# Hayme Hatun > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayme_Hatun > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Hayme Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Hayme_Hatun (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Hayme_ana_turbesi.jpg) * (Retrieverlove, CC-BY-SA-4.0)* - **Adı:** Hayme Hâtun - **Doğum adı:** Hâyme - **Doğum tarihi:** 12. yüzyıl - **Doğum yeri:** ? - **Ölüm tarihi:** ? - **Yattığı yer:** Çarşamba, Domaniç - **Din:** İslam - **Eş:** Süleyman Şah veya Gündüz Alp - **Çocukları:** Ertuğrul Gazi; Sungur Tekin; Gündoğdu Bey; Dündar Bey **Hayme Hâtun** veya **Hayma Ana**,[^1] [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin kurucusu olan [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'nin ninesi, [Ertuğrul Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ertu%C4%9Frul_Gazi), [Sungurtekin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sungur_Tekin), [Gündoğdu Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCndo%C4%9Fdu_Bey) ve [Dündar Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCndar_Bey)'in annesidir. Kendisine [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun **Devlet Ana** (Devlet Anası) ünvanı verilmiş ve tanınmıştır.[^2] ## İsminin kökeni Hayma'nın çağrıştırdığı sözcük, çadır anlamındaki Arapça "hayme"dir. Ancak daha yeni Müslüman bir Türkmen kızına Hayme adı verilmesi mantıksızdır. Tarihçi Anthony Dolphin Alderson bunu "Haime" yazmış. Zamanla Hayma'ya dönüşen sözcük aslında, "ay" kökünden "ayma", "aymak", "ayman" gibi Türkçe bir ad olmalı. Divanü Lügâti't-Türk'te, "ayamak" (lâkap vermek, korumak), "aymak" (söylemek); Tarama Sözlüğü'nde de "aymak" (ayıltmak, aklını başına getirmek) sözcükleri vardır.[^3] ## Anısı [Necdet Sakaoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necdet_Sakao%C4%9Flu)'nun bildirdiğine göre, tarihçiler tarafından fazla araştırılmamış olan Hayma Ana'nın anısı [Domaniç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Domani%C3%A7) beldesinin halkı tarafından yaşatılmıştır. Çarşamba köyündeki bir mezarın yüzyıllar boyunca yöre halkı tarafından Hayma Hâtun'un kabri olarak ziyaret edildiğini duyan [Osmanlı Padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) 1892 yılında burada bir [türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe) inşa ettirmiştir.[^4] Diğer taraftan da [İdris-i Bitlisî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dris-i_Bitlis%C3%AE) [*Heşt Behişt*](https://turkipedia.org/tr/wiki/He%C5%9Ft_Behi%C5%9Ft) isimli tarihinde [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'nin küçük oğlu Alâeddin Paşa'yı [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik)'te annesinin yanında ikamet ettirdiği yazmaktadır.[^5] ## Yaşamı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)larının Müslüman olmayan cariyelerle evlenmeleri geleneği henüz başlamadığı için Hayma Hâtun'un Türk olduğu söylenir.[^6] Bir başka inanışa göre ise, Hayme Ana, Kaya Alpoğlu [Süleyman Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C5%9Eah)'ın eşi, Ertuğrul Gazi'nin annesi ve Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin de büyükannesidir. Kocası Süleyman Şah'ın Fırat Nehri'ni geçerken boğularak ölmesi üzerine Kayı Boyu'nun başına geçen Hayme Ana, Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad'ın yer göstermesi üzerine önce Ankara Karacadağ, ardından da [Domaniç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Domani%C3%A7) ve [Söğüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C4%9F%C3%BCt%2C_Bilecik)'e yerleşir. [Ertuğrul Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ertu%C4%9Frul_Gazi), "Devlet Ana" diye de anılan annesi Hayme Ana'yı, [Çarşamba](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ar%C5%9Famba%2C_Domani%C3%A7) köyünde her yıl çadır kurduğu bir tepe üzerine defnettirdi. Hayma Ana'nın mezarının, Ertuğrul Gazi'nin Söğüt'teki türbesinin uzağında Domaniç'te olması, yaylak-kışlak yaşantısına bağlanarak Hayma'nın Kayıların yayladığı bir yaz mevsiminde öldüğü söylenebilir.[^7] Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), 1892'de Hayme Ana'nın kabri üzerine bugünkü türbeyi yaptırdı. Çarşamba köyünde ölen Hayme Ana için mezarı başında anma töreni düzenleniyor.[^8] Hayme Hatun'un türbesi ve Hayme Ana heykeli [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya)'nın [Domaniç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Domani%C3%A7) ilçesinde görülebilecek en önemli yerlerden biridir.[^9] ## Popüler kültürdeki yeri 2014-2019 yılları arasında [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1) de yayınlanan [Diriliş Ertuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dirili%C5%9F_Ertu%C4%9Frul) dizisinde [Hülya Darcan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BClya_Darcan) tarafından canlandırılmıştır. ## Ayrıca bakınız - [Halime Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halime_Hatun) ### Bibliyografya - İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, C.I - Selim Yıldız, “Hayme Ana”, Vilayetlerin Sultanlığından Faziletlerin Sultanlığına Osmanlı Devleti, Kütahya 1999, s.40 - Mehmed Maksudoğlu, Osmanlı Tarihi, İstanbul 2001, s.21 [^1]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 25. [^2]: HAYME HATUN DEVLET ANA. Devlet-i Aliyye-i. [^3]: Sakaoğlu, N. Bu Mülkün Kadın Sultanları, Alfa Yayım, 2015, s,28 [^4]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 26. [^5]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 27. [^6]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 25. [^7]: Sakaoğlu, N. a.g.e., Alfa Yayım, 2015, s,30 [^8]: Hayme Ana'yı Anma ve Göç Şenlikleri . [^9]: Hayme Ana Türbesi .