# Hazîne-i Evrâk Nezâreti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Haz%C3%AEne-i_Evr%C3%A2k_Nez%C3%A2reti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hazîne-i Evrâk Nezâreti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Haz%C3%AEne-i_Evr%C3%A2k_Nez%C3%A2reti (CC-BY-SA-4.0)

[Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'de çağdaş bir [arşiv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9Fiv) oluşturma düşüncesi [19. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın ortalarına dayanmaktadır. [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) (1839) sonrası, **Hazîne-i Evrâk Nezâreti** ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): **خزینه اوراق نظارت**, *Ḵazina-ye awrāq-e neẓārati*, anlamı *Eski Belge Bakanlığı*) 1846 yılında kurulmuş ve kısa süre sonra sayma ve belgeleri bölümlemeye başlamıştır.[^1] Bu çalışma 20. yüzyılın ilk yarısında [Abdurrahman Şeref](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_%C5%9Eeref) (ö. 1925), [Ahmed Refik Altunay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Refik_Altunay) (ö. 1937), [Ali Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Em%C3%AEr%C3%AE) (ö. 1924), [İbnülemin Mahmud Kemal İnal](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn%C3%BClemin_Mahmut_Kemal_%C4%B0nal) (ö. 1957), [Muallim Cevdet İnançalp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muallim_Cevdet) (ö. 1935), [Kâmil Kepecioğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2mil_Kepecio%C4%9Flu) (ö. 1952) ve [Lajos Fekete](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lajos_Fekete) ([ö.](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96l%C3%BCm) 1969) gibi ünlü öğretim üyeleri gözetiminde devam etmiş. Yaklaşık 350.000 kayıtlardan ve 100 milyon belgeden, yüzde 75'i sınıflandırılmış ve katalog oluşturulmuş, bu işlem günümüze kadar devam etmektedir. Osmanlı arşivleri [evrak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aevrak) (*awrāq*, birbirinden ayrı belgeler) ve [defter](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Adefter) (*daftar*, bağlı kayıtlar)'lerden oluşur.

[^1]: Atillâ Çetin, “Osmanlı Devlet Arşivi’nin Kuruluşu ve Tasnif Çalışmaları”, Türk Dünyası Araştırmaları 21, 1982, s. 96-126.