# Hayreddin Hızır Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayreddin_H%C4%B1z%C4%B1r_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hayreddin Hızır Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hayreddin_H%C4%B1z%C4%B1r_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Kösemihaloğlu Hayreddin Hızır Paşa**, 15. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamı. Mihaloğullarının [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) kolundan Mehmed Bey'in oğludur. [Şehzade II.Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'in lalalığınıda yapan Hayreddin Hızır Paşa, 1456 yılında [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) valiliğine getirildi. İmparatorluğun doğu sınırlarında yaşanan sorunların giderilmesinde etkin rol oynadı. 1456 yılında [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'u kuşatan [Şeyh Cüneyd](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_C%C3%BCneyd)'i bölgeden uzaklaştırıp, [Trabzon İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [IV. İoannis](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._%C4%B0oannis_%28Trabzon_imparatoru%29)'e şartları çok ağır olan bir anlaşma imzalattı. 2000 altın vergi ödenmesi ve anlaşmanın [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'e onaylatılıp verginin ödenmesi durumunda serbest bırakmak üzere 800 esir aldı.[^1] 1461'de [Trabzon'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon%27un_Fethi)'nden sonra [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'un ilk sancakbeyliğine getirildi. [Görele](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rele)'den [Çoruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87oruh)'a kadar olan bütün bölgeyi ([Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize), [Görele](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rele), [Yomra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yomra)) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına katan Hızır Paşa bölgenin Türkleşmesinde, İslamiyet'in yayılmasında önemli katkıları olmuş, bölgeye ilk yerleşimler Hızır Paşa döneminde başlamıştır.[^2] ## Eserleri [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da cami. [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'da cami, medrese, mektep, şadırvan ve hamamdan müteşekkil bir külliye yaptırmıştır.[^3] ## Geleneği Günümüzde [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'da ve [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun)'da yaşayan Mihaloğulları, (Kurtoğlu ve Kurt sülaleleri) [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_%28il%29) Evkaf Müdürlüğündeki 896 H. tarihli vakfiyedeki kayıtlara göre Hayreddin Hızır Paşa'nın oğlu [Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6semihalo%C4%9Flu_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu Mustafa Bey'den gelmektedirler. Bu vakfiyedeki kayıtlara göre [Köse Mihal Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mihal)'nin oğlu [Gazi Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_Ali_Bey_%28Razi_Ali_Bey%29)'in soyunun [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) ve [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun) havalisinde devam ettiği görülmektedir.[^4] [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) Evkaf Müdürlüğü 247 nolu vakfiye defterinde mukayyed Hayrüddin Hızır Paşa ve oğlu [Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6semihalo%C4%9Flu_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya ait 896 H. Tarihli vakfiyedeki silsilenamede Yörgüç ve Hayrüddin Hızır Paşa'ların kardeş olarak [Gazi Köse Mihal](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mihal) soyundan geldikleri yazmaktadır.[^5] [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Yomra. [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: İsmail Hakkı UZUNÇARŞILI – Kitabeler İstanbul 1927 S.25 - H. 840 tarihli vakfiye, İstanbul Başbakanlık Arşivi A cedveli 162/7 840 tarihli, Evkaf Umum Müdürlüğü Arşivi Defter 2132 S.464/472. Hayrüddin Hızır Paşa Vakfiyesi Evkaf Umum Müdürlüğü Arşivi Defter 1862 S.371/379 Defter 2132 S.232 870 tarihli vakfiye. MİHAL-OĞULLARI ( MIHÂL BEY, KÖSEMÎHÂL ve GÂZÎ MİHÂL-OĞULLARI ). [^5]: Arşivlenmiş kopya.