğini geliştirmek üzere Paris'e gitmiştir.

İstanbul'a dönüşünde önce Cerrahhane-i Hassa Müdürlüğü'ne tayin edilmiş, Hekimbaşı olmuş ve Mekteb-i Tıbbiye Nazırlığı yapmıştır. Daha sonra vezirlikle Nafıa ve Ticaret Nazırlığı, 1855 yılında Meclis-i Vâlâ-yı Tanzimat üyeliği, Girit, İzmir ve Selanik valilikleri [Şura-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) üyeliği yapmıştır. 11 Temmuz 1873 - 30 Ekim 1873 tarihleri arasında Şehremaneti görevine getirilen İsmail Paşa, kısa bir süre sonra tekrar Ticaret ve Nafıa Nazırlığı'na getirilmiştir. Aynı yıl 17 Şubat 1874 - 13 Mart 1874 tarihleri arasında yeniden Şehremaneti görevine nasbedilmiştir. Bu görevde iken rahatsızlık geçirmiş ve emekli edilmiştir. 1880'de 73 yaşında iken ölmüş, [II. Mahmut Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud_T%C3%BCrbesi) bahçesinde gömülmüştür.

İzmir valiliği esnasında [Atça](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C3%A7a%2C_Sultanhisar)'nın [Yağdere köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fdere%2C_Sultanhisar) merkezli olarak patlayan [Sinanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinano%C4%9Fullar%C4%B1) (oğul) [efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Efe) isyanına [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'tan özel olarak getirttiği birliklerin yardımıyla son vermiş ve Sinanoğlu'nu idam ettirmiştir.

Şair ve müzisyen [Leyla Saz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leyl%C3%A2_Saz) Hanımın babasıdır.

### Aldığı görevler

Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:[^1]

- Ekim 1848-Mart 1849: Nafia nazırı
- Nisan 1849-Eylül 1851: Ticaret nazırı
- Haziran 1853-Ocak 1855: [Aydın Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Vilayeti) valisi
- Ocak-Mart 1855: [İşkodra Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Vilayeti) valisi
- Aralık 1856-Mart 1858: Ticaret nazırı
- Mayıs 1861-Şubat 1867: Girit valisi
- Şubat 1867-Mart 1868: Zaptiye müşiri
- Mart 1868-Temmuz 1869: Aydın Vilayeti valisi
- Eylül 1871-Mayıs 1872: [Selanik Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik_Vilayeti) valisi
- Kasım 1872-Ocak 1873: Zaptiye müşiri
- Ocak-Mart 1873: Nafia nazırı
- Temmuz-Ekim 1873: Şehremini
- Ekim 1873-Şubat 1874: Nafia nazırı
- Şubat-Mart 1874: Şehremini

[^1]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 2003, s. 85. <https://turkologie-wiki.rproxy.it-fopro.uni-bamberg.de/turkologie/index.php/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa,_Hekimba%C5%9F%C4%B1_(Sak%C4%B1zl%C4%B1_Sotori)>
