Hediye Devletşina

Hediye Devletşina, (Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы, 1905-1954), Sovyet Başkurt şair, yazardır.

"Irgız" romanı için Salavat Yulayev Devlet Ödülü'ne layık görülmüştür. 1993 tarihli iki ciltlik Başkurt Dilinin İzahlı Sözlüğü'nde, cümleleri en çok örnek verilmiş iki isim Devletşina ile Zeynep Biişeva'dır.^{[1]Karagöz, Erkan. BAŞKURT SOVYET YAZARI ZEYNEP BİİŞEVA. Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 2011.}

Yaşamı

1905'te eski Samara eyaleti Pugaçev vilayetine (Hâlâ Samara Oblastı) bağlı Hasan adlı köyde doğdu.^{[2]Hediye Devletþina. Başkurt Edebiyatı II.30.Cilt.}

Samara'daki Tatar-Başkurt Pedagoji Yüksekokulu'nda ve Ufa Başkurt Pedagoji Enstitüsü'nde hazırlık sınıfında öğrenim gördükten sonra 1932'de Moskova'da Kitap Yayıncılığı,Redaktörlüğü Enstitüsü'ne girdi.^{[2]Hediye Devletþina. Başkurt Edebiyatı II.30.Cilt.} Burada eğitimine devam ederken Baymak bölgesi "Yılayır" sovhozuna gazete yayınlamada yardım etmesi için gönderildi. 1934'te I. SSCB Yazarlar Kongresi'ne katıldı. 1935-1937 yıllarında Başkurt Devlet Pedagoji Enstitüsü'nde öğrenim gördü.^{[2]Hediye Devletþina. Başkurt Edebiyatı II.30.Cilt.}

"Hılıvkay - piyonerka" (Hılıvkay Piyoner Oldu) adlı ilk hikâyesinin 1926'da "Başkurdistan Gençleri" gazetesinde yayınlanmasının ardından "Aybike" (1931),^{[3]Hediye Devletşina'nın Başkurdistan Cumhuriyeti Devlet ulusal Kütüphanesinde "Aybike" (1931) hikayesi ([[Başkurtça]]).} "Başaktar tulkini" (Başakların Dalgalanması, 1932) öykülerini kaleme aldı. 1935'te "Hikayeler Demedi" seçme eserler kitabı yayınlandı. 1954 yılında öldü.

"Irgız" romanı Rusçaya çevrilerek birkaç defa basılmıştır ve kendisi bu romanı nedeniyle (ölümünden sonra) Salavat Yulayev Devlet Ödülü'ne layık görülmüştür.^{[2]Hediye Devletþina. Başkurt Edebiyatı II.30.Cilt.}

Gubay Devletşin ile evlendi. Gubay Devletşin Ufa Başkurt Pedagoji Enstitüsün Rektörü ve 1935-1937 yıllarda Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Eğitim bakanı görevlerini yaptı.^{[4]BASSR Halk Eğitim Komiserinin Gubay Kirey oğlu Davletshin'in Kaderi.[4]BASSR Halk Eğitim Komiserinin Gubay Kirey oğlu Davletshin'in Kaderi.}

1937 yılında Hediyenin kocası Gubay Devletşin Başkurt milletçi suçlu olarak sürgündü ve 1938'de vuruldu.

1937-1942 yıllarda milletçi kocası olarak ceza evindeydi.

1942 yıldan beri ölümüne kadar Birsk'te sürgünde yaşadı.

Bazı yapıtları67

• Sylukai-öncü(1926) (Һылыуҡай – пионерка)

• Aybike (1931)

• Hırğa Habağı (1935)Һырға һабағы. Hırğa Habağı, bir eski ruble madeni para ile kolye şeklinde nikah sırasında geline bir hediye; küçük çocukların ebeveynlerinin gelecekteki evlilikleri için komplo ritüeli.^{[5]Başkurtça - Rusça sözlük.}

• Başakların Dalgalanması (1932)Башаҡтар тулҡыны