# Hayriyye

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayriyye
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Hayriyye, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hayriyye (CC-BY-SA-4.0)

![Nâbi'nin ünlü Hayriye'sinin yazma nüshalarından birinin ilk iki sayfası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Nabi_Hayriye_yazma.jpg)
*Nâbi'nin ünlü Hayriye'sinin yazma nüshalarından birinin ilk iki sayfası (tr.wikipedia üzerinden Commons'a transfer edildi., public-domain)*

**Hayriyye**[^1], [Divan edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_edebiyat%C4%B1) şairlerinden [Nâbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2b%C3%AE)'nin eseridir. Eser [aruz ölçüsü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aruz_%C3%B6l%C3%A7%C3%BCs%C3%BC)yle yazılmış bir öğüt kitabıdır. Nâbi bu [eser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eser)i oğluna öğüt vermek için yazmıştır. Urfalı olan Yûsuf Nâbî, hikemî tarzın öncüsüdür ve 17. yüzyıl Osmanlı divan şairlerindendir. Nâbî, koruyucusu olan Mustafa Paşa'nın ölümünden sonra bilinmeyen nedenlerle İstanbul'dan uzaklaşıp Halep'e yerleşmiş, burada yaşadığı dönemlerde (1701) divan edebiyatının önde gelen pend-name örneklerinden olan bu eseri kaleme almıştır.[^2]

Asıl adı *Hayrînâme* olduğu halde daha çok *Hayriyye* diye tanınır. Nâbi ilk bölümlerinde eserini yedi yaşındaki oğlu Ebülhayr Mehmed Çelebi'ye hitaben yazdığını ve ona *Hayrînâme* adını verdiğini söyler (beyit 93-98). [Mesnevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesnevi) nazım biçimi ile yazılan Hayriyye aruzun "feilâtün feilâtün feilün" kalıbı ile yazılmıştır ve 1665 [beyit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyit)ten oluşmaktadır. Eser otuz beş bölümden oluşmakta ve aynı aruz kalıbı ile yazılmıştır.

Eser [Nâbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2b%C3%AE)'nin diğer eserlerinde olduğu gibi [Allah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allah)'a hamd ile başlar [insan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nsan)ın yaratılışından bahseder ve İslam peygamberi [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'in methine geçer.[^3]

***Eserden örnek bölüm:***

*Cigerüm pâresi 'ömrüm varı*

*Devha-i devletümün nev-bârı*

Oldı zâtun senün iy nûr-ı basar

Zînet-i gülşen-i hestî-i peder

Salalu başuma zâtun sâye

Ben senünle bakaram dünyâya

Seni virdi bana iy feyz-me'âb ,

Mevsim-i sinni kebirde Vehhâb

[^1]: Hayriyye, Dr. Mahmut Kaplan. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. <https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/67684,nabi-hayriyyepdf.pdf?0&_tag1=EC14749540EDDA04932E16674F39E835F8E3C7DE&crefer=39C88593181A99E586A8D8EF511D12B57EE0E3E2FEBF2CF5F8415287051FE16B>
[^2]: Eserin kaleme alındığı yer. <https://tdkturkdunyasi.gov.tr/ozet/742/tur>
[^3]: İslam Ansiklopedisinde Hayriyye. <https://islamansiklopedisi.org.tr/hayriyye>
