# Haydarizade İbrahim Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydarizade_%C4%B0brahim_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Haydarizade İbrahim Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Haydarizade_%C4%B0brahim_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1864
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1933
- **Ölüm yeri:** Medine, Suudi Arabistan
- **Meslek:** Müderris, Kadı, Şeyhülislam

**Haydarizade İbrahim Efendi** (1863 - 1933), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin son yıllarında 2 kez şeyhülislamlık yapmış, işgal altındaki [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan ayrılarak [Milli Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ye katılmış bir Osmanlı din adamıdır. [Yeşilay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filay) Derneğinin kurucularındandır.

Haydarizade İbrahim Efendi 1920 yılında İstanbul işgal altındayken [Damat Ferit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) hükûmeti döneminde şeyhülislam ilan edildi. Haydarizade İbrahim Efendi'den [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)ciler hakkında kendisinden önceki şeyhülislam [Mustafa Sabri Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Sabri_Efendi)'nin yazdığı bir ölüm fetvasını imzalaması istendi. İbrahim Efendi fetvayı imzalamayı reddederek istifa etti.

Şeyhülislam olduğu dönemde 'Musiki-i Osmani Mektebi'nin 12 Aralık 1919 tarihinde verdiği konserden hoşlanmayarak [Dahiliye Nazırlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dahiliye_Nez%C3%A2reti)'na gönderdiği bir mektupla bu tür konserlerin Osmanlı Müslüman ahlakına ters düştüğünü öne sürerek yasaklanmasını istemişti.[^1] Ayrıca İstanbul'u işgal eden Avrupalı askerlerin şehre getirdiği içki ve uyuşturucu maddelerin Müslüman halkın arasında yaygınlaşacağından endişelenerek 5 Mart 1920 tarihinde [Mazhar Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mazhar_Osman_Usman)'le birlikte "Hilâl-i Ahdar" adıyla [Yeşilay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Filay)'ı kurmuştur.[^2] Ayrıca 19 Temmuz 1919 günü [Abuk Ahmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abuk_Ahmed_Pa%C5%9Fa) ve [Avni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_Zaimler)'yla birlikte [Kürt Teali Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan_Teali_Cemiyeti)'yle yapılan görüşmelerde Osmanlı Devleti'ni temsil etmiştir.[^3][^4]

Haydarizade İbrahim Efendi 1933 yılında öldü.

[^1]: Osmanlı'nın Popstar'ını polis marifetiyle yasaklamıştık, Hürriyet gazetesi, 4 Ocak 2004 <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?viewid=354067>
[^2]: Yeşilay'ın Tarihi. <http://www.yesilay.org.tr/yesilay.asp?p=icerik&id=131>
[^3]: Zararlı Cemiyetler-Kürt Teali Cemiyeti. <http://farabi.selcuk.edu.tr/suzep/tarih/ders_notlari/guz_yariyili/bolum_11/bolum11.html>
[^4]: The Kurdish national movement: its origins and development, Wadie Jwaideh, 2006, Syracuse, New York. <http://books.google.com/books?id=FCbspX-dGPYC>
