# Heinrich August Meissner

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Heinrich_August_Meissner
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Heinrich August Meissner, https://tr.wikipedia.org/wiki/Heinrich_August_Meissner (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/af/Meissner_pasha.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum yeri:** Leipzig, Saksonya Krallığı, Alman Konfederasyonu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Milliyet:** Alman
- **Meslek:** Mühendis
- **Tanınma nedeni:** Hicaz Demiryolu

**Heinrich August Meissner** (Heinrich August Meißner) ya da **Meissner Paşa** (3 Ocak 1862 - 14 Ocak 1940), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndaki [demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demiryolu_ula%C5%9F%C4%B1m%C4%B1) ağından büyük ölçüde sorumlu olan Alman mühendis. İmparatorluğa olan hizmetleri dolayısıyla [Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) unvanını elde etti. Daha sonra [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'deki demiryolu ağının yönetiminde de görev aldı.

## Kişisel hayatı

Heinrich August Meissner, 3 Ocak 1862'de [Alman Konfederasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Konfederasyonu) üyesi [Saksonya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Leipzig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leipzig)'de doğdu. [Dresden Teknoloji Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dresden_Teknoloji_%C3%9Cniversitesi)'nde okudu. Türkiye'de planlanan kamu işleriyle ilgilendi, [Türk Dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) eğitimi aldı ve 24 yaşındayken [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na göç etti.[^1][^2][^3] Meissner, 14 Ocak 1940'ta [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29)'da öldü.[^4]

## Demiryolu çalışmaları

### İlk çalışmaları

Meissner Paşa, 1886 yılından itibaren Osmanlı İmparatorluğu'ndaki bir dizi sivil mühendislik ile ilgili önemli projeye danışmanlık görevi yaptı. Güney Bulgaristan, Makedonya, Antalya ve Trakya'daki demiryollarında çalıştı.[^5]

### Hicaz ve Bağdat demiryolları

Meissner, İmparatorluktaki en büyük bayındırlık işlerinden biri olan [Hicaz Demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz_Demiryolu) inşaatını yönetmek için davet edildi. 1900'den 1908'e kadar olan sekiz yıl içinde, [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'dan [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'ye kadarki ana hattı, [Emir (Yezreel) Vadisi demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Vadisi_demiryolu) da dahil olmak üzere, inşa etmeyi başardı. Meissner, demiryolunun Şam'dan [Ma'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%27an)'a kadar olan kısmını tam zamanında bitirdi ve 1904 yılında demiryolundaki başarılı çalışmaları sebebiyle Sultan tarafından Meissner'e [Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) unvanı verildi.[^6] 1908'deki [Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi)'nden sonra, [Hicaz Demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz_Demiryolu) projesinden vazgeçildi ve Meissner, [Alman İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından finanse edilen [Bağdat Demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demiryolu) projesinde görevlendirildi.[^7]

1910 yılında Meissner, Bağdat Demiryolu projesinin [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) kısmını yönetmek için görevlendirildi, daha sonra projenin Bağdat kısmını yönetmek üzere [Mezopotamya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezopotamya)'ya (modern Irak) gönderildi.[^8]

### I. Dünya Savaşı

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Meissner, Mezopotamya'da görevli olduğu zamanlardan yakın arkadaşı olan [Cemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa) komutasında hizmet verdi. [Suriye-Filistin Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye-Filistin_Cephesi)'nde Osmanlı askeri demiryolu sisteminin inşa edilmesine yardımcı oldu. Meissner, savaştan sonra Almanya'ya geri döndü.[^9]

### Savaştan sonra

1924 yılında Meissner, [Cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Mustafa Kemal Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) tarafından demiryolu çalışmalarına devam etmesi için [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye tekrar davet edilmiştir. Meissner, Türkiye'de birçok demiryolu hattının inşasına ve bakıma nezaret etti ve daha sonra [İstanbul Teknik Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Teknik_%C3%9Cniversitesi)'nde Öğretim Üyeliği yaptı.[^10] Meissner, 14 Ocak 1940 tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da öldü.[^11]

## Bibliyografya

- Kitap kaynağı | yazar = Naor, Mordecai | yıl = 2009 | başlık = The Valley Railway Line Revisited | url = http://www.idekel.co.il/Books/Rakevet/ | yayıncı = Yehuda Dekel Library – Israel Society for the Preservation of Heritage Sites | dil = he | erişimtarihi = 6 Ağustos 2016 |arşivurl= https://web.archive.org/web/20160422083939/http://www.idekel.co.il/Books/Rakevet/ |arşivtarihi= 22 Nisan 2016 | ölüurl =hayır
- Dergi kaynağı | yazar = Fik, Pinhas | tarih = Ocak 1979 | başlık = Meissner Pasha: The Railway Pioneer in the Land of Israel and its Neighbors | url = http://www.ybz.org.il/\_Uploads/dbsAttachedFiles/Article\_10.3.pdf | dergi = Cathedra | sayı = 10 | yayıncı = [Yad Ben Zvi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yad_Ben_Zvi) | dil = he | erişimtarihi = 6 Ağustos 2016 |arşivurl= https://web.archive.org/web/20160418023228/http://www.ybz.org.il/\_Uploads/dbsAttachedFiles/Article\_10.3.pdf |arşivtarihi= 18 Nisan 2016 | ölüurl =hayır

[^1]: Naor (2009), p. 14
[^2]: Fik (1979), p. 102
[^3]: Meißner, Heinrich August. <https://www.deutsche-biographie.de/gnd118641042.html#ndbcontent>
[^4]: Fik (1979), p. 104
[^5]: Fik (1979), p. 102
[^6]: Fik (1979), p. 102
[^7]: Fik (1979), p. 103
[^8]: Fik (1979), p. 103
[^9]: Fik (1979), p. 104
[^10]: Fik (1979), p. 104
[^11]: Fik (1979), p. 104
