# Hazreti Süleyman Camii > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazreti_S%C3%BCleyman_Camii > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hazreti Süleyman Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hazreti_S%C3%BCleyman_Camii (CC-BY-SA-4.0) - **Başlık rengi:** 98e898 - **Yazı rengi:** 000000 - **Görüntü:** HzSuleymanCamiDiyarbakir1.jpg - **Durum:** Aktif - **Mimari tarz:** İnaloğulları, Osmanlı - **Adres:** Cevat Paşa, Hz. Süleyman Cd.,21300 Sur/Diyarbakır - **Konum:** Sur, Diyarbakır, Türkiye - **Açılış:** 1160 - **Malzeme:** Bazalt taş **Hazreti Süleyman Camii** ya da bilinen diğer adlarıyla **Kale Camii**, **Nasiriyye Camii**, **Meşhed Camii** veya **Murtaza Paşa Camii**, [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'ın [Sur ilçesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sur%2C_Diyarbak%C4%B1r) yer alan tarihî bir [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)dir. [İnaloğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nalo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) tarafından inşa edilen cami ayrıca içerdiği türbe mezarlardan ötürü **27 Sahabe Türbesi** olarak da bilinir. Günümüzdeki cami, İnaloğulları ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşımaktadır. ## Tarihi Caminin [minare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minare)sinde yer alan kitabelerden [İnaloğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nalo%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) (Nisanoğulları) döneminde Nisanoğlu Kemaleddin Ebu'l Kasım Ali (1156-1179) tarafından 1160 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.[^1][^2] [Osmanlı döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) tarafından cami ilk kez genişletilmiş ve adına [vakfiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vakfiye) düzenlenmiştir.[^3] [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) zamanında 1631-1633 yılları arasında [Diyarbekir Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29)'nde valilik yapan [Silahtar Murtaza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa) tarafından cami onarılmış[^4] ve türbe, çeşme ve tuvalet gibi yeni eklentiler yapılmıştır.[^5] Camiye daha çok 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk çeyreğinde eklentiler yapılmıştır.[^6] Cami, 1960-61, 74, 75, 76, 77 ve 2004 yıllarında onarılmıştır.[^7] ## Mimarisi ![Caminin içi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Diyarbak%C4%B1r_Hazreti_S%C3%BCleyman_Mosque_2712.jpg/1280px-Diyarbak%C4%B1r_Hazreti_S%C3%BCleyman_Mosque_2712.jpg) *Caminin içi (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)* Cami, Diyarbakır [İç Kale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Kale) surlarına ait iki burç arasında eğimli arazi üzerinde kurulu yapılar topluluğundan oluşmaktadır.[^8] Yapı topluluğunda cami, caminin batısına bitişik türbe ve [hazire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haz%C3%AEre), avlu, batı giriş kapısının sağında yaz aylarında namaz kılmaya yarayan [namazgâh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Namazg%C3%A2h) bölümü, solunda [revak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revak)lı [abdest](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdest) alma yerleri, caminin kuzeyinde yer alan ikinci türbe bölümü yer almaktadır.[^9] Dört köşeli bir minareye sahip olan cami, siyah kesme [bazalt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bazalt) taştan yapılmıştır.[^10] Camiye güney ile batıdan iki kapı ile girilmekte ve cami [avlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlu)sunun kuzey duvarına bitişik 12 çeşmeli bir [şadırvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ead%C4%B1rvan) yer almaktadır.[^11] Caminin batı duvarına bitişik olan bölümde ünlü Arap komutanı [Halid bin Velid](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid_bin_Vel%C3%AEd)'in oğlu Süleyman ile kentin [Araplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar) tarafından alınması sırasında ölen diğer [sahabe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahabe)lerin [türbe mezarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe) bulunmaktadır.[^12] Türbe, namaz kılınan kısmın birinci ve ikinci bölümüne birer kapıyla bağlantılı olup kare planlıdır.[^13] Caminin duvarlarında Osmanlı çinileri yer alırken namazgâh kısmı avludan bir sıra taş basamaklı seki ile yükseltilmiştir.[^14] Abdest alma yerinin üzeri [pandantif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pandantif_%28mimarl%C4%B1k%29) geçişli dört kubbe ile örtülüdür ve abdest alma yerinin duvarları siyah bazalt taşı ile örülmüştür.[^15] Cami boyuna dikdörtgen planlıdır ve bunu dışından çevreleyen ikinci türbe, revak, güney koldaki mezarlar özgün olmayıp 17. yüzyıl ve sonrası değişikliklerdir.[^16] İnşa ve tamir kitabeleri de olmak üzere caminin toplam 12 kitabesi vardır.[^17] Minarenin doğu yüzünde inşa kitabesi yer almaktadır. Kitabeler yarım oluk ve düz bir silme ile üç yönden çevrilmiştir.[^18] [^1]: Çidam, Feride Burcu. Diyarbakır Kent Dokusunun Turizm Ve Rekreasyon Kaynaklarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmes. Ankara Üniversitesi, 2007, s. 88-89. [^2]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^3]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^4]: HAZRETİ SÜLEYMAN CAMİ. Kültür Portalı. [^5]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^6]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^7]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^8]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^9]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^10]: Çidam, Feride Burcu. Diyarbakır Kent Dokusunun Turizm Ve Rekreasyon Kaynaklarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmes. Ankara Üniversitesi, 2007, s. 88-89. [^11]: Çidam, Feride Burcu. Diyarbakır Kent Dokusunun Turizm Ve Rekreasyon Kaynaklarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmes. Ankara Üniversitesi, 2007, s. 88-89. [^12]: Çidam, Feride Burcu. Diyarbakır Kent Dokusunun Turizm Ve Rekreasyon Kaynaklarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmes. Ankara Üniversitesi, 2007, s. 88-89. [^13]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^14]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^15]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^16]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^17]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. Dicle Üniversitesi, 2011, s. 283-285. [^18]: HAZRETİ SÜLEYMAN CAMİ. Kültür Portalı.